Reklama

shoplifter zamienia włosy w dzieła sztuki

Shoplifter jest przyjaciółką i stałą współpracowniczką Björk. Postanowiliśmy ją bliżej poznać.

tekst Nadja Sayej
|
26 Czerwiec 2017, 2:37pm

Photography Magnus Unnar

Artykuł pierwotnie ukazał się w amerykańskim wydaniu i-D w ramach i-D Hair Week.

Islandzka artystka Hrafnhildur Arnardóttir ma nietypowy pseudonim artystyczny: Shoplifter (Złodziejka sklepowa). Jednak nie jest przestępczynią. Przez przypadek otrzymała to przezwisko, kiedy przeprowadziła się do Nowego Jorku w 1994 roku, a ludzie ciągle zamiast jej trudnego do wymówienia imienia „Hrafnhildur" mówili „Shoplifter". Pseudonim po prostu pozostał do dziś.

23 lata później Shoplifter, znana ze stałej współpracy z Björk, organizuje retrospekcyjną wystawę w National Gallery of Iceland. Wystawa nazywa się „Neversape" i można na niej zobaczyć setki rzeźb i instalacji zrobionych ze sztucznych włosów, fluorescencyjnych kosmyków i sztucznego futra. Znakiem rozpoznawczym tej artystki jest przyciąganie uwagi do takich kwestii jak próżność, przepych oraz pożądanie. Robi to za pomocą dzieł sztuki z włosów, które zazwyczaj można znaleźć w salonach fryzjerskich, nie w galeriach ze sztuką współczesną.  

Ghostbeast, 2016. Zdjęcie: Elisabet Davidsdottir.

„Według mnie żaden materiał w sztuce nie powinien być wykluczony. Lubię kwestionować nasze przyjęte z góry wyobrażenia o tym, co może być określane 'sztukami pięknymi', a co nie", mówi.

Sztuczne włosy są często postrzegane jako tandetne, kojarzą się z halloweenowymi perukami i źle dobranymi tupecikami, lecz Shoplifter, która ma swoje studio w Brooklynie, widzi to wszystko inaczej. Po raz pierwszy zaintrygowało ją użycie włosów jako materiału, gdy znalazła w szufladzie toaletki swojej babci obcięty warkocz. „Byłam zauroczona niezwykłą możliwością trzymania w dłoni części naszego ciała. Czułam, że była to pamiątka, która reprezentowała jej młodość i głęboko poruszyła mnie pięknem i osobliwością", wspomina artystka.

Imaginary Friend, 2011. Zdjęcie: Jan Berg.

Jako nastolatka nie mogła przekonać swojej fryzjerki, żeby pofarbować albo obciąć jej włosy w sposób, jaki chciała. „Być może mój fetysz rozwinął się przez niespełnione pragnienia stworzenia na głowie dzieła sztuki, czegoś bardziej kolorowego" mówi Shoplifter. „Dorastałam w latach 80., więc na pewno wiele osób wie, o co chodzi… Kojarzycie asymetryczną trwałą?".

W latach 90. artystka zaczęła używać do swoich rzeźb brązowych włosów, lecz szybko zamieniła je na sztuczne doczepy. Wybrała je ze względu na ich różne kolory oraz to, co symbolizowały: różnicę pomiędzy wysoką i niską sztuką, jak i nasze własne postrzegania tego, co oznaczają. „Włosy reprezentują bestie, które w nas drzemią i kiedy widzimy je bez ciała, uważamy je za coś dziwnego", mówi. „Jest to pamiątka po tym, kim jesteśmy".

Jesteśmy też na Facebooku, polub nasz fanpage i-D Polska

Nervescape V, 2016. Zdjęcie: Natasha Harth.

