feministyczne ikony

Od Katarzyny Kozyry po kreskówkową Darię: oto 38 najdzielniejszych, najbardziej inspirujących bohaterek.

|
lip 7 2016, 2:10pm

Photography Evgeny Feldman

Maria Peszek
Artystka zawsze wie, jak zareagować na hejt, z którym się spotyka. „Kiedy kobieta krzyczy albo wyraża bunt czy gniew, to zawsze jest źle widziane", mówi w rozmowie z „Polityką". „Kobiecy krzyk to histeria. Histeryczka to po prostu wariatka. Dlaczego mamy się wyrzekać prawa, żeby sobie powrzeszczeć?", pyta piosenkarka. I głośno wrzeszczy i za to ją uwielbiamy.

Źródło: @mariapeszek_official

Anja Rubik
„Jestem feministką", powiedziała supermodelka w wywiadzie i nie jest to czcza deklaracja. „Wydaje mi się, że zaczyna się nowa era kobiet. Jesteśmy coraz silniejsze, coraz pewniejsze siebie, niezależne". Jeśli to wam nie wystarczy, żeby uznać Anję za ikonę współczesnego feminizmu, pozwólcie, że przypomnimy jej zaangażowanie w akcję „Popieram dziewuchy" czy ostatnie wypowiedzi na temat prawa do aborcji.

Źródło: @anja_rubik

Katarzyna Kozyra
Artystka 20 lat temu walczyła z chorobą nowotworową i postanowiła utrwalić to doświadczenie, fotografując się w Manetowskiej pozie, nawiązując do słynnej „Olimpii". Wywołała burzę, pokazując, jak standardy dotyczące pokazywania kobiecego ciała w kulturze, rozmijają się z rzeczywistością.

Zdjęcie dzięki uprzejmości Kristin Prim

Carrie Brownstein
Carrie naśmiewa się ze stereotypowego feminizmu w postaci właścicielki księgarni Toni z serialu „Portlandia", ale jednocześnie od prawie dwóch dekad jest wzorem do naśladowania dla wielu kobiet dzięki zaangażowaniu w feministyczny ruch riot grrrl i zespół Sleater-Kinney.

Petra Collins

Petra Collins jest jedną z tych dziewczyn, z którą wszyscy chcą się zaprzyjaźnić. Swoją szczerością podbiła świat fotografii, z dumą wywołuje też kontrowersje odważnymi projektami koszulek i akcją przeciwko niedorzecznej cenzurze na Instagramie.

Jesteśmy też na Facebooku, polub nasz fanpage i-D Polska

Jenny Slate

Scenarzystka i komediantka Jenny Slate stała się prawdziwą bohaterką, gdy w 2014 roku wystąpiła w filmie „Obvious Child", dotyczącym prawa do aborcji. Powiedziała o nim: „Naprawdę czekam na dzień, w którym kobieta w filmie będzie mogła przejść aborcję i oprócz tego wieść dynamiczne życie, a ludzi będzie bardziej interesować jej prawdziwe, pełne energii życie [a nie sam wątek aborcji]".

Daria

Daria Morgendorffer, królowa kamiennej twarzy, miała wszystkiego po dziurki w nosie, a szczególnie stereotypów dotyczących dziewczyn. „Nie martwcie się, nie mam niskiej samooceny", pocieszała swoich rodziców w jednym z odcinków. „Mam niskie mniemanie o innych ludziach".

Hillary Clinton

Co może być bardziej inspirujące niż możliwość zostania pierwszą kobietą na stanowisku prezydenta Stanów Zjednoczonych? Hillary zawsze korzystała ze swojej pozycji, by mówić o prawach kobiet, na przykład podczas mowy „Prawa kobiet są prawami człowieka" w Pekinie w 1995 roku.

Kathleen Hanna

Kathleen pisała dla magazynu riot grrrl i przyczyniła się do powstania tego ruchu, walcząc z seksizmem w muzyce i nie tylko. Stworzyła społeczność silnych kobiet o podobnych poglądach. Gorąco kibicuje też dziewczynom, które teraz walczą o wolność wyrażania siebie w świecie muzyki, co pokazała proponując Miley Cyrus nagranie albumu według jej pomysłu.

