50 ciekawostek o fiorucci

Z okazji 50. rocznicy założenia marki i jej wielkiego powrotu, zebraliśmy 50 faktów dotyczących legendarnego domu mody.

|
08 Wrzesień 2017, 11:39am

Artykuł pierwotnie ukazał się w 349. numerze i-D, zatytułowanym The Acting Up Issue.

50 lat temu Elio Fiorucci otworzył drzwi do swojego pierwszego sklepu w Mediolanie. W ciągu tych pięciu dekad marka osiągnęła niewyobrażalny sukces i uznanie, z którymi kontrastowały finansowe problemy i dołki. Wszystko to wpłynęło jednak na pozycję legendy.

Odświeżona i otwarta na nowo w 2017 roku marka z nowym właścicielem znów idealnie się do nas dopasowała. Jej bogata historia zawiera niezliczone odniesienia: estetykę sci-fi lat 50., kicz lat 60., disco lat 70., nowojorskie graffiti lat 80. oraz pop, szyk, Warhola, seks, cherubinki, Studio 54, Madonnę, przełomową architekturę i wystrój wnętrz, włoską zuchwałość, złote kowbojki, Nowy Jork, Londyn, Los Angeles, Mediolan i wiele, wiele więcej.

Sklepy Fiorucci były miejscami, w których nie tylko można było kupić ubrania — odbywały się tam także wydarzenia łączące sztukę i muzykę z młodą energią. Właśnie dzięki niej marka była fajna i modna, ale jednocześnie przystępna dla mas. Fiorucci to chyba jedyny dom mody, który został wspomniany zarówno w piosence ze szczytu listy przebojów („He's The Greatest Dancer" Sister Sledge), jak i przełomowej instalacji wideo, „Fiorucci Made Me Hardcore" Marka Leckeya z 1999 roku.

Elio Fiorucci i jego zmieniająca się ekipa genialnie urządzała przestrzenie butików w latach 60., 70. i 80. i promowała je sprytnymi, często kontrowersyjnymi reklamami. W ten sposób wyznaczyli wzór kolejnym concept store'om, takim jak Dover Street Market i Opening Ceremony. W końcu świat dojrzał do pomysłów Elio — dzisiejsi konsumenci pragną doświadczyć całej otoczki związanej z marką, a nie tylko kupować jej produkty.

Właśnie dlatego powrót Fiorucci do czołówki świata mody wydarzył się we właściwym momencie. W końcu najlepsze elementy z ich archiwum pojawiają się na Instagramie, gdzie podziwia je nowe pokolenie, zakochane w duchu retro i disco. Podobna kreskówkowa tandeta podszyta ironią pojawiła się w Moschino za sprawą Jeremy'ego Scotta, w szalonych kreacjach Gucci i klubowych kreacjach Charlesa Jeffreya. Pokręcona moda wróciła — niech żyje Fiorucci!

1. FIORUCCI, czyli pan Elio Fiorucci, urodził się w 1935 roku w Mediolanie. Gdy był nastolatkiem, pracował w sklepie obuwniczym ojca. To doświadczenie było jego jedyną wprawką w kwestii mody i sprzedaży, ale to nie powstrzymało młodego wizjonera.

2. FIORUCCI po raz pierwszy zasłynął w świecie mody, gdy we wczesnych latach 60. wpadł na pomysł wyprodukowania nudnych, wodoodpornych butów w krzykliwych kolorach, które pojawiły się na łamach magazynu Amica i znikały z półek jak świeże bułeczki.

3. FIORUCCI nie mógł się doczekać, żeby zobaczyć swingujący Londyn w połowie lat 60. Podczas pierwszej wyprawy zachwycał się najmodniejszymi projektantami i sklepami miasta: „Najbardziej podobał mi się butik Biba. Zakochałem się w uwadze przywiązywanej tam do detali. Coś rewolucyjnego!".

4. FIORUCCI otworzył swój pierwszy sklep w mediolańskiej Galleria Passarella w 1967 roku. Zaprojektowała go rzeźbiarka Amalia Del Ponte. Elio sprzedawał w nim pożądane towary młodych brytyjskich projektantów, w tym Zandry Rhodes, Ossie Clark oraz ukochanej Biby.

