a-z roku 2000

Włącz swoją lampkę „z lawą”, rozsiądź się wygodnie w dmuchanym fotelu i odpal „Matrixa”...

tekst i-D Staff
|
09 Czerwiec 2016, 2:30pm

Image by Terrell Davis

Na przełomie lat 90. i 00. popkultura złapała milenijnego bakcyla. Zimna wojna przeszła do historii, w polityce królowało poczucie dobrobytu dla wszystkich, a estetyką zawładnął optymizm związany z błyskawicznym rozwojem internetu. Pewnie, tuż za rogiem czaił się wąglik, 11 września i wojna z terroryzmem, ale skąd mieliśmy o tym wiedzieć? Przyszłość malowała się w różowych barwach, wydawała się równie wspaniała i udana jak solowa kariera Victorii Beckham. Świat podbijały ciasne skórzane spodnie, srebrny cień do powiek, błyszczące ubrania, futurystyczne okulary przeciwsłoneczne oraz elektronika w opływowych kształtach. Evan Collins z Tumblra Institute for Y2K Aesthetics tworzy archiwum tej ery, dlatego poprosiliśmy go o przygotowanie specjalnego przewodnika po roku dwutysięcznym. Włączcie swoją lampkę „z lawą", rozsiądźcie się wygodnie w nadmuchiwanym fotelu i powspominajcie razem z nami czasy, w których hologramy i opalizujące, metaliczne ubrania wydawały się równie rozsądne, co życie wewnątrz „Matrixa".

Jesteśmy też na Facebooku, polub nasz fanpage i-D Polska

A jak Apple: W 1998 roku firma Apple wypuściła iMaca G3 i zapoczątkowała nowy trend: kolorowe, półprzezroczyste, opływowe, przypominające bańki plastikowe konstrukcje, które znalazły zastosowanie w praktycznie każdym produkcie, jaki możecie sobie wyobrazić. Gigant branży technologicznej wciąż wypuszczał elektronikęoprogramowanie nawiązujące do tej estetyki.
Zobacz też: Aaliyah, program „Amp" MTV, androgyniczność, Airline Industries, agencja Attik.

B jak bąbelki, bańki i opływowe kształty: W tym okresie pojawiło się wiele opływowych obiektów w zarówno w architekturze, szeroko pojętym dizajnie, na okładkach płyt, jak i w pracach takich artystów, jak Faiyaz Jafri.
Zobacz też: gatunek muzyki bubblegum dance, big beat, boysbandowe zbroje.

C jak cyberlaski: Dzięki coraz lepszym zdolnościom oprogramowania graficznego oraz rosnącemu zainteresowaniu internetowymi awatarami i postaciami, pojawiło się mnóstwo „cyberlasek" (naprawdę tak je wtedy nazywali), które występowały w reklamach różnych produktów i wypełniały wszelkie nisze. Na długo przed narodzinami Siri, Inteligentna asystentka Mya od Motoroli miała być jak „całodobowy, mówiący internet", a jej reklama leciała nawet w przerwie Oscarów w 2000 roku. Z kolei E-Cyas była wirtualną gwiazdą popu, stworzoną przez Cycosmos, internetową społeczność.
Zobacz też: Crystal Method.

D jak dotcom: Mnóstwo firm otwierało swoje witryny www z końcówką .com. Internetowy boom późnych lat 90. i ogólny dobrobyt zaowocowały szalonymi rezultatami. W czasie finału Super Bowl nadawano reklamy warte miliony, a reklamowane w nich firmy upadały po zaledwie kilku miesiącach działalności. Rozwijano produkty, które miały pozwolić „poczuć internet zmysłem węchu", a w hotelu i kasynie MGM Grand pewna internetowa firma krzak wyprawiła grubą imprezę, wartą 12 milionów dolarów.
Zobacz też: konsola Dreamcast, gra „Dance Dance Revolution", Diesel StyleLab.

E jak Emigre Fonts: Firma Emigre, tworząca czcionki, odpowiada za projekt wielu styli popularnych na początku milenium, jak np. Dogma,  Platelet i Dead History. Dostępność cyfrowych czcionek i oprogramowania graficznego w latach 90. sprawiła, że ludzie zaczęli na szeroką skalę eksperymentować z dizajnem i typografią, wykorzystując trójwymiarowy tekst, różne efekty i cyber-czcionki, jak Cyberotica, Aura, FlexureDr.No-b.
Zobacz też: Edyta Górniak wijąca się w światłowodach, muzyka Electronica, dodawanie prefiksu „e-" do wszystkiego, EV-1 TV GM, popowe zespoły z nazwami inspirowanymi e-mailami i witrynami www, The Electric Highway Tour.

