alfabet polskiego ruchu lgbtq

Krótki przewodnik po tęczowym świecie.

|
10 Luty 2016, 1:30pm

Źródło: YouTube

a jak Anna Grodzka
Trudno nie podziwiać Anny Grodzkiej. Za każdym razem udaje jej się spacyfikować swoich przeciwników, dzięki temu, że naprawdę wierzy w to, co robi. Została pierwszą transseksualną parlamentarzystką, jedną z polskich liderek ruchu feministycznego i współzałożyła Fundację Trans-Fuzja. Za dużo, jak na jedną osobę? Pewnie tak, ale na pewno nie dla niej.

b jak Robert Biedroń
Robert Biedroń przez lata był prezesem Kampanii Przeciw Homofobii, a teraz, jako prezydent Słupska, mógłby uczyć innych prezydentów miast budowania dobrego wizerunku. To numer jeden na naszej liście najbardziej optymistycznych ludzi.

Źródło: @robertbiedroń

c jak Coxy
Imprezy w polskich klubach gejowskich od prawie ćwierćwiecza zawsze, ale to zawsze, rozkręcały głównie stare kawałki Madonny i nieśmiertelnie „YMCA". Nikomu specjalnie to nie przeszkadzało i dalej nie przeszkadza w dobrej zabawie. Twórcy Coxy, serii superpopularnych warszawskich imprez, odwiedzili kluby w Tel Awiwie i Berlinie i postanowili jednak zmienić trochę zasady gry. Ściągnęli dobrych djdów, którzy wolą techno, co okazało się strzałem w dziesiątkę i zapewniło im pierwsze miejsce w rankingu najlepszy imprez LGBT w kraju.

d jak dokument „Mów mi Marianna"
Dlaczego „Mów mi Marianna" Karoliny Bielawskiej jest aż tak ważna? Bo to pierwszy w całości poświęcony osobie transseksualnej film w polskim kinie. Tytułowa Marianna zmaga się z trudnym procesem przemiany, bo niemal przez czterdzieści lat była uwięziona w ciele mężczyzny. W tej historii nie chodzi jednak o pokazanie samego procesu korekty płci - to opowieść o godności i odwadze bycia sobą.

e jak Eugeniusz Bodo
Dyskusje na temat tego, jaka była orientacja Eugeniusza Bodo, jednego z najbardziej znanych aktorów dwudziestolecia międzywojennego, nie mają końca. Nie o plotki jednak chodzi, ale o film „Piętro wyżej", gdzie aktor występuję w pięknej kobiecej sukni i śpiewa „Sex appeal to nasza broń kobieca". W którym to było roku? W 1937, prawie 80 lat temu! To jedna z klasycznych pozycji polskiego kina, w których pojawia się motyw przebieranek, które do dziś są inspiracją dla wielu drag queen.

f jak „Filo"
„Filo" to nazwa kultowego zina wydawanego w latach 80. przez Ryszarda Kisiela, jednego z pierwszych działaczy LGBT w Polsce. To też druga, po wrocławskim „ETAPie", gazeta skierowana do gejów i lesbijek. Po upadku komunizmu „Filo" trafił na chwilę nawet do kiosków. Co w nim było? Różne informacje dotyczące życia osób homoseksualnych, trochę pikantnych ilustracji, ale też mnóstwo ważnych wskazówek zapobiegających epidemii HIV.

g jak gay pride
Parady, marsze i manifestacje to dla osób LGBT szansa, żeby promować tolerancję i zaznaczyć swoją obecność w przestrzeni i dyskusji publicznej. To też świetna zabawa, która pozwala wygrzebać z dna szafy swoje najbardziej odjechane, błyszczące ciuchy i tańczyć na ulicy (tak naprawdę nieważne, jakiej jesteś orientacji, też możesz to robić). W 2010 roku do Warszawy zawitało EuroPride, ale wciąż czekamy na WorldPride - to dopiero będzie tęczowe święto.