5. FIORUCCI otworzył kolejny mediolański butik w 1974 roku, na Via Porino. Zajmował trzy piętra i zdobiły go wymyślne fontanny. Wtedy w asortymencie pojawiły się także produkty projektu samego Elio. Oprócz tego oferował ekscentryczną mieszankę książek, antyków, używanych ubrań, a nawet — tak jak londyńska Biba — jedzenie w restauracji.

6. FIORUCCI podbił serca mediolańskich miłośników mody radykalną wizją sklepu jako pieczołowicie budowanego doświadczenia. W ciągu kilku lat roczne zyski sięgnęły rzędu 46 mln zł. Sukces sprawił, że Elio otworzył butiki także w Londynie (na King's Road) i Nowym Jorku (na East 59th Street).

7. FIORUCCI do zaprojektowania wnętrz sklepów zatrudniał najbardziej rozchwytywanych włoskich architektów. Należeli do nich Ettore Sottsass, Andrea Branzi i Franco Marabelli.

8. FIORUCCI dostrzegł potencjał w przemienianiu przemysłowych towarów i materiałów w nowe, nieszablonowe dodatki. Ochronne gogle stawały się okularami przeciwsłonecznymi, a skrzynki na narzędzia i torby na zakupy eleganckimi torebkami. Do tego sprzedawał pasy na narzędzia i polietylenowe buty.

9. FIORUCCI jako pierwszy zmienił wojskowe nadwyżki w modowy must have. W zaledwie miesiąc sprzedał głodnym nowości klientom trzy tysiące używanych spodni bojowych amerykańskich oddziałów piechoty morskiej.

10. Marka FIORUCCI wywołała wiele kontrowersji i przypadków obnażania się, nie wspominając już o dyskomforcie w dolnej części ciała, gdy Elio przybliżył ludziom radość płynącą z brazylijskich stringów i seksownych kostiumów jednoczęściowych.

11. FIORUCCI podziwiał innowacyjny i wywrotowy sposób, w jaki Vivienne Westwood i Malcolm McLaren mieszali młodzieżowe subkultury przeszłości i teraźniejszości. „Uważam Vivienne Westwood za wielką artystkę. Wiele mnie nauczyła", Elio powiedział pisarzowi Dominicowi Lutyensowi, „i doceniała moją wizję zmiany".

12. Marka FIORUCCI zasłynęła swoim charakterystycznym logotypem z dwoma cherubinkami. W jednej z kampanii przywdziały turkusowe i żółte okulary.

13. FIORUCCI zaprosił do współpracy nowojorskiego geniusza graffiti, Keitha Haringa, żeby swoimi charakterystycznymi rysunkami odmienił wnętrze mediolańskiego butiku w 1984 roku.

14. Marka FIORUCCI w 1976 roku otworzyła drzwi niesamowitego, ogromnego butiku w Nowym Jorku. Projekt powstał we współpracy z Ettore Scottsass. Szybko stał się miejscówką, którą musiał odwiedzić każdy. Lgnęli do niego nawet zblazowani nowojorczycy, którzy — wydawałoby się — widzieli już wszystko. Gdy disco wkroczyło do mainstreamu, bywalcy klubów zaczęli w nim przesiadywać — stąd etykietka „Dziennego Studia 54".

15. Marka FIORUCCI zebrała też mnóstwo pochwał od Andy'ego Warhola, który napisał w pamiętniku: „Poszedłem do butiku Fiorucci. Jest dokładnie tym, czego zawsze pragnąłem — cały z plastiku".

16. FIORUCCI wierzył w potęgę plastiku. „Plastik jest najważniejszym dla ludzkości wynalazkiem", stwierdził. „Zmienił nasze życie. Jest piękny i praktyczny".

17. FIORUCCI pomógł zorganizować pełen gwiazd wieczór w restauracji na otwarciu klubu Studio 54 w 1977 roku.

18. FIORUCCI w tym samym roku ugościł także dwóch stałych bywalców Studia 54, Andy'ego Warhola i Trumana Capote. Słynny duet zasiadł w sklepie, podpisując egzemplarze nowego numeru „Interview" Warhola. Na wydarzenie przyszedł tłum entuzjastycznych klientów.

19. FIORUCCI w pełni zasłużył sobie na tę pochlebną recenzję z The New York Timesa (1977): „Wystarczyło kupić złote kowbojki z Fiorucci za 110 dolarów, żeby w tym roku zadać szyku".

