dzieła ​sztuki, które odmienią twoje życie

Szperamy w archiwach krakowskiego Muzeum Sztuki Współczesnej Mocak i odkrywamy rzeczy, które robią spektakularne wrażenie.

tekst i-D Staff
|
22 Marzec 2016, 11:45pm

Zdjęcie: Stanisław Dróżdż, Między, 1977/2004, Kolekcja MOCAK-u, fot. R. Sosin

Naszą przewodniczką po zbiorach, jakie zgromadził Mocak jest Monika Kozioł, kuratorka wystawy stałej. Odkryła przed nami zupełnie nowe lądy.

Stanisław Dróżdż, Między, 1977/2004

Między to instalacja, którą tworzy wolnostojące, zamknięte pomieszczenie z wejściem w jednej ze ścian. Wszystkie powierzchnie są białe i pokrywają je czarne litery. Mimo że słowo „między" nie pojawia się nigdy w normalnym zapisie, cały czas je dostrzegamy. Dróżdż stawia pytanie, jak daleko można naruszyć tożsamość danej rzeczy, aby w dalszym ciągu była rozpoznawalna. Przestrzeń pawilonu to próba wykreowania doświadczenia, które mogłoby być fizycznym odpowiednikiem tytułu pracy. To, co istotne nie znajduje się „w", ale często „między".

Ai Weiwei, Oil Spills, 2006

Zdjęcie: Ai Weiwei, Oil Spills, 2006, Kolekcja MOCAK-u, fot. R. Sosin

Praca przywodzi na myśl plamy ropy pozostałe po tytułowym „wycieku". To komentarz do współczesnych warunków ekonomicznych. Świat został symbolicznie „zalany" przez ropę, która jako surowiec wpływa na politykę międzynarodową. Praca wykonana została w technice ceramicznej, która nieodłącznie kojarzy się z kulturą chińską. Dodatkowo ropa jako jeden z najbardziej poszukiwanych surowców naturalnych nazywana jest „czarnym złotem". Tytuł „białego złota" należy z kolei właśnie do porcelany.

Reza Aramesh, Action 135: May 8, 1945. 9:03 am. City of Setif, Algeria, 2014

Zdjęcie: Reza Aramesh, Action 135: May 8, 1945. 9:03 am. City of Setif, Algeria, 2014, Kolekcja MOCAK-u, fot. R. Sosin

Seria Actions powstała w oparciu o znalezione w internecie zdjęcia ofiar konfliktów zbrojnych. Rzeźba przedstawia uczestnika powstania antyfrancuskiego, które wybuchło w 1945 roku w Algierii. Kontekst polityczny i historyczny nie są widoczne w samym obiekcie, ale pojawiają się w tytule. Tym samym ważniejsze staje się, jaki wygląda skutek przemocy, a nie jej źródło. To hołd dla wszystkich bezimiennych ofiar wojny.

Žilvinas Kempinas, Szybowiec, 2014

Zdjęcie: Žilvinas Kempinas, Szybowiec, 2014, Kolekcja MOCAK-u, fot. R. Sosin

Kempinas często używa taśmy wideo. Nie jest to jednak dla niego nośnik obrazu filmowego, ale materiał do tworzenia „szybujących w powietrzu rysunków". Ulotność i wrażenie lewitowania pokazują sytuację człowieka rozpiętego między dwoma siłami.

Deborah Sengl, And Cut!, 2012

Zdjęcie: Deborah Sengl, And Cut!, 2012, Kolekcja MOCAK-u, fot. R. Sosin

Sengl przygląda się z ciekawością relacjom na linii człowiek - zwierzę, a jej twórczość wpisuje się w nurt „studiów nad zwierzętami". Pracuje głównie w technice taksydermii (preparacja i wypychanie martwych stworzeń). Tak jak w klasycznych bajkach, w swoich pracach prezentuje różne typy ludzi. Tytułowy zwrot „i cięcie!", używany na planie filmowym, nawiązuje do różnorodnych ról, które musimy odgrawać w życiu.

Robert Kuśmirowski, Portiernia, 2010/2014

Zdjęcie: Robert Kuśmirowski, Portiernia, 2010/2014, Kolekcja MOCAK-u, fot. R. Sosin

Przechodząc obok tej instalacji można odnieść wrażenie, że mija się najprawdziwszą stróżówkę, z której portier wyszedł tylko na chwilę. Artysta odtworzył miejsce związane z hierarchią władzy. Małe okienko, przez które petent rozmawia z portierem, buduje wrażenie dystansu i zmusza do formalnego kontaktu. Stróż zobowiązany jest do dokonywania wstępnej weryfikacji ludzi. Sprawując swoje obowiązki przez całą dobę, znajduje się w sytuacji zamknięcia i ograniczenia. Uzupełnia więc wystrój elementami osobistymi, bo to pozwala mu „uczłowieczyć" nudną przestrzeń.

Krzysztof Wodiczko, Pojazd dla bezdomnych, 1988-89/2013

Zdjęcie: Krzysztof Wodiczko, Pojazd dla bezdomnych, 1988-89/ 2013, Kolekcja MOCAK-u, fot. R. Sosin

Pojazd dla bezdomnych jest odpowiedzią na rosnącą ilość ludzi żyjących na ulicy w Nowym Jorku w latach 80. W swoim założeniu pojazd ma zapewnić im godność, ochronę mienia oraz minimum prywatnej przestrzeni. Może spełniać zarówno funkcję mieszkalną, jak i usprawnić zbieranie butelek czy puszek. Proces tworzenia odbywał się przy konsultacjach z przyszłymi użytkownikami.

Yigal Ozeri, bez tytułu, z serii Lizzie, 2014

Zdjęcie: Yigal Ozeri, bez tytułu, z serii Lizzie, 2014, Kolekcja MOCAK-u, fot. R. Sosin

Yigal Ozeri jest znany z hiperrealistycznych portretów kobiet, malowanych na podstawie fotografii lub kadrów wideo. Styl prac rozciąga się między współczesną fotografią mody a eterycznymi przedstawieniami kobiet z połowy XIX wieku, charakterystycznymi zwłaszcza dla dzieł prerafaelitów. W tym przypadku na obrazie pojawia się legendarna modelka i aktorka, Elizabeth „Lizzie" Jagger.

Maya Gold, Maritime (27), 2008

Zdjęcie: Maya Gold, Maritime (27), 2008, Kolekcja MOCAK-u, fot. R. Sosin

Na tytułowym pejzażu „morskim" nie widać w ogóle wody. Nacisk położony jest na zmysłowy kształt obłoków, ich ułożenie względem siebie i grę światła. Obraz należy do cyklu, który można traktować jako studia nieba, w których uderza specyficzna atmosfera zatrzymania czasu.

Przeczytaj też:

Kredyty


Zdjęcia: Rafał Sosin. Zakup prac (z wyjątkiem pracy S. Dróżdża i K. Wodiczko) dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Tagged:
Ai Weiwei
Kultura
mocak