Tavi Gevinson
„Dla mnie feminizm oznacza walkę. To bardzo złożona sprawa pełna niuansów, ale w istocie jestem feministką, bo nie uważam, że bycie dziewczyną ogranicza mnie w jakikolwiek sposób", Gevinson powiedziała magazynowi Vogue. Redaktorka Rookie, pisarka, piosenkarka i aktorka w jednym popiera słowa czynami i jest jednym z najlepszych uosobień feminizmu.

Gloria Steinem

Nieustraszona liderka Gloria Steinem napisała w 1969 roku artykuł: „Po ruchu Black Power, czas na wyzwolenie kobiet" i od tamtej pory wciąż inspiruje kolejne pokolenia feministek. Miała też wrodzony talent komediowy: w artykule „Gdyby mężczyźni mieli okres" z 1978 roku wyobraziła sobie, że kolesie wymyśliliby odpowiedni slang i przybijali sobie piątki na ulicy z tekstami „Stary, świetnie wyglądasz", „No, właśnie mam ciotę".

Barbara Kruger

Barbara Kruger stała się znaną gwiazdą świata sztuki dzięki odważnym, graficznym dziełom stworzonym wokół gier słownych. W ten sposób jej prace jak w lustrze pokazują opinie społeczeństwa, dotyczące władzy i seksualności przez powiedzonka takie, jak „Twoje ciało jest polem walki" oraz „Twój wzrok pada na moją twarz".

Liz Lemon

Postać wykreowana przez Tinę Fey w serialu „Rockefeller Plaza 30" jest jedną z najciekawszych kobiecych bohaterek w telewizji, z którymi możemy się utożsamiać. W roli szefowej sztabu scenarzystów postawiła na głowie wszystkie stereotypy, jakie narzuca się kobietom. W pełnej sukcesów karierze nie wyrzekła się indywidualizmu i małych dziwactw.

Miuccia Prada

„Byłam feministką w latach 60., a [praca w branży mody] była jedną z najbardziej niekomfortowych pozycji", Miuccia powiedziała niedawno w wywiadzie z Robin Givhan. „Dopiero niedawno skończyły się moje problemy". Mimo to zawsze wyrażała mocne, feministyczne poglądy w projektach i podważała sposób, w jaki kobieta powinna wyglądać. Pamiętacie zwariowane, niepasujące do siebie wzory z kolekcji na wiosnę/lato 2008?

Lena Dunham

Serial „Dziewczyny" wyrwał się schematom i pokazał realistyczne dziewczyny z prawdziwymi problemami. Od jego premiery Lena nieustannie zachęca kobiety, żeby kochały siebie. Przy okazji pilnuje, żeby powątpiewający w feminizm oraz jego przeciwnicy się dokształcili w tej kwestii: „Feminizm nie oznacza, że kobiety powstaną, przejmą planetę i np. utną mężczyznom jądra".

Alice Bag

Jedna z najważniejszych buntowniczek sceny punk w Los Angeles. Alice Bag najpierw była liderką zespołu Bags, a potem została pisarką, aktywistką i mówczynią. Stworzyła też archiwum wywiadów z inspirującymi kobietami — a wszystko to w imię feminizmu.

Emma Watson

Emma dzielnie walczy o prawa kobiet, nawet mimo pogróżek, z jakimi spotkała się po przemowie o równości płci w siedzibie ONZ. Ataki jeszcze bardziej zmotywowały ją, żeby przeciwstawić się szkodliwym sposobom, w jaki kobiety są przedstawiane i traktowane.

Beyoncé

Bey pnąc się na szczyt, zawsze wspierała prawa kobiet, zarówno w swoich własnych zawodowych decyzjach, jak i w tekstach piosenek, np. „Flawless" i „Bow Down": „Znalazłam czas, żeby odsapnąć, żyć własnym życiem, ale nie myślcie sobie, że jestem tylko jego żonką".

bell hooks

Pisarka i aktywistka bell hooks (Gloria Jean Watkins) dała całym pokoleniom ważne narzędzie w walce o równouprawnienie: język. Jej prace, w tym książka „Ain't I a Woman: Black Women and Feminism" (Czyż nie jestem kobietą? Czarnoskóre kobiety i feminizm), omawiają zarówno feminizm, jak i problem rasy, niestrudzenie nawołując do zaprzestania marginalizacji czarnoskórych kobiet.