h jak „Hiacynt"
Akcja „Hiacynt" była jednym z głównych czynników, które spowodowały narodziny ruchu LGBT w Polsce. Były to różne działania milicji w połowie lat 80., wymierzone w osoby homoseksualne. Zebrano ponad 11 tysięcy akt osobowych, które miały posłużyć szantażowaniu gejów i lesbijek. Pewnie zaskoczeniem dla władz był fakt, że wcale nie udało im się zastraszyć osób LGBT, które w wyniku akcji zaczęły tworzyć ruch oporu i się organizować. To zdecydowanie jeden z najtrudniejszych, ale też najważniejszych momentów w historii polskich gejów i lesbijek.

i jak internet
W dobie Tindera i Grindra raczej nie mamy problemów ze spotkaniem kogoś, kto by nas zainteresował (ok, może tak nie jest do końca, ale to temat na milion innych artykułów). Pojawienie się pierwszych portali dla osób LGBT było jednak momentem przełomowym nie tylko w kwestii randkowania. To w internecie rodziły się (i dalej rodzą) różnego rodzaju inicjatywy, mogące dotrzeć do wszystkich, którzy są online. A prawda jest taka, że obecnie większość z nas jest prawie cały czas online.

j jak Maria Janion
Maria Janion nigdy nie ukrywała, że jest lesbijką. I chociaż pewnie nie raz miała z tego powodu kłopoty, udało się jej zostać jedną z najwybitniejszych polskich intelektualistek. Jest autorką niezliczonej ilości książek dotyczących literatury. Na podstawie jej opracowania powstaje właśnie nowy film Karoliny Klimkiewicz (jednej z najciekawszych młodych reżyserek), który będzie opowiadał o rebelii pogańskiej w X wieku.

k jak Kim Lee
Kim Lee to najbardziej znany polski drag queen. Nazywa się Andy i pochodzi z Wietnamu, a w swojej garderobie ma ponad 700 kostiumów. Występował na każdej gejowskiej imprezie w kraju, a jego show zawsze jest dopracowane w nawet najmniejszym szczególe. Wystąpił też w wywrotowej wersji „My, Słowianie", która wyśmiewa seksistowski oryginał. Zresztą, zobaczcie sami:

l jak Lambda
Lambda to najstarsza organizacja LGBT w Polsce. Powstała 25 lat temu i od tego czasu zajmuje się pomocą psychologiczną oraz doraźnymi interwencjami. Jej tęczowe logo zna każdy polski gej i lesbijka, a sama stała się inspiracją dla kolejnych podobnych organizacji, między innymi Kampanii Przeciw Homofobii.

m jak Marta Konarzewska
Tak, to właśnie Marta Konarzewska odważyła się opublikować artykuł, który zaczynał się od słów: „Jestem lesbijką i jestem nauczycielką". To wyznanie spowodowało, że stała się jednym z najgłośniejszych głosów polskich lesbijek w mediach. Stara się też dokumentować życie osób LGBT, jest aktywistką i scenarzystką polskiej edycji Naked Girls Reading.

Źródło: @acephalafashion

n jak „Niech nas zobaczą"
To pierwsza polska kampania społeczna przeciw homofobii. Wystąpiło w niej 30 par lesbijek i gejów, a zdjęcia zrobiła Katarzyna Breguła. Proste zdjęcia chłopaków i dziewczyn trzymający się za rękę wywołały skandal i doprowadziły do tego, że homoseksualizm stał się jednym z tematów społecznej dyskusji. I chociaż bohaterowie zdjęć ponieśli czasem poważne konsekwencje (często nawet musieli się wyprowadzić ze swojego miasta), to zrobili też coś niesamowicie ważnego dla nas wszystkich - pokazali, że chcą być sobą.

o jak Małgorzata Ostrowska
W ostatnim czasie Małgorzata Ostrowska stała się jedną z twarzy ruchu sojuszników osób LGBT, a jej piosenka, którą na pewno pamiętacie z „Pana Kleksa", pretenduje do miana nieoficjalnego hymnu polskich gejów i lesbijek. O czym mowa? Oczywiście o „Meluzynie" - kawałku o prawdziwej, podwodnej miłości. Na pewno pamiętacie, jak to leciało:

p jak „Płynące wieżowce"
Film Tomka Wasilewskiego jest uważany za pierwszy film gejowski w polskim kinie. Romans dwóch chłopków jest jednak tylko pretekstem do pokazania, jak wygląda życie pokolenia dwudziestolatków w wielkim mieście. I chociaż finał tej historii nie jest szczęśliwy, na pewno prowokuje, żebyśmy jeszcze raz pomyśleli, co tak naprawdę oznacza dla nas słowo „tolerancja".

