nederlandse modeduo’s zijn sterker dan ooit

We spraken vier tweekoppige superteams die de wereld van setdesign, fotografie, mode-ontwerp en regie bestormen.

door Iris van Hest
|
31 oktober 2017, 10:05am

"Een enkele genie kan misschien een fantastisch verhaal maken, maar de beste collecties en de beste foto's ontstaan door de input van velen." Dit schreef modejournalist Lou Stoppard in haar recente fotoboek Fashion Forever, waarvoor zij negentien internationale, iconische modeduo's interviewde – van Vivienne Westwood en Andreas Kronthaler tot Alexander McQueen en Shaun Leane. Want mode, zo schrijft Andrew Bolton, hoofdcurator van het Met Museum's Costume Institute in het voorwoord, "is van nature collaboratief – elk kleine onderdeeltje is grootser dan de som der delen."

Ook Nederland heeft binnen de modewereld een aantal vooraanstaande modeduo's voortgebracht, denk bijvoorbeeld aan Viktor & Rolf en Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin. Zij behoren al lange tijd tot de groten der aarde. Maar hoewel zij de meeste bekendheid genieten, zijn ze beslist niet de enige. Het Nederlandse modelandschap loopt over van de tweekoppige superteams, variërend van fotografie tot setdesign en van regie tot ontwerpen. i-D sprak er vier van, en dat resulteerde in gesprekken over grenzen stellen, elkaar de tent uitvechten en de balans tussen het privé- en werkleven zien te vinden – en te behouden.

Ontwerpersduo Sanne Schepers en Anne Bosman van Schepers Bosman

Het ontwerpersduo Schepers Bosman won onlangs aan de vooravond van de Paris Fashion Week de hoofdprijs van het Mercedes-Benz Les Etoiles. Maar het avontuur voor de twee begon tien jaar geleden, toen ze elkaar ontmoetten op ArtEZ in Arnhem. Daarna viel het een tijdje stil, toen Sanne naar Parijs vertrok voor haar master, en Anne naar Central Saint Martins in Londen. Ze onderhielden al die tijd wel contact, en toen ze allebei terugkwamen in Nederland besloten ze de samenwerking aan te gaan. Inmiddels heeft het ontwerpersduo net hun tweede grote collectie afgerond.

Zijn er andere modeduo's die jullie inspireren?
S: Scheltens & Abbenes!
A: Viktor & Rolf, Ronald van der Kemp en Mirjam Bax.
S: En Studio Job! We noemen eigenlijk alleen maar Nederlanders, hoor je dat? [lacht] Die duo's geven wel aan dat het in de modewereld kán. Dat je niet uit Parijs, Londen of Milaan hoeft te komen om succesvol te zijn. Ik denk ook dat het gezond is om voorbeelden te hebben uit Nederland. Je kunt wel Dolce & Gabbana noemen, maar dat staat zo ver van ons en onze cultuur af.
A: Duo's in het buitenland hebben ook een heel andere cultuur, heb ik het idee. Al gaat het maar om hoe ze koken voor elkaar als ze moeten overwerken. Je kunt Yves Saint Laurent wel als voorbeeld nemen, maar die mensen zijn opgegroeid in Frankrijk met baguettes en kostuumhistorie. Dat zijn wij niet. Wij moeten een andere manier vinden.

Hoe gaat dat eigenlijk, samen kleding ontwerpen?
S: We beginnen samen. En daarna ga ik alleen verder, als Anne niet kijkt. Dan gaan we echt ons eigen ding doen op papier, en als we klaar zijn gooien we het op een hoop. En dan gaan we schiften, en kijken wat het beste beeld vormt. En dan kan het soms best zijn dat alles van een persoon eruit wordt gefilterd en dat we gaan voor het sterkste beeld.
A: We gaan eigenlijk altijd voor het beste idee.
S: En dan maak ik een gekke vorm, en dan zorgt Anne dat het kleding wordt. En andersom maakt Anne heel veel kleding en zorg ik dat het wat abstracter wordt. Het vloeit goed in elkaar over. Ik denk ook dat dat deels onze kracht is.
A: Hoewel we ook als duo onze kracht nog een beetje aan het vinden zijn.

Samenwerken gaat met ups en downs. Zijn er momenten geweest dat je elkaars hersens wel in kon slaan?
S: Oh ja, absoluut.
A: Ja.
S: Ongeveer elk project. Maar op een goede manier! Het is niet zo dat het nergens toe leidt, maar je tilt jezelf en elkaar naar een hoger plan. En ik denk ook dat wij omdat we constant bij elkaar zitten, voor elkaar het hardst zijn van iedereen.
A: En we kennen elkaar al zo lang. Dus je kunt echt bij elkaar tot het randje gaan met je eerlijke mening geven.

