„Pozwól mi wejść", kadr via YouTube

7 feministycznych horrorów pokazujących ciemną stronę młodości

Ponieważ miłość i dorastanie są koszmarem.

|
sty 11 2018, 10:55am

„Pozwól mi wejść", kadr via YouTube

Tak, horrory często są zalewane postaciami dominujących mężczyzn — złoczyńcy zazwyczaj ukazywani są jako uzbrojeni faceci („Piła”) polujący na pasywne, rozhisteryzowane kobiety („Krzyk”). Ale gatunek produkuje coraz więcej filmów, które odkrywają kobiecość w postępowy i alegoryczny sposób. Na przykład kultowy film „Zdjęcia Ginger” (2000) używa wilkołaków jako metafory dorastania i rozprawia się z tabu — menstruacją, pokazując złożoność cyklów. Film „Zęby” z 2007 roku czerpie inspiracje z ludowej opowieści o zębatej pochwie (Vagina dentata) — fikcyjnej przypadłości, który pojawia się w indyjskiej mitologii, by ostrzec mężczyzn przed popełnianiem gwałtu. Twórcy zmienili mit w historię o kobiecym ciele, które chroni ją przed wykorzystaniem.

Te filmy w ironiczny sposób zmieniają młode bohaterki w potwory, za które często uważa je społeczeństwo. W rezultacie zostają wyzwolone — fizycznie i psychicznie — od patriarchatu (chociaż udało im się dokonać tego tylko dzięki pomocy nadprzyrodzonych mocy). Oto pięć horrorów, które obrazują kobiece dojrzewanie jako krwawą, ale inspirującą jatkę.


„Zdjęcia Ginger" (2000)


Wypełnione zachwycającymi, grunge’owymi stylizacjami (chokery, topy wiązane na szyi i mnóstwo czerni) „Zdjęcia Ginger” zgromadziły sporą rzeszę fanów od czasu premiery w 2000 roku. Częściowo dlatego, że film przedstawia niekonwencjonalny portret rozkwitającej kobiecości. Zacznijmy od tego, że główne bohaterki Brigitte i Ginger — odrzucone przez społeczeństwo nastoletnie siostry z obsesją na punkcie śmierci — obiecują sobie, że umrą razem. Pewnej nocy Ginger zostaje ugryziona przez wściekłego psa, a w konsekwencji wyrastają jej włosy na całym ciele oraz ogon, a miesiączki stają się wyjątkowo intensywne i krwawe (w zasadzie menstruacja jest ważnym tematem filmu). Zmartwiona przemianami Ginger Brigitte zabiera siostrę do nietaktownej pielęgniarki, która poucza ją na temat cyklu menstruacyjnego i wykrzykuje: „Będą pojawiać się co 28 dni przez następne 30 lat!”

Twórcy „Zdjęć Ginger” mogli pójść na łatwiznę i pokazać nastoletnią dziewczynę zrozpaczoną zmianami zachodzącymi w jej ciele. Zamiast tego Ginger zakochuje się w swojej nowej mocy i używa jej, by skusić mężczyzn do łóżka, pokonać prześladowców siostry i po prostu być prawdziwą twardzielką. W jednej z najlepszych scen Ginger uprawia seks ze znanym playboyem — pomimo ryzyka zarażenia go swoją przypadłością. Po akcie chłopak zaczyna oddawać krwawy mocz i trudno nie odczuwać chorej satysfakcji obserwując zamianę ról kobiety i mężczyzny, nawet w tak mrocznym wydaniu. Jak mówi siostrze Ginger, ludzie inaczej postrzegają dziewczyny i chłopców po seksie. „On zaliczył i jest bohaterem, a ja tylko jakąś dupą, którą zaliczył. Dziwną, zmutowaną dupą”, zauważa.

„Mięso" (2016)


Ten francusko-belgijski film zwrócił na siebie uwagę mediów, gdy ukazał się na ekranach na początku roku. Główna bohaterka ewoluuje w nim od bycia zdeklarowaną wegetarianką do jedzenia ludzkiego mięsa. Wprowadzenie do dziewczęcej historii krwawej jatki na poziomie Quentina Tarantino okazało się przełomowym, buntowniczym posunięciem.

„Mięso” różni się od innych filmów na tej liście nie tylko tym, że nie jest ekscytującą historią o zemście na mężczyźnie lub walką dobra ze złem. Główna bohaterka Justine walczy z własnymi pragnieniami i próbuje zrozumieć siebie oraz nowe, nienasycone pragnienie. Reżyserka Julia Ducournau poszerza gatunek feministycznego horroru tworząc postacie, które nie są ani bohaterami, ani czarnymi charakterami — Justine jest po prostu niedoskonałą studentką pierwszego roku, zagubioną i zdezorientowaną. Może „Mięso” obrazuje skrajności, ale jednocześnie kwestionuje typową opowieść o dorosłości — zdominowaną przez chłopców i seks — i przekonuje, że istnieją alternatywne drogi, które dziewczyny mogą obrać, by odkrywać siebie.


„Córki dancingu” (2015)


Obsypany nagrodami musical z elementami horroru i komedii jest hołdem złożonym kobiecości. Pewnej nocy z Wisły wyłaniają się dwie młode syreny — Złota i Srebrna. Spotykają członków zespołu „Figi i Daktyle”, którzy oczarowani ich niezwykłym śpiewem i syrenimi ogonami zabierają dziewczyny do nocnego klubu, gdzie rozpoczyna się ich przygoda. Urzekające, młode dziewczyny szybko poznają smak sławy, pożądania, ale również odrzucenia. Zranione syreny pokazują swoje drugie oblicze — stają się żądnymi zemsty młodymi kobietami, pragną o siebie zawalczyć.