Nora Helmer

Kontrowersyjne jak na tamte czasy poglądy Henrika Ibsena na temat kobiet i małżeństwa zostały ucieleśnione w postaci Nory Helmer ze sztuki „Dom lalki". W trakcie sztuki Nora z uległej matki domu zmienia się w silną, odważną kobietę i mówi mężowi, że „Sama musi myśleć za siebie".

Frida Kahlo

Kahlo odważnie wykorzystała swój ból po poronieniu i zdradzie jako tematy prac. Mówiła, że w jej sztuce można usłyszeć kobiecy głos. Nie chciała też dostosowywać się do tego, co społeczeństwo uważało za piękne i przyciemniała swoją słynną zrośniętą brew i wąsik kredką.

Pussy Riot

Rosyjski kolektyw Pussy Riot reprezentuje jedno z najmocniejszych połączeń aktywizmu i muzyki. Jego członkinie urządzają partyzanckie protesty i performensy, w swojej muzyce głośno mówią o niesprawiedliwości, jaka spotyka kobiety (szczególnie w kwestii aborcji) i okazują niezwykłą odwagę, nawet w obliczu gróźb rządu i więzienia.

Caitlyn Jenner

Caitlyn Jenner na zawsze zmieniła publiczną dyskusję na temat transpłciowości. Wykorzystała swoją popularność, żeby reprezentować również tych, którzy nie znajdują się w centrum uwagi mediów. „Jeśli chcecie obrzucać mnie wyzwiskami, żartować ze mnie i wątpić w moje intencje to proszę bardzo, dam sobie z tym radę. Ale tysiące dzieciaków, które próbują pogodzić się ze swoim prawdziwym ja, nie powinny tego przechodzić".

Sarah Jacobson

Jacobson z punkrockowym podejściem zrób-to-sama nakręciła filmy „I Was a Teenage Serial Killer" (Byłem nastoletnim, seryjnym mordercą) i „Mary Jane's Not a Virgin Anymore" (Mary Jane już nie jest dziewicą). W ten sposób chciała pokazać kobiecą perspektywę w gatunkach filmowych, które praktycznie nigdy tego nie robią. Filmowe stypendium jej imienia zachęca inne kobiety do pójścia w jej ślady.

Annie Hall

Tytułowa Annie z filmu Allena z 1970 roku, grana przez Diane Keaton, nie tylko ubiera się w inspirowane męskimi fasonami ubrania. Jest niezależna i inteligentna w porównaniu do patriarchalnych ideałów głównego bohatera, a pod koniec odrzuca jego oświadczyny, bo chce pozostać wolnym duchem.

Ellen Page

Wiele celebrytek celowo dystansuje się od łatki feministki, ale aktorka Ellen Page z radością ją przyjmuje z poczuciem misji. Na Twitterze i ulicznych demonstracjach walczy o równość, prawa reprodukcyjne, prawa LGBT+ i lepsze reprezentowanie kobiet na ekranie.

Grimes
Mówienie głośno o problemach tuż po wydaniu popularnego albumu jest ryzykownym krokiem, bo wielu fanów może się odwrócić. Ale właśnie tak postąpiła Grimes: w 2013 roku napisała na Tumblrze manifest przeciw seksizmowi. W poście obrywa się mizoginistycznym fanom, protekcjonalnym muzykom płci męskiej i mediom.

Wendy Davis

Wendy Davis zaczęła swoją walkę w 2013 roku, gdy przez 11 godzin blokowała mównicę przeciwko ustawie nr 5, która zaostrzyłaby przepisy dotyczące aborcji w Teksasie. Chociaż ustawa w końcu została uchwalona, nie zapomnieliśmy o wsparciu polityczki i prawniczki (ani o jej różowych adidasach). Mamy nadzieję, że jeszcze usłyszymy o jej poglądach na temat praw reprodukcyjnych, praw LGBT+ i regulacji broni palnej.