Wat zijn de hoogtepunten van jullie samenwerking geweest?
A: Toen we dus aan de vooravond van de Paris Fashionweek naar Parijs moesten voor de Les Etoiles wedstrijd, was dat zo immens. Alles was van goud, we zaten in een ontzettend duur hotel.
S: Na heel veel heen en weer gedoe te hebben gehad met de schetsen onderling, kwamen we uit op drie ontwerpen waar we allebei achter stonden. Dus stuurden we die in, eigenlijk met de hoop om de finale te halen. Maar je weet het niet!
A: Ja, de concurrentie was veelal Frans. En toen kregen we dus een mail dat we bij de laatste negen finalisten zaten, dat is zo onwerkelijk. Later werd bekend wie de anderen waren. Toen bleek dat er zeven finalisten bij zaten die in Parijs gestationeerd waren, en al bij Lafayette en Le Bon Marché hingen. Toen dachten we 'Oké, we zijn er misschien voor de sier een beetje bij.' En toen bestond de jury ook nog eens uit de Franse elite, waaronder de prima ballerina van de Franse opera.
S: Op en top Frans. Alles was Frans! Er werd zelfs geen Engels gesproken. Dat je dan daar zo'n prijs wint is zo onwerkelijk, maar fantastisch. Het heeft daar ook in alle kranten gestaan. Dat sijpelt langzaam door in Nederland.

Zien jullie jezelf ooit nog solo gaan?
S: Dat hebben we eigenlijk van tevoren al gedaan. Ik heb bij Vanilia gewerkt. Ik heb schoenen ontworpen in Frankrijk, tussendoor van allerlei dingen gedaan. Totdat we ons afvroegen of we dit niet gewoon samen konden proberen. Maar ik denk wel dat we ons beiden even praktisch zijn, als het niet meer werkt houdt het op.
A: En als je het alleen doet, heb je altijd een sparringpartner nodig. Ofwel creatief, financieel, iemand in de productie, wat dan ook. Je kunt het niet alleen. De beste mensen die nu aan de top staan hebben het ook niet alleen gedaan.
S: Het is nu dat we allebei onze namen openbaar hebben, maar ik denk dat we net zo goed een persoon naar voren hadden kunnen schuiven. Dan zou de ander precies hetzelfde doen als nu, maar dan achter de schermen. We bekijken eigenlijk per stap of we door willen gaan, of anderen willen dat we door gaan, en tot nu toe is er zoveel geweest om aan te grijpen.

Setdesign- en fotografieduo Adrian Woods en Gidi van Maarseveen van Adrian & Gidi

Adrian & Gidi staat voor het collectieve werk van Adrian Woods en Gidi van Maarseveen. Het stel ontmoette elkaar op de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en na veel samenwerkingen besloten ze samen verder te gaan. Dit resulteerde onder andere in een nominatie voor een fotografie-award van de ELLE. Sindsdien hebben ze projecten gedaan voor Fanta, Elie Saab, Viktor & Rolf, Vogue Italia en Sephora. Hun werk bestaat vooral uit stillevens en productfotografie, die vaak een beetje een humoristische ondertoon hebben. Maar de laatste paar jaar leggen zij zich ook toe op animatie, waarvoor ze stop-motion met computeranimatie combineren.

Jullie zijn naast dat jullie professioneel duo, ook privé samen. Hoe is het om met je partner samen te werken?
A: Ik denk dat we omdat we een relatie hebben wel heel erg open naar elkaar kunnen zijn. We hebben een dochter van vier samen, en we proberen het werk en ons privéleven wel zo veel mogelijk gescheiden te houden. Thuis is thuis, en hier hebben we de studio. Soms gaat dat niet, omdat je dan 's avonds wat moet uitwerken, maar we proberen dat wel zo veel mogelijk te doen.

Zijn er momenten van frictie op de werkvloer?
G: Ja, het kan soms best lastig zijn. Je bent en blijft je eigen persoon en je hebt wel heel erg een gedeelde smaak. Maar soms komt dat niet helemaal overeen en heb je wel eens meningsverschillen.
A: Ik denk dat we vroeger vaker ook met een blank canvas de opdracht instapten. En als we nu beginnen hebben we al een lijn waarin we werken.
G: Het enige wat nog lastig is, is om grenzen te stellen. Ik kan zelf moeilijk mijn grenzen aangeven, wil altijd meer. Hij is juist beter in het houden van het overzicht, en ziet goed wat reëel is. Wat wel en niet haalbaar is. En dan zit daar soms wat frictie.