20. FIORUCCI było pierwszą marką modową, która wypuściła własną linię okularów przeciwsłonecznych (w 1978 roku).

21. Marka FIORUCCI została wymieniona w disco-hicie z 1979 roku: „He's The Greatest Dancer" zespołu Sister Sledge. Tekst opisywał świetnie ubranego tancerza, który kochał nosić nie tylko Fiorucci, ale też Halson i Gucci.

22. Butik FIORUCCI był miejscem, w którym wtedy początkujący, neo-popowy artysta Kenny Scharf zorganizował swoją pierwszą wystawę indywidualną (w 1979 roku).

23. FIORUCCI dostrzegł talent młodej, francuskiej projektantki biżuterii Maripol i zatrudnił ją w 1978 roku, aby została dyrektorką kreatywną sklepu. Później pomogła ukształtować powszechnie kopiowaną stylówkę swojej koleżanki, Madonny, obwieszonej łańcuszkami i bransoletkami, a do tego stylizowała takie gwiazdy, jak Grace Jones i Debbie Harry.

24. FIORUCCI zatrudnił nowojorskiego performera i drag queen, Joeya Ariasa, do zarządzania sklepem. Arias czasami dołączał do innych pracowników i przyjaciół (np. Klausa Nomi), tańczących w witrynach ku uciesze (lub zaskoczeniu) przechodniów. Zobaczcie archiwalne nagrania na YouTube — coś niesamowitego.

25. W butiku FIORUCCI gościło wielu słynnych, znamienitych i kultowych gości. Należeli do nich m.in. Jacqueline Onassis, Elizabeth Taylor, Greta Garbo, Cher, Divine, Lauren Bacall, Sylvester i Calvin Klein.

26. Sklep FIORUCCI zawładnął także wyobraźnią młodego Marca Jacobsa, który jako nastolatek zamiast jechać na obóz, wolał jak najczęściej odwiedzać butik.

27. FIORUCCI miał wspaniałą taktykę na odbicie się od dna, gdy zyski ze sprzedaży malały. Najpiękniejsi pracownicy stroili się od stóp do głów w kreacje z butiku i wychodzili na miasto, rozmawiając nadzwyczaj głośno o fantastycznym sklepie, który właśnie odwiedzili.

28. Marka FIORUCCI wiele zyskała dzięki dyrekcji kreatywnej oraz zapadającym w pamięć kampaniom reklamowym autorstwa Oliviera Toscaniego i założyciela i-D, Terry'ego Jonesa. Terry założył i-D w 1980 roku, gdy jeszcze pracował dla Elio.

29. Marka FIORUCCI pomogła wypromować Madonnę. W 1983 roku — gdy nie była jeszcze wielką gwiazdą popu — zaproszono ją, żeby wystąpiła z tancerzami w Studiu 54 na imprezie z okazji 15-lecia Fiorucci.

30. Marka FIORUCCI była też częściowo odpowiedzialna za pojawienie się młodej Madonny na okładce majowego wydania i-D z 1984 roku. Terry Jones widział jej występ na imprezie w Studiu 54.

31. FIORUCCI było pierwszą marką, która zmieszała lycrę (wtedy nowy wynalazek) z jeansem. Tak zaczął się szał na rozciągliwe, obcisłe spodnie. Elio chciał, żeby były jak najciaśniejsze. Zainspirował go widok kobiet na Ibizie, które wynurzały się z wody w mokrych jeansach, przyklejonych do ciała.

32. FIORUCCI zmienił jeans w jeden z najbardziej seksownych i pożądanych elementów garderoby. Zainspirował m.in. Calvina Kleina i Glorię Vanderbilt, którzy także zbudowali imperia w oparciu o denim. „Udało mi się zmienić ubrania robocze w coś seksownego. Modne jeansy narodziły się w domu Fiorucci", Elio głosił z dumą.

33. Marka FIORUCCI poszła potem o krok dalej, tworząc spodnie z przezroczystego plastiku i fluorescencyjnego sztruksu.

34. Marka FIORUCCI w swoim pierwszym wcieleniu niestety uznawała tylko bardzo szczupłe sylwetki, a pan F. był w tej kwestii dziwnie staroświecki. „Produkowanie wyłącznie małych rozmiarów jest przysługą dla ludzkości", powiedział kiedyś. „Zapobiegam pokazywaniu złej figury przez brzydkie dziewczyny".