Obraz traktuje o dojrzewaniu, radzeniu sobie z innością i budzącej się kobiecości. Przedstawia również typowe rozczarowania pierwszym uczuciem i tęsknotę za „prawdziwą miłością”. A wszystko w blasku dyskotekowych świateł i rytmie doskonałych piosenek sióstr Wrońskich, które całą swoją twórczością łamią schemat zalotnych wokalistek.

„Pozwól mi wejść" (2008)


Ten szwedzki film z 2008 roku genialnie walczy z infantylizowaniem młodych dziewczyn. Eli, główna bohaterka (w tej roli Lina Leandersson) jest 12-letnią wampirzycą, żywiącą się sercami, a przy okazji broni pewnego chłopca przed gnębiącymi go łobuzami. Stawiając Eli w robi obrońcy, fabuła odwraca typowy scenariusz z damą w opałach.

Film jest oparty na powieści pod tym samym tytułem z 2004 roku i bawi się także ideą płci. Eli była chłopcem, który został wykastrowany 200 lat temu, przed przemianą w wampira. Nosi jednak dziewczęce ubrania i tak też postrzega ją świat zewnętrzny. Dodaje to kolejną warstwę do dziecięcego zauroczenia Eli i Oscara. Oscar bardzo swobodnie podchodzi do tego, że Eli jest wampirzycą i ma złożoną tożsamość płciową, co pokazuje, że dzieci nie przejmują się takimi sprawami, a jedynie kierują uczuciami. „Pozwól mi wejść" zwalcza przekonanie, w myśl którego młode dziewczyny mogą być tylko bezbronnym obiektem westchnień.


„Zęby" (2007)

W literaturze nie brakuje ludowych opowieści i metafor dotyczących kobiet z zębami w waginach. Ten mit dotarł do legend z całego świata, od Indii po Chile — wiele można w nich wyczytać między wierszami. Vagina dentata bierze na warsztat strach przed kastracją i umieszcza zagrożenie w ciałach kobiet, zamiast wskazywać na winę molestujących mężczyzn, którzy często są bohaterami tych opowieści.

„Zęby" w radykalny sposób przejmują historię z seksistowskich opowiadań. Główna bohaterka, Dawn, prowadzi w kościele spotkania dla ludzi trwających we wstrzemięźliwości seksualnej. Pewnego dnia w jej waginie wyrastają zęby, które pomagają jej walczyć z napastowaniem seksualnym poprzez odgryzanie penisów. Mimo pewnej dawki absurdu jest to pamiętny i mocny film, pokazujący jak kobieta odzyskuje seksualną kontrolę.


„O dziewczynie, która wraca nocą sama do domu" (2014)

„O dziewczynie, która wraca nocą sama do domu" (film napisany i wyreżyserowany przez Anę Lily Amirpour) został nazwany pierwszym „irańskim westernem z wampirami". Piękny, czarno-biały obraz wkracza na niezbadane terytorium w obszernym kanonie filmów o krwiopijcach. Tytułowa, tajemnicza dziewczyna jest kusicielką oraz wampirzycą, która nosi czador (tradycyjny strój kobiecy w Iranie) i jeździ na deskorolce. Z kolei Arash, chłopak sprzedający narkotyki, by pomóc uzależnionemu od heroiny tacie, staje się jej ofiarą.

Amirpour

postanowiła przedstawić perską kobietę, często pokazywaną w filmach jako milczącą i zniewoloną, w nowej, dynamicznej roli. Jej film jest współczesną baśnią z bohaterką w tradycyjnym, muzułmańskim stroju, wspierającą prawo do noszenia przez kobiety tego, co chcą. Premiera odbyła się w 2014 roku w idealnym momencie — podczas zagorzałej dyskusji i irańskich protestów związanych z walką z hidżabami.

„Rewers” (2009)



Może „Rewers” Borysa Lankosza nie jest typowym horrorem, ale nie brakuje w nim momentów grozy. Zgrabnie łączy klimat kina noir z groteską. Akcja rozgrywa się w 1952 roku w odbudowywanej po wojnie Warszawie. Główna bohaterka Sabina jest nieśmiałą kobietą, pracuje w wydawnictwie „Nowina” w dziale poezji. Jej współlokatorki — babcia i mama, bezskutecznie próbują znaleźć dla niej kawalera. I tak pewnego dnia na jej drodze staje elegancki, przystojny Bronisław. Szybko zdobywa serce Sabiny i oferuje jej zamążpójście. Niestety mężczyzna skrywa tajemnicę, jest przebiegłym ubekiem, zna każdy sekret ukochanej i chcę ją wykorzystać. Przyparta do muru, początkowo niepewna i zahukana dziewczyna, odnajduje w sobie siłę, by pozbyć się fałszywego amanta.

W filmie pojawiają się kobiety, które w kryzysowej sytuacji potrafią przełamać konwenanse, połączyć siły, żeby poradzić sobie z przeciwnościami losu. Sabina z pomocą starszych kobiet dokonuje zbrodni doskonałej, razem przełamują schemat naiwnej, kruchej i bezbronnej kobiecości.

Sprawedź też