jean-michel basquiat: 8 rzeczy, których o nim nie wiedzieliście

Jak wypadek z dzieciństwa wpłynął na jego twórczość?

tekst Emily Manning
|
03 Styczeń 2017, 3:35pm

Photography Tseng Kwong Chi

W ciągu tragicznie krótkiego życia Jean-Michel Basquiat wypełnił niezliczone notatniki fragmentami wierszy i szkicami, które później ukształtowały jego legendarne, neoekspresjonistyczne obrazy. Od początków jako połowa duetu poetów-grafficiarzy SAMO, po współpracę z Warholem — Basquiat zawsze miał ze sobą notesy pełne koron i szkieletów oraz przesiąkniętych czarnym humorem obserwacji dotyczących ras, klas i miejskiego życia. W brooklyńskim muzeum w kwietniu otworzono wystawę „Basquiat: The Unknown Notebooks" — pierwszą taką ekspozycję, pokazującą ponad 160 stron z jego dzienników. Z kolei w Wielkiej Brytanii wkrótce będzie można podziwiać retrospektywę prac Basquiata (21.09.17 — 28.01.18). Z tej okazji zebraliśmy osiem faktów na temat artysty, których mogliście nie znać.

Jean-Michel Basquiat, Bez tytułu, około roku 1987. Kredka świecowa na kartce z zeszytu w linie. 24.5 x 19.4 cm. Z kolekcji Larry'ego Warsha. Prawa autorskie © Estate of Jean-Michel Basquiat, wszystkie prawa zastrzeżone. Licencja Artestar, Nowy Jork. Zdjęcie: Sarah DeSantis, Brooklyn Museum

Muzeum Brooklyńskie było jednym z jego ulubionych miejsc: Basquiat od małego rysował na kartkach, które z pracy przynosił jego tata, księgowy. Jego mama, Matilde, zauważyła zdolności syna i zabierała go na wycieczki do muzeów. Nawet założyła mu roczną wejściówkę, gdy był sześciolatkiem. Lata później, gdy podczas wywiadu do Interview został zapytany o sentyment do muzeów, wyjawił: „Moje ulubione to Muzeum Brooklyńskie".

Wypadek z dzieciństwa ukształtował jego twórczość: Gdy Basquiat miał zaledwie osiem lat, bawił się na ulicy i został potrącony przez samochód. W rezultacie trzeba było usunąć mu śledzionę, miał także złamaną rękę. W okresie rekonwalescencji Matilde zajmowała go ciekawymi książkami. Nie były to jednak opowiadania dla dzieci i kolorowanki, ale podręcznik „Gray. Anatomia". Anatomiczne ryciny okazały się bardzo inspirujące i wpłynęły na jego późniejsze dzieła, szczególnie serię „Dutch Settlers".

Jean-Michel Basquiat, Bez tytułu, 1986. Farba akrylowa, pastele olejne, kolaż na papierze na płótnie. 239 x 346.5 cm. Z kolekcji Larry'ego Warsha. Prawa autorskie © Estate of Jean-Michel Basquiat, wszystkie prawa zastrzeżone. Licencja Artestar, Nowy Jork. Zdjęcie: Gavin Ashworth, Brooklyn Museum

Rzucił szkołę: Dom Basquiata był multikulturowym tyglem — jego ojciec urodził się na Haiti, a jego mama na Portoryko. 11-letni Jean-Michel znał biegle angielski, hiszpański i francuski. Rozłam w związku jego rodziców oraz zamknięcie mamy w zakładzie dla psychicznie chorych odcisnęły piętno na młodym artyście. W 10 klasie (czyli w wieku 15-16 lat) rzucił szkołę imienia Edwarda R. Murrowa, by pójść do City Art School, alternatywnej szkoły średniej dla kreatywnych dzieciaków. Do absolwentów należą m.in. Ad-Rock z Beastie Boys, aktor Mekhi Phifer i artysta konceptualny Ryder Ripps.

Jeśli będziecie mieli okazję przejechać się nowojorską linią metra D, to miejcie oczy szeroko otwarte: Młody artysta zdobył popularność, gdy epigramy SAMO zwróciły na siebie uwagę sceny kreatywnej miasta. Większość poetyckich graffiti znajdowała się wśród galerii Soho, ale Basquiat od czasu do czasu mazał też w wagonach linii D, po drodze na Brooklyn. Nie zdziwilibyśmy się, gdyby składy z 1978 roku nadal tam jeździły, więc miejcie się na baczności!

Jesteśmy też na Facebooku, polub nasz fanpage i-D Polska

Nie zawsze inspirował fryzurą: Zanim zdecydował się na imponujące dredy, przetestował wiele fryzur wątpliwej urody. Podczas pierwszego występu w programie „TV Party" Glenna O'Briena w 1979 roku, 18-letni artysta miał tlenione, dziwnie wygolone włosy — z przodu był praktycznie łysy, nie licząc pasma na środku. Basquiat i O'Brien szybko się zaprzyjaźnili i często współpracowali (na szczęście Jean-Michel pojawiał się w kolejnych programach z coraz lepszymi fryzurami).

Przeszedł od pisania po murach do jednej z najbardziej rewolucyjnych wystaw: Może zaczął od wrzutów na ścianach, ale jego pierwsza prawdziwa ekspozycja została zorganizowana na jednej z najbardziej rewolucyjnych wystaw tego miasta. Otwarty w czerwcu 1980 roku DIY Times Square Show odbywał się w opuszczonym studiu masażu na rogu 41. Ulicy i 7. Alei. Prace Basquiata wisiały obok dzieł takich osobistości, jak Keith Haring, Jenny Holzer, Kenny Scharf i Kiki Smith.

Pewnie nie siedziałby ciągle ze smartfonem: Chociaż na początku lat 80. telefony nie były nowością, artysta nie przepadał za tą formą komunikacji. W 1983 roku wypowiedział się w Interview na temat przewagi telegramów: „To dobra zabawa. Nigdy nie wiesz, czego się spodziewać. 'Wezwanie do wojska', 'Mam dla ciebie 2 tysiące dolarów'. To może być wszystko. Ponieważ telegramy są droższe, ludzie od razu przechodzą do sedna". Oczywiście brak kontaktu telefonicznego miał też swoje złe strony. „Teraz mój dzwonek przy drzwiach rozbrzmiewa całą noc. Udaję, że nie ma mnie w domu...".

Mógł zostać równie słynnym muzykiem: Basquiat randkował kiedyś z Madonną, ale to nie jego jedyny wkład w świat muzyki. W 1979 roku założył noise rockowy zespół Grey, razem z filmowcami Michaelem Holmanem, Shannon Dawson, a także Vincentem Gallo. Grey często występowało w legendarnych miejscówkach, w tym Max's Kansas City, CBGB i Mudd Club. W 1983 roku Basquiat wyprodukował także rapowy singiel „Beat Bop" z Rammellzee oraz K-Robem. Pracował też z Davidem Bowie i wystąpił w teledysku „Rapture" Blondie.

Przeczytaj też:

Kredyty


Tekst: Emily Manning
Zdjęcie: Tseng Kwong Chi. Jean-Michel Basquiat in his Great Jones Street studio (Jean-Michel Basquiat w swoim studiu na Great Jones Street), Nowy Jork, 1987 rok. Odbitka chromogeniczna, 127 x 127 cm. Muna Tseng Dance Projects, Nowy Jork & Eric Firestone Gallery, East Hampton, Nowy Jork. © 1987 rok. Muna Tseng Dance Projects, Inc. Nowy Jork. www.tsengkwongchi.com

Tagged:
Kultura
jean-michel basquiat