Alana Derkson Photography Eric Lawrence

nowa łysina

To ekstremalny sprzeciw przeciwko ideałom urody, według których długie włosy są oznaką atrakcyjności, młodości i seksapilu.

tekst Braudie Blais-Billie
|
22 Czerwiec 2017, 6:20am

Alana Derkson Photography Eric Lawrence

Podczas i-D Hair Week badamy, jak nasze fryzury wpływają na dyskusje na temat tożsamości, kultury i czasów, w których żyjemy.

Świat mody nieustanie ewoluuje - adaptuje podziemne fale stylu ulicznego, wchodzi w interakcje z bacznie śledzoną estetyką influenserów, a nawet odzwierciedla ruchy polityczne. W ciągu kilku ostatnich lat projektanci i modele wplatali w wybiegi i swoje Instagramy takie społeczne zagadnienia, jak #BlackLivesMatter i feminizm. Przy zwiększonej reprezentacji kobiet, osób queerowych oraz o różnych kolorach skóry zdecydowanie wyróżnia się jeden trend fryzjerski: nowa łysa głowa.

W przeciwieństwie do inspirowanego punkiem jeżyka, który podbił kobiece głowy w zeszłym roku, nowa fryzura jest króciutka, a włoski są zgolone prawie na zero. To ekstremalny sprzeciw przeciwko zachodnim ideałom urody, które uważają długie włosy za oznakę atrakcyjności, młodości i seksapilu. Nowa łysina całkowicie odrzuca ograniczające wyznaczniki dotyczące tego, co postrzegamy jako „kobiece".

Jak w większości ruchów estetycznych, nowa łysina oddaje hołd legendom. Należy do nich m.in. sudańsko-brytyjska modelka Alek Wek, która spopularyzowała tę fryzurę w latach 90., gdy zrewolucjonizowała naszą definicję „supermodelki". Modelka Ève Salvail przeszła po wybiegu Gaultiera w kolekcji na wiosnę/lato 94 ze smokiem wytatuowanym na praktycznie łysej głowie. Irlandzka piosenkarka Sinead O'Connor buntowała się i walczyła z męskim spojrzeniem w latach 80. Modelka Pat Evans wstrząsnęła eurocentryczną bańką świata mody w latach 70. swoją niekonwencjonalną łysiną i mocnymi poglądami na temat wybielania kobiet o innych kolorach skóry.

Dziś młode kobiety i niebinarne osoby wykorzystują potęgę tej fryzury, by coś udowodnić. Slick Woods (Simone Thompson), Adwoa Aboah, dwie modelki, które podbiły świat mody swoją autentycznością, wyróżniają się m.in. dzięki fryzurom (a raczej ich brakiem). Aboah, założycielka platformy Gurls Talk (skupiającej się na zdrowiu psychicznym kobiet), bardzo otwarcie mówi o swoich zmaganiach z depresją, uzależnieniem i niską samooceną. Thompson, wspinająca się na szczyt przez wybiegi Gypsy Sport i Yeezy, stawia czoła kanonom urody ze swoją wielką przerwą między zębami i naturalnie zadziorną postawą. Obie modelki kochają siebie i mają osobowość - to właśnie sprawia, że ich fryzury są jeszcze lepsze.

Króciutkie włosy sprzeciwiają się też toksycznym normom dotyczącym płci i seksualności. Modelka Jazzelle Zanaughtti, która zdobyła popularność po tym, jak Nick Knight wysłał jej wiadomość na Instagramie, uwielbia androgeniczny styl — przyduże ubrania, złote grille i tlenione, krótkie włosy. „Uwielbiam swoją kobiecość równie mocno, jak męskość", powiedziała nam w wywiadzie. Z kolei performerka boychild z Los Angeles wykorzystuje tę androgeniczną prezencję jako sposób na zgłębianie tematu duchowości i uzdrawiania, które wykraczają poza wymiar fizyczny. Brak włosów odgrywa wielką rolę w jej twórczości. „Moje (trans) ciało jest nieodzowną częścią mojej pracy i życia", boychild powiedziała nam w wywiadzie. „Myślę, że ta androgeniczność z początku fascynuje ludzi, ale nie dotyczy to wyłącznie płci".

Dla Alany Derksen, kanadyjskiej instagramerki, która została modelką, golenie głowy było kwestią kontroli i szukania siebie. „Zgoliłam głowę po wielkiej kłótni z bratem bliźniakiem", wyjaśnia. „Przechodziłam kryzys egzystencjalny, a to było swego rodzaju wołanie o pomoc - w ogóle tego nie przemyślałam". Derksen dorastała w surowym domu w Calgary w stanie Alberta, a od tłamszącego środowiska uciekała dzięki internetowi i kreatywności. Niezależna i ciekawa świata Alana zaczęła potajemnie robić sobie tatuaże techniką stick n' poke gdy miała 13 lat (teraz ma na głowie wytatuowaną różę), a w wieku lat 18 uciekła do Nowego Jorku.

Dekrsen przyznaje, że podobał jej się pomysł ogolenia głowy, ale bała się reakcji rodziny. Gdy już to zrobiła, po pewnym czasie nauczyła się wiele o postrzeganiu siebie i presji społeczeństwa. „Włosy nie są nawet wierzchołkiem góry lodowej, jeśli chodzi o nasze zrozumienie złożoności tożsamości", mówi. „Zawsze byłam bardzo kobieca, chociaż wyglądam jak chłopak. Mój najtwardszy chłopak miał długie włosy, które zawsze mu przeszkadzały, gdy się bił".

Niestety nie wszyscy ludzie podzielają dojrzałe poglądy Derksen na temat tożsamości i wyglądu. Jej Instagram został skasowany po małej aferze, podczas której wytknęła komuś gnębienie na podstawie fryzury i ciała. W rzeczywistości również spotykała się z dyskryminacją. „Usłyszałam wiele pozornych komplementów, które miały mi dopiec, jak np. 'Nadal jesteś bardzo ładna, chociaż ogoliłaś głowę'", wyjaśnia. „Sztywni ludzie obcinają mnie wzrokiem od góry do dołu, patrzą na moje włosy i tatuaże, a po twarzach widać, że mnie oceniają. Nienawidzę czuć się, jakbym ciągle musiała się bronić".

Nawet kobiety takie jak Dersen (białe, cispłciowe, o stabilnej sytuacji finansowej) napotykają trudności, gdy przez długość włosów nie spełniają warunków „atrakcyjności" i „kobiecości". Jako wschodząca modelka, graficzka i fotografka Derksen prezentuje niezależność i jest w stanie trwać przy swoim stanowisku nawet w obliczu braku tolerancji. Bez względu na to, jak bardzo inni będą się starali, wciąż nie będą mieć władzy nad jej autoekspresją.

Trend dążący ku androgeniczności i odchodzący od sztywno określonych ról płciowych sprawia, że na horyzoncie mogą się pojawić tak pionierskie muzy, jak Derksen, Aboah, Thompson, Zanaughtti i boychild. Coraz istotniejsze w branży media społecznościowe zwracają uwagę na takie twarze, jak Mackenzie Tallulah Jones, które podważają stereotyp seksownej kobiety swoimi radykalnie zgolonymi głowami. Dzięki tak mocnym postaciom kwestionującym konwencjonalne kanony piękna, ruch łysych głów powoli, ale zdecydowanie zmienia zasady gry. 

Przeczytaj też:

Kredyty


Tekst: Braudie Blais-Billie
Zdjęcie główne via Alana Derksen