Wat zijn jullie individuele krachten, en wat maakt jullie juist als duo sterk?
A: Ik denk dat mijn krachten voornamelijk liggen bij fotografie, de grotere lijnen zien. En conceptvorming doen we echt samen. Dan doe ik de fotografie en 'the bigger picture' als het ware. En Gidi is echt een setdesigner, met de kleine details.
G: Jij kan ook goed alles bij elkaar houden. De planning, het project.
A: Ik denk ook het heel fijn werkt om als duo samen te werken. Je prikkelt elkaar om toch net dat stapje verder te gaan. Je hebt creatieve invloed op elkaar en hebt steeds iemand om mee te sparren.

Zijn er andere modeduo's die jullie inspireren?
A: Ik ben dus de laatste tijd veel bezig met 3D-setdesign, en toen kwam ik niet zo lang geleden het duo Wang & Söderström tegen. Ik denk dat dat nu wel een inspiratiebron van mij is.

Fotografieduo Petra van Bennekum en Morena Westerik van Petrovsky & Ramone

Het fotografieduo Petra van Bennekum en Morena Westerik begon hun samenwerking toen ze samen een fotograaf assisteerden. Dat werkte zo goed, dat ze zonder er al teveel bij na te denken een duo werden. Nu werken ze sinds 2003 samen onder de naam Petrovsky & Ramone. Met klussen voor Harper's Bazaar, Wrangler, NIKE en Vogue Nederland reizen ze de wereld over en ontwikkelen ze visuele concepten van A tot Z.

Staan jullie elkaar wel eens in op de weg de set?
R: Ja [lacht]. Ik zie Petra regelmatig ergens achterin opduiken…
P: En dan is het van: "Bukken!" [Lacht]. Maar meestal weet je wel wat de ander ziet. Je bent met hetzelfde ding bezig. Je weet van tevoren ook wat je gaat doen.

En je bent niet met twee verschillende opdrachten bezig.
R: Ja, dat proberen ze wel eens hoor! Maar dat doen we echt niet. Dan willen ze twee fotografen voor de prijs van een.

Wat zijn jullie individuele krachten, en wat maakt jullie juist als duo sterk?
P: Wat een lastige vraag!
R: Ik denk dat dat ook weer verschilt per opdracht. Maar als we echt aan het schieten zijn, gaat het wel gelijk op.
P: Jij ziet het licht soms beter. Dat zie ik soms niet, dan ben ik veel te veel bezig met wat de modellen doen.

Samenwerken gaat met ups en downs. Zijn er momenten geweest dat je elkaar niet kon luchten of zien?
R: Nee dat hebben we echt nooit.
P: Irritaties hebben we wel. Dan loop je gewoon even een rondje, en hup weer door. Maar als we aan het werk zijn nooit.
R: Maar dat heb je ook met andere leden uit het team hoor. We werken ook nooit echt alleen met z'n tweeën, altijd zijn er meer mensen bij. Wij zijn dan een 'duo', maar we werken met een stylist, een model, een opdrachtgever, noem maar op. We zijn altijd met een groep. Ik denk ook dat het zo lang al goed gaat omdat we daar ook wel een goede balans in vinden.

Zien jullie jezelf ooit nog solo gaan?
R: Nee. Niet als Petrovsky & Ramone, zeker niet. Alle twee hebben we individueel onze dingen, maar gaan we niet alleen verder. Anders zijn we geen Petrovsky & Ramone.
P: Daar ben ik eigenlijk ook nooit mee bezig.

Zijn er andere modeduo's die jullie inspireren?
P: Viktor & Rolf. Dat vind ik wel inspirerend! En Gilbert & George, die kunstenaars.
R: Ja, en ik denk als duo wel Inez en Vinoodh natuurlijk. Omdat zij wel het eerste grote fotografieduo waren.
P: Ja, en Marina Abramovic is een van mijn grootste helden. Toen zij met haar ex samenwerkte. Ik vind dat wel intrigerend, om met je partner samen te werken. Ik denk dat dat ook weer anders is. Je hebt dan een zakelijk leven, een privéleven en een 'societyleven' samen. Je neemt dat altijd je werk mee naar huis.
R: Ja, dat vind ik heel knap. Wij hebben gewoon ons eigen leven. We hebben ook wel een sociaal leven samen, maar het is niet zo dat wij altijd met z'n tweeën zijn. We doen niet alles samen.
P: Ik denk dat het daarom ook goed gaat. Bij ons dan.