r jak Karol Radziszewski
Karol Radziszewski to jeden z nielicznych polskich artystów, którzy odważyli się mówić o swojej orientacji otwarcie. Prowadzi też „DIK Fagazine", który „jest pierwszym i jak dotąd jedynym magazynem o sztuce z Europy Centralnej i Wschodniej, który skupia się na homoseksualiźmie i męskości". Karol prezentuje w nim zarówno materiały archiwalne, jak i prace współczesnych artystów.

Źródło: @karolradziszewski

s jak „Sekret"
„Sekret" to film Przemysława Wojcieszka, uchodzącego za największego buntownika polskiego kina. W tej historii mieszają się różne wątki, a jednym z nich jest historia Ksawerego (w tej roli Tomasz Tyndyk, który publicznie przyznaje, że jest gejem). Ksawery jest drag queen i to jeden z nielicznych przypadków, kiedy taka postać nie została w polskim kinie pokazana w komiczny sposób.

t jak „Tęcza"
„Tęcza"to instalacja artystki i performerki Julity Wójcik, która do niedawna stała na Placu Zbawiciela w Warszawie i, nie ma co ukrywać, stała się jego symbolem. Co znaczyła? Odwoływała się do wartości takich, jak pokój, miłość i tolerancja oraz bezpośrednio do tęczowe flagi, która prawie od 40 lat jest znakiem walki o prawa osób LGBT. Żałujemy, że została już rozebrana - dzięki niej przestrzeń miasta była o wiele weselsza.

Źródło: Wikipedia

u jak uniseks
Moda na ubrania uniseks jest rodzajem deklaracji. Kiedy zakładamy takie ciuchy, z tyłu głowy zawsze pojawia się myśl, że to nie nasza płeć decyduje, co powinniśmy mieć na sobie. Tak naprawdę wszystko zależy od tego, w czym czujemy się dobrze i projektanci szybko to dostrzegli. W ostatnich sezonach na polskich wybiegach króluje minimalizm w uniseksowym wydaniu. Czekamy na pierwsze sklepy, w których nie będzie istniał podział na strefę dla chłopaka i dziewczyny!

w jak wybory
Jeśli jeszcze nigdy nie wpadliście na Wybory Mr Leather ani Wybory Miss Trans, koniecznie musicie to zrobić! Atmosfera podczas takich wydarzeń jest niepowtarzalna - panuje tam pełna akceptacja i można spotkać mnóstwo otwartych, przesympatycznych ludzi. Nawet jeśli sam nie czujesz klimatu takich imprez, na pewno nie uznasz spędzonego tam czasu za stracony.

y jak YouTube
YouTube jest miejscem, gdzie każdy może powiedzieć to, na co ma ochotę. Dlatego szybko posłużył wielu ludziom do zwierzania się ze swoich problemów. Od tych, które, hmmm, ciężko zrozumieć (jak psychopatyczna miłość do kota) aż po te całkiem poważne. Jedną z najbardziej inspirujących rzeczy są filmy, na których dzieciaki z całego świata opowiadają o swoich coming outach. To naprawdę daje zastrzyk energii i odwagi innym. W Polsce coraz częściej też możemy obejrzeć takie historie. Oby tak dalej!

z jak związki partnerskie
Pojawienie się ustawy o związkach partnerskich, które pozwoliłyby rozwiązać wiele kwestii prawnych wszystkim parom jednopłciowym, to jeden z głównych celów organizacji LGBT W Polsce. Ostatnio sukces odniosła świetnie przygotowana kampania Stowarzyszenia Miłość Nie Wyklucza.

Przeczytaj też:
- Alfabet roku 2015
- A...Z Anna Wintour
-
Czy subkultury muzyczne tracą swoje znaczenie?

Kredyty


Główne zdjęcie: Kadr z wideo „Parada Równości 2015"