silne kobiety w kinie

Oto reżyserki, które nigdy nie boją się powiedzieć, co naprawdę myślą.

tekst Colin Crummy
|
09 Marzec 2016, 4:30pm

Kobieca perspektywa nie jest tylko odbiciem męskiego spojrzenia. To też nie zwykłe uprzedmiotowienie facetów w filmach - mało reżyserek idzie tak oczywistą drogą. Czym w takim razie zajmują się kobiety pracujące w kinie? Chociaż tematyka ich filmów nie musi być całkowicie poświęcona płci pięknej, sam fakt, że to one reżyserują, jest przełomowy. Jak powiedziała reżyserka „Selmy", Ava DuVernay: „Sama nasza obecność jest politycznym komunikatem. Film tworzony przez kobietę to radykalny czyn". Wybraliśmy dwanaście reżyserek, które tworzą świeże i inspirujące filmy.

Agnieszka Smoczyńska

Nie zdziwiliśmy się, kiedy w ręce Agnieszki Smoczyńskiej trafił Orzeł w kategorii Odkrycie roku. Za „Córki dancingu" została nagrodzona też na Sundance, a ostatnio na festiwalu w Porto. To był niesamowicie awangardowy i niebezpieczny projekt jak na debiut, ale okazuje się, że opłacało się podjąć ryzyko. Czekamy na kolejne filmy Agnieszki z równie silnymi, może nawet drapieżnymi, bohaterkami. Girls power!

Małgorzata Szumowska

Szumowska nie boi się poruszać niewygodnych tematów, eksperymentować i popełniać błędów. To dzięki przekonaniu, że tematy tabu są od tego, żeby o nich mówić, zyskała uznanie nie tylko w Polsce. W tym roku obok Maryl Streep pojawiła się w jury podczas festiwalu w Berlinie, na którym w zeszłym roku została nagrodzona statuetką dla najlepszej reżyserki. Wszyscy czekamy, co wymyśli po historii homoseksualnego księdza, call girls i dziewczyny chorującej na anoreksję, ale jesteśmy pewni, że znowu uderzy w nasz czuły punkt i czegoś nas nauczy.

Urszula Antoniak

Urszula Antoniak konsekwentnie od czasów swojego debiutu aż po najnowszą „Strefę nagości" pokazuje w kinie kobiecą perspektywę i przemoc, jakie często podlegają jej bohaterki w męskim świecie. Nie boi się też zmierzyć z trudnymi dla niej samej tematami - emigracją, śmiercią partnera i swoim biseksualizmem. Tworzy przy tym zawsze zmysłowe i niesamowite wizualnie filmy, doskonale podkreślając każdą emocję światłem i muzyką.

Katarzyna Klimkiewicz

Kasia Klimkiewicz zawsze staje w obronie tych, którzy sami nie mogą się bronić - w swoim krótkometrażowym dokumencie „Hanoi-Warszawa", który zgarnął mnóstwo nagród na festiwalach na całym świecie, pokazała los wietnamskiej dziewczyny. Musiała wiele wycierpieć, nim nielegalnie przedostała się do Polski, żeby być razem ze swoim chłopakiem. Za to w pełnometrażowym debiucie, „Zaślepionej", łamała nasze przekonania na temat wieku, wprowadzając wątek romansu pomiędzy czterdziestolatką i młodym Algierczykiem, który przybył do Wielkiej Brytanii. Klimkiewicz nigdy nie ocenia swoich bohaterów - szanuje ich i uważnie obserwuje. Przekonuje nas, że różnorodność jest fajna i naprawdę potrzebna. 

Haifaa Al-Mansour

Historia dziewczynki, która chce kupić rower, żeby się ścigać z kolegą, nie brzmi wywrotowo. Dopóki nie dowiecie się, że osadzona jest w Arabii Saudyjskiej, gdzie kobiety nie mogą swobodnie jeździć na rowerach. Film „Dziewczynka w trampkach" dotyczy zarówno miejscowych tradycji jak i zachodnich stereotypów, dzięki czemu trafia do wszystkich. To także pierwszy film nakręcony w Arabii Saudyjskiej przez kobietę. Reżyserka Haifaa Al-Mansour powiedziała magazynowi „Telegraph": „Chciałam mieć możliwość wyrażenia swojej opinii". Jak widać, udało się.