Choreografie- en regieduo Bas Andrea en Nathalie Haelermans van Frontrowbackstage

Het choreografie- en regieduo Bas Andrea en Nathalie Haelermans werd ooit gekoppeld door Ruud van der Peijl, die op dat moment lesgaf aan de HKU. Nathalie kwam uit de balletwereld, en Bas uit de kunstwereld. Van af dat moment rolden ze van het een in het ander, en groeide hun bedrijf Frontrowbackstage uit tot een groot succes. Zo verzorgen ze de choreografie en regie van shows van Amsterdam Fashion Week tot Paris Fashion Week.

Hoe werkt dat eigenlijk, samen regie doen?
N: We zitten eigenlijk altijd naast elkaar, als Jip en Janneke. We zitten, en beginnen gewoon.
B: Het begint met een gesprek met de ontwerper, de klant, om te kijken wat de collectie is en wat de uitstraling is.
N: En vaak zien we dan ook de locatie, zodat we kunnen meedenken en zien wat mogelijk in met de ruimte die we hebben. Het zijn van die vaste ingrediënten: hoeveel modellen heb je, hoeveel looks heb je, hoelang is de catwalk, wat is het concept van de show?
B: Het is eigenlijk de balans zoeken vaak tussen wat de techniek toelaat, en wat je het allerliefst voor ogen hebt. Als je een catwalk hebt van twaalf meter en vijf modellen, dan moet dat langer. Dus dan geven we advies. Het is een heel stramien. Vaak is daar ook de stylist bij, en de mensen die de techniek doen. Dan gaat we allemaal bedenken hoe de puzzel in elkaar moet vallen.

Wat zijn jullie individuele krachten, en wat maakt jullie juist als duo sterk?
N: Bas is veel beter in het inschatten van de ruimte. Ruimte-technisch wat praktisch gezien kan, en wat er het beste uitziet. En ik ben toch meer van het aanleren misschien. De zweep erover op de dag zelf: 'Oké, we hebben twee uur om te repeteren, nu moet het gebeuren'. Maar inmiddels zijn we op veel vlakken aan elkaar gewaagd. Omdat ik toch uit de danswereld kom weet ik hoe je formaties moet maken. Maar tegenwoordig kan Bas ook zeggen van "Maar moeten we dat dan niet zo doen?" en dan denk ik, ja, zo kan het ook. En in dat samenzijn zijn we heel goed.

Houden jullie het een beetje met elkaar uit op de werkvloer?
B: We maken wel heel vaak ruzie! Heel vaak lijkt het dan dat we gewoon hetzelfde bedoelen. [lacht]
N: Ja eigenlijk wel. Dan komen we erachter "Oh, ja maar dat bedoelde ik ook!" Maar niet echte ruzie. Ik heb je nog niet heel vaak geslagen. Eigenlijk heb ik altijd een leuke dag met hem. En dat is uniek hoor.
B: We kibbelen wel hoor. Maar ik denk dat dat ook voor ons karakter een beetje nodig is. Maar echte ruzie komt er nooit van. En na twintig jaar weet je ook wat je van elkaar kunt hebben en wat niet. We leren er elke keer ook weer nieuwe dingen bij, gek genoeg. En dat maakt dat het wel elke keer een stuk soepeler gaat.

En zijn er momenten van pure euforie geweest?
B: Ja, het is een wonder. Dan hebben we alles uitgetekend op papier, iedereen al honderd keer gebeld, en dan is die show, en dan gaat alles precies zoals we dachten. Dat is echt een wonder.
N: En na, wat is het, bijna twintig jaar ben je ook zo gewend aan elkaar. Als er dan hectiek is dan pak ik iets aan, en dan weet ik dat Bas naar de techniek gaat om het licht door te spreken. Ik kan blind op Bas vertrouwen.

Zien jullie jezelf ooit nog solo gaan?
N: Nee, zeker niet. Bij de dingen die ik nog wel eens alleen heb gedaan, dacht ik meteen "Ik doe het niet meer zonder Bas." Heel af en toe doen we nog wel eens klussen afzonderlijk van elkaar.
B: Het wordt ook steeds drukker, en hoe drukker het wordt, hoe minder goed mogelijk het ook is om dit alleen te doen.
N: Nee, toen jij ook een keer op vakantie was moest ik een show doen op het strand. Dat ik echt dacht: "Daarom wil ik het dus niet meer alleen."
B: Ik ben ook een keer naar Hong Kong geweest…
N: Oh ja, toen was ik zwanger!
B: Ja, en toen was je niet mee. Dat was best wel pittig.

Zijn er andere modeduo's die jullie inspireren?
B: Ik moet eerlijk zijn dat ik daar niet echt over nadenk… Wij werken wel vaak samen met Joost en Sander, dat is ook een duo.
N: Ja, van Star Studded Studios. Dat is echt een heel goed duo. Ik kan ze in ieder geval iedereen aanraden.

Tagged:
Interview
Duo
modewereld