F jak futuro-optymizm: Techno-utopijne ideały, obrazy i koncepcje zainspirowane gwałtownym rozwojem technologii, internetu i relatywnie spokojnymi nastrojami społecznymi trafiły do popkultury i sztuki. Prace Mariko Mori i Michy Kleina mają w sobie pewien spokój: to wizja przyszłości, w której technologia i ludzkość żyją w symbiozie.
Zobacz też: FRUiTS Magazine, FF Blur, Future Systems, Flux Televisionfryzura z „antenkami".

G jak Garbage: Pokochaliśmy ten zespół za wykorzystanie elektronicznych dźwięków, zarówno w czasach albumu „Version 2.0", jak i „Beautiful Garbage", futurystyczne stroje wokalistki Shirley Manson i pełne efektów specjalnychkomputerowej grafiki teledyski, sesje i okładki.
Zobacz też: Greg Lynn, Gap, George Michael.

H jak Hype Williams: Płodny reżyser stworzył niezliczone ikoniczne teledyski, dla takich artystów jak Janet Jackson, Busta Rhymes i Missy Elliott. Jest jednym z najbardziej wpływowych reżyserów klipów wszechczasów, obok takich postaci jak Mark Romanek, Joseph Kahn i Chris Cunningham. Wykorzystanie efektu rybiego oka, nietypowych perspektyw, lśniących strojów i futurystycznych scenografii idealnie wpasowało się w ducha tej ery.

I jak intrygujące nadmuchiwane przedmioty: Zdobywały popularność w latach 70., ale potem gdzieś przepadły. Wróciły do łask w 2000 roku, wkradając się wszędzie: na pokazy mody, do sklepów z meblami i do architektury. Idealnie pasowały do trendów opływowych i bańkowatych kształtów. Jeśli ktoś nie miał tyle szczęścia, żeby poszczycić się nadmuchiwanym fotelem, zawsze mógł umeblować nimi całe mieszkanie w „The Sims" dzięki dodatkowi „Balanga".

J is for Jet Set Radio Future: Bohaterowie tej gry Segi (wydanej również na Xboxa) wyglądali jak prawdziwi rejwerzy: nosili bojówki w płomienie, gogle, krótkie topy, kabaretki, rękawiczki i mieli kolorowe włosy.

K jak Karim Rashid: Rashid jest odpowiedzialny za falę popularności obiektów w opływowych kształtach w latach 90. Jego prace z praktycznie każdej dziedziny dizajnu wprowadziły kolorowe, cukierkowe, półprzezroczyste, miękkie, opływowe, bańkowate obiekty w nowe milenium.

L is for Lisa Lopes, znana jako Left Eye: Raperka z TLC miała bardzo futurystyczny styl, szczególnie w czasach albumu „Fanmail", w teledyskach z innymi artystami i w czasie jej tragicznie krótkiej solowej kariery.
Zobacz też: prowadząca program na MTV Lili, Lenny Kravitz.

M jak „Matrix": Wpływowy film zainspirował niezliczone okładki albumów, teledyski (na przykład te trzy), pokaz Dior haute couture, stylówki Ich Troje, całą linię okularów przeciwsłonecznych, spopularyzował motyw zielonych znaczków płynących w dół ekranu oraz efekt specjalny bullet-time (czyli spowolnienie akcji, w czasie którego widzowie są w stanie zobaczyć pociski wystrzelone z broni i ich trajektorię lotu), a także limitowaną edycję komórki Nokii.
Zobacz też: Marc Newson, Me Company, Madonna, Max Martin, minikoczki jak u Reni Jusis.

N jak Nokia: Wtedy to właśnie Nokia produkowała najmodniejsze komórki i słynęła z eksperymentów z formą, jak w przypadku modeli 3650, 3300 i 7600.

O jak Oakley: Ulubione okulary koszykarza Dennisa Rodmana w latach 90. Eleganckieekstrawaganckiedziwaczne projekty pojawiały się wszędzie. Obecnie równie futurystyczne okulary powracają, chociażby w kolekcji Diora i Rihanny
Zobacz też: one9ine design, Orgy, Olive.

P jak Prada Sport: Kolekcje z 1999 roku świetnie obrazują trend „funkcjonalnego szyku", tak odmiennego od kosmicznego, rejwowego stylu. Funkcjonalny szyk charakteryzują gładkie, syntetyczne materiały, guziki, suwaki, plastikowe sprzączki, troczkipraktyczne sakiewki, eksperymenty z ubraniami, które można było przekształcać (pamiętacie spodnie, w których za pomocą suwaków można było odpinać kolejne części i zmieniać ich długość?) i kurtki, w których można było schować wszystko. To elementy bardzo popularne wśród fanów muzyki elektronicznej z gatunku drum and bass.
Zobacz też: Pseudo.com.

Q jak zespół Qkumba Zoo: Chociaż to trio pamiętamy głównie z hitu „The Child Inside" z 1996 roku, ich „plemienny techno look" był bardzo popularny pod koniec dekady. Podobnie stylizowali się również inni artyści, m.in. Gwen Stefani, The Tribe, Janet Jackson, rejwerzy, a nawet magazyny modowe.