35. FIORUCCI było pierwszą marką, która zatrudniała tropicieli trendów. Nastolatki trzymające rękę na pulsie były wysyłane w świat, żeby wypatrywać i katalogować najnowsze klubowe stylizacje.

36. Marka FIORUCCI umocniła tylko więź między modą i życiem nocnym, zapraszając DJ-ów do grania najgorętszych kawałków na konsoletach zamontowanych w nowojorskim butiku.

37. FIORUCCI był podziwiany za rewolucyjne taktyki marketingowe i sprzedażowe. Georgio Armanii (kolejny pionier i legenda świata mody) nazwał Elio „rewolucjonistą".

38. FIORUCCI opierał się na instynkcie i spontaniczności. Jego podejście można podsumować anegdotką o Elio, który jechał taksówką. Usłyszał w niej dyspozytorkę, komunikującą się z kierowcą. Jej głos tak mu się spodobał, że ją odnalazł i od razu zatrudnił na recepcję.

39. FIORUCCI był rygorystycznym wegetarianinem i zwolennikiem przestrzegania praw zwierząt.

40. FIORUCCI lubił kolacje składające się ze skromnej szklanki mleka. Jego lekarz powiedział mu, że pożyje dłużej, jeśli nie będzie jadł w nocy.

41. FIORUCCI nigdy nie nosił projektów Fiorucci — Elio prywatnie wolał bardziej konserwatywne stroje od krawców.

42. FIORUCCI rozszerzył swoją działalność na cały świat, w tym Sydney, Los Angeles, Tokio, Hongkong i Rio de Janeiro. Butik w Beverley Hills był jedną ze scenografii kiczowatego filmu „Xanadu" w latach 80.

43. Sklep FIORUCCI zniknął z Nowego Jorku, gdy w latach 80. został zamknięty ze względu na problemy z finansami i zarządzaniem. Inne butiki wkrótce poszły w jego ślady.

44. Markę FIORUCCI oficjalnie zamknęło się w 1990 roku, gdy Elio sprzedał swój upadający biznes przedsiębiorstwu Edwin International.

45. FIORUCCI, geniusz we własnej osobie, zmarł w 2015 roku, w wieku 80 lat. W magazynach modowych z całego świata pojawiły się artykuły poświęcone jego pamięci.

46. Legenda FIORUCCI żyje dalej. W tym roku marka powróciła w nowej odsłonie za sprawą duetu Janie i Stephena Schaffe, który wcześniej wprowadzili na rynek niezwykle popularną markę z bielizną — Knickerbox.

47. Marka FIORUCCI nadal będzie uderzać pozytywny ton z przeszłości, a państwo Schafferowie niedawno powiedzieli magazynowi W, że brand będzie stawiać na stałe wartości: „ducha marki, optymizm i radość".

48. Marka FIORUCCI pokazała już swoją postmodernistyczną kolekcję na lato 2017: składała się głównie z obcisłych koszulek, majtek, jeansów i okularów przeciwsłonecznych. W zadziornej kampanii wystąpiła Georgia May Jagger.

49.Marka FIORUCCI połączyła siły z włoską twórczynią wykroi — Venucią de Russi, która wcześniej również pracowała z brandem. Oryginalne projekty spodni zostały ulepszone i unowocześnione. Jedno się nie zmieniło: de Russi wierzy, że jeansy muszą być przede wszystkim seksowne.

50. Sklepy FIORUCCI pozostaną wierne duchowi dawnych butików. Niedługo otworzą się w Londynie, Mediolanie i Los Angeles. Znajdą się w nich efekty różnych kolaboracji, odbędą się rozmaite wydarzenia i występy na żywo. W tych ponurych czasach zdecydowanie przyda nam się trochę frywolnego Fiorucci przez wielkie F.

Przeczytaj też:


Tekst: James Anderson

Zdjęcia: Oliver Hadlee Pearch

Stylizacja: Max Clark
Stylizacja fryzur: Cyndia Harvey z agencji Streeters przy pomocy produktów Bumble and bumble. Makijaż: Lotten Holmqvist z Management + Artists przy pomocy produktów M.A.C Cosmetics. Asystenci fotografa: Jack Day i Arthur Williams. Asystent stylisty: Louis Prier-Tisdall. Casting: Angus Munro z AM Casting. Modele: Cara Taylor z The Squad, Luis Brooker z Select. Cara i Luis mają na sobie ubrania z archiwum Fiorucci Archive oraz nauszniki z The Costume Studio.