Ava DuVernay

Jej osiągnięcia mówią same za siebie. Jest pierwszą Afroamerykanką, która wygrała nagrodę za reżyserię na festiwalu Sundance. Statuetkę przyniósł jej film „W szczerym polu", opowiadający o żonach więźniów. Z kolei „Selma" (o walce afroamerykanów o prawa obywatelskie) sprawiła, że była pierwszą Afroamerykanką nominowaną do Oscara i Złotego Globu. Przygotujcie się na więcej - właśnie kręci dramat o Huraganie Katrina.

Claire Denis

Claire Denis jest jedną z najważniejszych kobiet francuskiego kina, która nie boi się podejmować trudnych tematów. Już od czasów debiutanckiej „Czekolady" z 1998 roku, opowiada o morderstwach, rasizmie i kazirodztwie. Jej kolejny film będzie pierwszym anglojęzycznym obrazem w dorobku, wystąpią w nim m.in. Robert Pattinson i Mia Goth. Scenariusz współtworzy pisarka Zadie Smith. Jak widać, Denis nie daje się zaszufladkować.

Andrea Arnold

Brytyjska reżyserka Andrea Arnold rozpoczęła karierę filmem „Red Road". Główna bohaterka jest operatorką monitoringu w Glasgow. Pewnego dnia zauważa na ekranie mężczyznę ze swojej przeszłości. Andrea również stworzyła film „Fish Tank", historię opowiedzianą z perspektywy ubogiej, zagubionej nastolatki. Ostatnio reżyserowała też kilka odcinków serialu „Transparent". Co ma w planach? Film „American Honey", z Shią LaBeoufem w roli głównej.

Jill Soloway

W 2013 roku Jill Soloway zgarnęła statuetkę dla najlepszej reżyserki na Festiwalu Sundance za film „Popołudniowa igraszka", ale przez większość swojej kariery pracowała przy serialach - m.in. „Sześć stóp pod ziemią" i „Transparent". Ten ostatni pokazuje skomplikowane życie rodziny, po tym jak ojciec wyznaje, że jest transseksualistą. Drugi sezon w przełomowy sposób przekracza granice dotyczące płci i tożsamości.

Lena Dunham

Przez jej popularność łatwo zapomnieć, z jaką siłą Lena wkroczyła do kinematografii. Serialem „Dziewczyny" przełamywała jedno tabu za drugim. Była też szczera i odpowiedziała z gracją, gdy wytknięto jej brak zróżnicowania rasowego w serialu. Ogłosiła już, że nadchodzący sezon „Dziewczyn" będzie ostatnim - ale z pewnością jej kolejne dokonania będą równie mocne.

Deniz Gamze Ergüven

W nominowanym do Oscara filmie „Mustang", debiutująca reżyserka Deniz Gamze Ergüven opowiedziała historię pięciu tureckich dziewczyn, które padają ofiarą małomiasteczkowych plotek. Z tego powodu wujek i babcia zabraniają im wychodzić z domu. Nastolatki zostają uwięzione i są zmuszone, by czekać na zaaranżowane małżeństwa. Za pięknymi kadrami kryje się palący problem.

Kelly Reichardt

Kelly Reichardt jest obecnie jedną z najciekawszych niezależnych reżyserek w Ameryce. Kristen Stewart należy do grona gwiazd Hollywood, które marzyły o współpracy z nią. „Kocham jej filmy", powiedziała magazynowi Variety. „Myślę, że skupia się na sprawach, które nie są często pokazywane na ekranie". W „Certain Woman", nadchodzącym filmie z Stewart, Michelle Williams i Laurą Dern w obsadzie, obejrzymy przeplatające się losy trzech kobiet. Kelly potrafi sprawić, że filmy zapadają w pamięć i pozostają z nami na długo po zakończeniu seansu.

Przeczytaj też:

Kredyty


Tekst: Colin Crummy

Tagged:
Agnieszka Smoczyńska
płeć
Małgorzata Szumowska
katarzyna klimkiewicz
urszula antoniak