przewodnik i-d po aktywizmie w teledyskach

Podnieść wysoko głowę i mówić o problemach leżących ci na sercu – to obowiązek artysty. Niektóre z najbardziej interesujących i poruszających przykładów aktywizmu w popkulturze dostarczyli nam muzycy. Oraz ich teledyski. Oto 10 filmów, w których...

tekst Tom Ivin
|
24 Marzec 2015, 10:40am

M.I.A. - Born Free
Oparty na samplu z Suicide hit londyńskiej wokalistki ze Sri Lanki był jej wielkim powrotem. Wideo do utworu z wydanego w 2010 roku trzeciego albumu M.I.A. wyreżyserował Romain Gavras. W klipie ukazano prześladowania osób mających naturalnie rude włosy. Miało to podkreślić arbitralną naturę wojny. I podnieść społeczną świadomość na temat cierpienia osób w tych regionach, którymi rzadko zajmują się media. Teledysk do Born Free przeniósł całą brutalność wojny na mały ekran. To pełen przemocy, kontrowersyjny i wzbudzający ogromne emocje film.

Michael Jackson - Earth Song
W 1995 roku Michael Jackson wydał kolejny poruszający utwór. Utrzymany w najlepszej tradycji socjopolitycznie uświadomionych piosenek Króla Popu. Tym razem wzywał nas do dbania o środowisko naturalne. Ikoniczny klip został wyreżyserowany przez fotografa Nicka Brandta. Ten artysta tworzy swoje zdjęcia wyłącznie w Afryce. Pracę swojego życia poświęcił ochronie tamtejszych zwierząt i krajobrazów. 

Pussy Riot - I Can't Breathe
Niezmiennie anarchizujące dziewczyny z Pussy Riot same wyreżyserowały teledysk do swojego najnowszego utworu. Wideo jest jednocześnie hołdem dla Erica Garnera. Usłyszymy w nim monolog złożony z ostatnich słów tej ofiary policyjnej przemocy. Odczytany przez ikonę punku, Richarda Hella. Teledysk nakręcono w jednym podejściu. Buntownicze artystki są w nim zakopywane żywcem. Ale cały czas śpiewają, mimo że ich usta i oczy zasypuje gleba.

Anthony and the Johnsons - Cut The World
Jeśli istniałby film instruktażowy uczący widzów jak sprzeciwiać się patriarchatowi, wyglądałby właśnie tak. W teatralnym, niepokojącym wideo nakręconym przez Nabila do utworu Anthony'ego Cut The World wystąpili Willem Dafoe i Marina Abramović. Wypuszczony w 2012 roku filmik wywołał falę żywych reakcji. Narracja skupia się na kobiecej bohaterce gnębionej frustracją. Którą przeżywa w ciszy. Co prowadzi jednak do szokującego i katastrofalnego finału.

Sid Vicious - My Way
To fragment filmu The Great Rock 'n' Roll Swindle w reżyserii Juliena Temple'a. A chaotyczny cover klasyka Franka Sinatry w wykonaniu Viciousa jest dokładnie taki, jak się spodziewacie. W efekcie powstał antyestablishmentowy, antyrojalistyczny, ogólnie anty wideoklip. Ten szyderczy teledysk uosabia wszystko, za czym stali murem Sex Pistols. Kończy się nawet paroma wystrzałami w klatkę piersiową. I victorią skierowaną w stronę elitarnej, burżujskiej publiki.

John Lennon - Imagine
To minimalistyczne wideo doskonale zilustrowało bestsellerowy singiel artysty. Ukazując styl życia i przekaz przyświecających parze ukochanych, Lennonowi i Ono. Teledysk do Imagine to eteryczne, pokojowe wezwanie do broni. Żaluzje rozsuwają się, do środka wpada światło. Klip jest też częścią dłuższego, 81-minutowego filmu. Który kiedyś nazywano „najdroższym domowym nagraniem wideo w historii". 

Rolling Stones - We Love You
Ten teledysk legendarnego zespołu nakręcił kontrkulturowy filmowiec Peter Whitehead. Oparł go o historię procesu Oscara Wilde'a. Członkowie grupy pojawili się w nim w rolach różnych postaci z sali sądowej. Nie jest to dosadny protest song ani nawet otwarcie aktywistyczne wideo. Ale nadal stanowi odważne posunięcie ze strony Stonesów. Wszak opowiedzieli się tym samym przeciwko powszechnie akceptowanym poglądom na płeć i seksualność. Zaprotestowali też przeciwko aresztowaniom za nadużywanie narkotyków, których sami doświadczyli. A także wezwali słuchaczy do stawiania oporu wszelkim odmianom autorytaryzmu. 

Bob Dylan - Subterranean Homesick Blues
To kwintesencja aktywistycznego wideo od największego twórcy muzyki protestacyjnej. Wyreżyserował je dokumentalista D.A. Pennebaker. Jest to także być może najwcześniejszy przykład tzw. lyric video. Dylan rzuca na ziemię kartki zapisane możliwościami wyboru z tekstu piosenki. Wzywając wszystkich oglądających teledysk do działania. W klipie można (rzekomo) zobaczyć także przez moment rewolucjonistę literatury, Allena Ginsberga.

Arcade Fire - We Exist
Reżyser David Wilson obsadził świeżo ogolonego Andrew Garfielda w głównej roli w tym teledysku Arcade Fire. Opowiada on o zmaganiu się z własną tożsamością płciową. Bohater grany przez Garfielda przechodzi przez rytuał przebierania się. Potem następuje przypominająca senną wizję sekwencja taneczna (choreografię przygotował Ryan Heffington). Aż wreszcie wiodąca postać trafia na scenę na festiwalu Coachella. Tę scenę nakręcono podczas występu zespołu na żywo. Garfield zjawia się przy muzykach w charakterystycznej dla Arcade Fire „masce" z makijażu. Film stanowi głos ze strony grupy w temacie LGBT i praw człowieka. Wywołał także spore kontrowersje. Wiązały się one z występem znanego aktora z Hollywood w roli transkobiety. 

Kanye West - All Day
Najpierw pojawił się nakręcony przez fana klip z Paryskiego Tygodnia Mody. Zawierający fragment teledysku przygotowanego do utworu All Day. Nakręcił go laureat Oscara i nagrody Turnera, artysta Steve McQueen. Ale władca współczesnej muzyki pop postanowił inaczej. Ogłosił na Twitterze, że chce, aby to nagranie jego występu na gali nagród Brits traktowano jako oficjalny teledysk do All Day.

Wzmiankowany wyżej występ był sygnałem do przebudzenia dla brytyjskiej branży muzycznej. Zaprezentował on zebraną w jednym miejscu masę najbardziej utalentowanych podziemnych wykonawców. Ubranych w czarne bluzy z kapturem. I otoczonych przez ludzi uzbrojonych w miotacze ognia. Scenografia występu stanowiła echo londyńskich zamieszek z 2011 roku. Wspierała tym samym opinię wyrażoną przez Westa w wywiadzie przeprowadzonym przez Zane'a Lowe. „Na Twitterze pisałem, że życie czarnych się liczy. Ale tak naprawdę liczy się KAŻDE życie". 

Jak Generacja Z zmieni otaczający nas świat? Dowiedźcie się więcej.

Kredyty


Tekst: Tom Ivin
Fotografia: Igor Mukhin

Tagged:
Rolling Stones
m.i.a
Michael Jackson
Imagine
Arcade Fire
Bob Dylan
lennon
muzyka
rewolucja
aktywizm
anthony & the johnsons
pussy priot