R jak rejwy: Prawdziwe rejwy w hangarach były najpopularniejsze w latach 90., ale wpływ tej kultury na mainstream sięgnął zenitu w 2000 roku, gdy firmy i media zaczęły naśladować ich styl, ukazało się wiele filmów inspirowanych tym tematem, a także ta okładka magazynu TIME. No i Moby był po prostu wszędzie...
Zobacz też: Ross Lovegrove.

S jak Sony: Chociaż w ciągu ostatnich 15 lat jego wpływy trochę zmalały, w 2000 roku były wszechogarniające. Sony wprowadzało futurystyczne produkty, takie jak piesek Aibo (w McDonalds pojawiły się nawet inspirowane nim zabawki) i okulary Glasstron, niezliczone opływowe discmany i odtwarzacze nośników MiniDisc, a nawet otwierała „ogromne miejskie centra rozrywki", jak Metreon.
Zobacz też: Stefano Giovannoni, producent She'kspere, znany jako Kevin Briggs, Sneaker Pimps, The Site.

T jak transparentne obiekty: Kolejny popularny motyw w estetyce, obok gradientów, rozmyć, nakładających się na siebie warstw i powyginanych form. Przezroczyste i półprzezroczyste elementy pojawiały się wszędzie: w modzie, grafice, wzornictwie przemysłowym, a nawet architekturze. Były łatwiej dostępne dzięki rozwojowi grafiki komputerowej i nowych materiałów.
Zobacz też: Timbaland, T26.

U jak Ulala: Bohaterka gry „Space Channel 5" Segi idealnie pokazuje wpływ dizajnu z lat 60. i 70. na estetykę roku 2000. Cechą charakterystyczną był powrót do kosmicznych motywów,metalicznych ubrań, form inspirowanych wcześniejszymi eksperymentami architektonicznymi oraz opływowymi kształtami.
Zobacz też: niebieskie, metaliczne lakiery i szminki od Urban Decay.

V jak vaporware: Vaporware to sprzęty lub programy, którymi producent chwali się na miesiące, a czasem nawet lata przed faktycznym ukończeniem produktu. Boom na zakładanie witryn internetowych przyczynił się do powstania wielu firm, które upadały po zaledwie kilku miesiącach, a także promowania produktów, które nigdy nie trafiły do sprzedaży. Ciekawym wyjątkiem jest jajowaty pager Scout Modo, który co noc miał się aktualizować i wyświetlać użytkownikowi nowe informacje o wydarzeniach w okolicy. Chociaż to nie do końca vaporware, usługa była dostarczana tylko przez 2 miesiące, a w Los Angeles trafił do sprzedaży dzień po tym, jak firma zakończyła działalność.

W jak „Wipeout": Wpływowa gra wideo z 1995 roku łączyła futurystyczną grafikęmuzykę elektroniczną. Została zaprojektowana przez firmę The Designers Republic. Druga część, „Wipeout 2097" poszła nawet o krok dalej, wprowadzając ulepszoną grafikę i kawałki takich zespołów, jak The Prodigy, The Chemical Brothers i Fluke.
Zobacz też: włosy w nienaturalnie jaskrawych kolorach.

X jak firma Xybernaut: We wczesnych latach 00. zalała nas fala technologii do noszenia. „Poma" firmy Xybernaut to jeden z jej przykładów. Nawet wielkie firmy próbowały swoich sił: Philips we współpracy z Levi'sem chciał tworzyć nowoczesne ubrania. Latem 2000 roku wypuścili swoją kolekcję, w której znajdowała się między innymi kurtka z „wbudowanym" odtwarzaczem mp3 i komórką.

Y jak Y2K: Y2K, znany też jako pluskwa milenijna, to problem roku 2000, którym ówcześnie zamartwiali się ludzie. Społeczeństwo obawiało się, że zaprojektowany wcześniej sposób zapisu daty w programach komputerowych spowoduje problemy, gdy nastanie rok 2000. Oprócz nakręcania strachu przed katastrofą, wejściu w nowe milenium towarzyszyła też radość, optymizm i wyobrażenie nowej, wspaniałej przyszłości.

Z jak Zorotl: Tak, ten niebieski ludzik z teledysków zespołu Eiffel 65 miał imię i własną karierę! Jest tylko jednym z wielu przykładów mnożących się zabawnych hitów, które stały się pierwszymi viralowymi materiałami. To na przykład tańczące dziecko, które prześladowało nawet serialową Ally McBeal, oraz parodie piosenek ze szczytów list przebojów i inne dziwne kawałki.

Przeczytaj też:

Kredyty


Tekst: Evan Collins
Tłumaczenie i lokalizacja: Patrycja Śmiechowska