Cindy Sherman

Cindy Sherman stała się jedną z niewielu kobiet, które przez tak długie lata dominują na scenie sztuki współczesnej. Pracuje od lat 70. i jak mówi „nadal ostro rywalizuje z malarzami i artystami płci męskiej".

Lisa Simpson

Lisa jest głosem rozsądku w serialu „Simpsonowie". Jak pamiętamy, walczyła przeciwko seksistowskim stereotypom ucieleśnionym w formie lalki Malibu Stacy (która mówiła m.in. „Od myślenia robią się zmarszczki"). Podjęła wtedy współpracę z jej twórcami, żeby wyprodukować lalkę Lisa Lwie Serce, która miałaby lepszy wpływ na dziewczynki.

Betty Friedan

Betty Friedan pomogła wielu kobietom zrozumieć, jakie mają prawa i jak o nie walczyć. Pomogła rozkręcić drugą falę feminizmu książką „Mistyka kobiecości". Była także współzałożycielką i szefową National Organization for Women (Narodowej Organizacji Kobiet), największej amerykańskiej organizacji feministycznej.

Meredith Graves

Liderka zespołu Perfect Pussy, piosenkarka, autorka tekstów i właścicielka wytwórni płytowej: Meredith Graves jest wzorem do naśladowania i pokazuje, że pasja i zapał mogą zmienić całą subkulturę, tak jak ona zrobiła z punk rockiem. Nigdy nie wahała się, żeby głośno sprzeciwiać się seksizmowi, zarówno w wywiadach, jak i na scenie, gdzie konfrontowała się z mizoginistycznymi hejterami.

Karen Elson

Karen Elson od dawna odnosi sukcesy jako supermodelka, piosenkarka i autorka tekstów, dlatego dostrzega sytuacje, w których świat mody i feminizm zgrzytają. Teraz Elson jest zaangażowana w sprawy społeczne. Niedawno odpowiadała czytelniczkom w kąciku porad magazynu Rookie. Pisała między innymi o potrzebnym feminizmie i świecie mody.

Daenerys Targaryen

Matka Smoków dzielnie walczy o władzę, a jej bezwzględna pogoń za sprawiedliwością jest wyjątkowa, szczególnie w świecie „Gdy o tron", w której bohaterzy zbyt często znęcają się nad kobietami, gwałcą je lub traktują jak służące.

Miranda July

Miranda wplata przemyślany feminizm w niekończącą się listę projektów. Stała się ikoną pokolenia młodych kobiet, szczególnie tych z artystycznym zacięciem. Ostatnio napisała swoją pierwszą powieść, „The First Bad Man", w której wzięła na warsztat problemy agresji i przemocy.

Yoko Ono

Yoko jest znana ze swojego aktywizmu na wielu frontach — jak łóżkowy protest z Johnem Lennonem przeciwko wojnie w Wietnamie. Nigdy nie cofała się przed głoszeniem feministycznych wartości, w które od początku wierzyła. Jedna z jej najważniejszych prac, „Cut Piece", zapraszała widzów do cięcia jej ubrań, co symbolizowało bezsilność i uprzedmiotowienie kobiet w społeczeństwie.

Murphy Brown

Gdy Candice Bergen odważyła się wcielić w Murphy Brown, samotnej matki i kobiety sukcesu (szok!), w 1992 roku wiceprezydent USA Dan Quayle wykorzystał serial jako przykład, by poprzeć swój argument o rozpadzie wartości rodzinnych. Program nie pozostał mu dłużny — Murphy w inteligentny sposób odpowiedziała na komentarz polityka.

Lesley Gore

Piosenkarka Lesley Gore nagrała kawałek „You Don't Own Me" (Nie jestem twoją własnością) w erze dziewczęcych zespołów, które w tekstach omdlewały na widok chłopców. Gore spopularyzowała mocniejsze przesłanie w muzyce. W ciągu kolejnych lat zajmowała się kilkoma społecznymi problemami i często zaznaczała, że jest gorliwą feministką.

Przeczytaj też:

Kredyty


Tekst Courtney Iseman i Stasia Wąs
Zdjęcie Evgeny Feldman