Prace artystki stały się na przestrzeni lat bardziej ekstrawaganckie, łączą ze sobą sztukę, design i rzemiosło. W serii prac „Imaginary Friends" (Wymyśleni przyjaciele) eksponaty przypominają Muppety czy postacie z bajek Dr. Seussa. Poza tym jej okrągłe, powieszone na ścianie prace ze sztucznego futra wyglądają jak emoji, a zostały zrobione przed całym szałem, który panuje wokół nich obecnie. Jej większe instalacje wyglądają natomiast jak psychodeliczne krajobrazy lub planety nie z tego świata.

„Jeden kosmyk włosów jest dla mnie jak kreska namalowana na papierze", wyjaśnia Shoplifter, która ma skłonności do maksymalizowania materiałów i kolorów. Na przykład jej instalacja „Ghostbeast", którą można było zobaczyć w Houston na festiwalu Day for Night w 2016 roku, zrobiona jest z kopców neonowych, różowych, niebieskich, pomarańczowych i żółtych włosów. „Mam obsesję na punkcie koloru", mówi. „Odkryłam technikę, która pozwala mi na mieszanie pofarbowanych włosów i kłaczków włosów w materiale z siateczką, co sprawia, że proces jest dosyć podobny do mieszania farb".

Tropicalus, 2012. Zdjęcie Jan Berg.

Shoplifter ma też swoją własną linię ubrań stworzoną we współpracy ze szwedzką sieciówką & Other Stories. Artystka zrobiła zdjęcia warkoczom, czubatym fryzurom oraz perukom i przekształciła je we wzory, które umieszczono na spodniach, torebkach, T-shirtach i kurtkach. „Kolekcja to rozszerzenie mojej pracy artystycznej. Zabawa poszczególnymi charakterystycznymi dla mnie stylami, których używałam przez ostatnie 15 lat", wyjaśnia.

Odkąd po raz pierwszy spotkały się z Björk 20 lat temu w lumpeksie w Reykjaviku, współpracowały już wiele razy. Shoplifter tworzyła dla niej wszystko. Od fryzur, które można było na siebie założyć po stroje sceniczne. Najpopularniejszy projekt, który wspólnie stworzyły to „Human Hair Sculptress". Jedna z rzeźb, przypominająca utkany kosz, została stworzona specjalnie dla okładki albumu Björk „Medúlla" z 2014 roku. To dzieło również zostało pokazane w MoMA w 2015 roku w ramach retrospektywy Björk. „Björk przez te wszystkie lata wspierała moją twórczość", wyznała Shoplifter. „Jest dla mnie prawdziwą inspiracją i naprawdę wspiera swoich przyjaciół. Nigdy nie spotkałam bardziej kreatywnej osoby".

Rzeźby z włosów do „Medúlla", 2004 rok.

Własna wystawa Shoplifter zawiera nową instalację nazwaną „Nervescape VI", siódmą w serii ogromnych rzeźb z włosów. Jej prace zwiedziły cały świat. Poprzednie eksponaty były wystawiane w Clocktower Gallery w Nowym Jorku, w Walt Disney Concert Hall w Los Angeles i w Momentum w Norwegii. Odwiedzający galerię mogą dotykać instalacji, siadać w środku nich, robić sobie selfie i wtulać się w ogromne tęczowe kosmyki włosów.

Zwiedzający National Gallery of Iceland mogą zobaczyć hall galerii pokryty mnóstwem wielokolorowych sztucznych, doczepianych włosów. „Ogromne ilości włosów sprawiają, że czujemy się mali. Stajemy się wtedy niczym owady i stajemy twarzą w twarz z przytłaczającym ogromem bestii z włosów", mówi Shoplifter. „Włosy to resztki bestii czy zwierzęcia, które tkwią w każdym z nas".

Wystawę Shoplifter „Nervescape" można zobaczyć w National Gallery of Iceland do 22 października 2017 roku.

listasafn.is

Przeczytaj też:

Kredyty


Tekst: Nadja Sayej

Tagged:
bjork
Kultura
włosy
Shoplifter