2014, het jaar… dat feminisme viral ging

Terwijl we langzaam naar 2015 toeleven, kijkt i-D terug naar het afgelopen jaar en naar wat het jaar zo geweldig heeft gemaakt. Bertie Brandes kijkt terug op het jaar waarin de mainstream een nieuwe betekenis gaf aan feminisme.

door Bertie Brandes
|
22 december 2014, 10:36am

Begin januari organiseerde het tijdschrift Elle een paneldiscussie over de vraag of het tijd was om feminisme te "rebranden". Zoals bij veel van deze events, met hun onnodige champagnesponsoren en uitvergrote hashtags afgedrukt op de muren, kon er niet echt gesproken worden van een succes. Besloten werd dat 2014 het jaar zou zijn waarin feminisme haar donkere tijden zou verlaten en geherinterpreteerd zou worden als iets aangenamers. Toegegeven, Elle had zeker gelijk toen gesteld werd dat sommige mensen bang zijn om zich aan te sluiten bij bepaalde invullingen van het concept feminisme - in een tijdperk waarin je digitale voetstappen je altijd zullen blijven achtervolgen, zijn mensen steeds banger om uit te komen voor een mening die hen omlaag zou kunnen brengen op de sociale ladder. Toch zou je je kunnen afvragen waarom deze gesponsorde panels niet voorbij alle celebrities en champagne gaan en daadwerkelijk in gesprek gaan met de mensen waarvoor ze de spreekbuis zeggen te willen zijn. Wat mij betreft kreeg het feminisme in 2014 een vrij slechte start...

Vanaf dat punt ging alles vrij moeizaam, en als we hebben over hoe feminisme in 2014 viral ging, moeten we het waarschijnlijk ook hebben over hoe de journalistiek dit jaar veranderd is. Ergens midden jaren nul begon de journalistiek langzaam uit te groeien tot een hyper-persoonlijke, getuigenschrift-achtige manier van schrijven, die normaalgesproken gebruikt werd voor brieven aan je therapeut en die zeker niet terug te vinden zou moeten zijn op een met advertenties doorzeefde nieuwssite. Natuurlijk is dat net zozeer de schuld van de door jeugd geobsedeerde redacties die constant jacht maken op nieuwe stemmen, om die nieuwe stemmen vervolgens opdracht te geven om met een deadline van 24 uur te schrijven over iets dat ze op Twitter zagen, als dat het de schuld is van die schrijvers zelf. Wanneer je jonge journalisten de kans geeft om te praten waarover ze maar willen (ik heb het dan dus ook over mezelf), zal je zien dat ze altijd de neiging hebben om over zichzelf te praten (zie je?). Dit is waar het misging voor de journalistiek en vervolgens ook voor de vermeende feministische stemmen in de media: er waren te veel halfbakken stukken, teveel gerecyclede opiniestukken, te veel van de champagne druipende schouderklopjes om ook maar iets van betekenis aan het hele feminisme te geven. Het beeld van feminisme in de mainstream media werd grotendeels bepaald door een groep jonge stedelingen die hun ogen alleen maar gericht hadden op een salaris bij welk bedrijf ze dat dan ook maar wilde geven, en op welke publicatie van hen de nieuwe Lena Dunham kon maken. "Parttime ASOS-verslaafde, fulltime feminist", was te lezen in de twitterbiografieën van twintigers wereldwijd. De oudere generatie journalisten reageerde met artikelen als "Bespaar me de selfieversie van feminisme", en hoopte op die manier stiekem juist ook weer viral te gaan onder twintigers. Deze super moderne, ongeïnspireerde en mediavriendelijke versie van feminisme vrat aan zichzelf om vervolgens artikelen te schrijven over niet op dieet zijn.

Alsof dat al niet erg genoeg was, waren er ook een paar schandalen die het het "nieuwe" feminisme nog moeilijker maakten. Elle's beslissing om het T-shirt met "dit is hoe feministen eruitzien" opnieuw uit te vinden, en daarna selfies te posten van verschillende politici die dit shirt dragen, was op zich al misselijkmakend, maar het werd allemaal nog erger toen de Daily Mail onthulde dat vrouwen die bij de productie van dat shirt betrokken waren ver onder het minimumloon betaald kregen. De meest elementaire principes van het feminisme werden gekaapt door de mainstream, waarna ze tot het absurde toe werden verdund. Hoe populairder het werd, hoe minder het nog iets betekende.

Maar naast deze zee van stemmen (die van mij natuurlijk inbegrepen) broeide er een ander soort activisme. 2014 was het jaar waarin een groep jonge moeders uit Stratford hun huis uitgezet dreigde te worden, waarna ze hun problemen naar de overheid en nog veel verder brachten. Hoewel ze de stem van een mannelijke celebrity nodig hadden voordat ze de aandacht kregen die ze verdienden, waren de reacties bemoedigend als je kijkt naar hoe achtergesteld jonge, arme moeders voorheen waren. Tegelijkertijd werd een serieuze discussie aangewakkerd over mannelijkheid, wat veel relevanter lijkt voor modern feminisme dan de vele artikelen die de vraag stellen of het seksistisch of juist goed is als je kind zich als prinses verkleedt. Het idee dat feminisme alleen vrouwelijke issues moet aanpakken, is waarschijnlijk precies het idee dat ervoor gezorgd heeft dat feminisme zo'n terugslag kreeg om vervolgens helemaal uit de mode te raken. En hoewel er nog veel te winnen is wat betreft feminisme voor vrouwen in minderheden of transgender vrouwen, is het geweldig dat mensen zich beginnen te realiseren dat mannen ook onder druk staan om te voldoen aan genderstereotyperingen. Er waren ook andere stillere overwinningen - zo besloot de Universiteit van East Anglia te stoppen met de BTW op tampons, iets waar studenten een flinke strijd voor hebben moeten leveren. Dit zijn onbetwistbare kwesties die geen think pieces nodig hebben, maar bewustwording en ondersteuning.

Als ik ook maar iets heb geleerd van de explosie van feminisme in de mainstream dit jaar, is het dat activisme en educatie nooit zullen worden overschaduwd door oppervlakkige opiniestukken. Een nieuwe soort roofzuchtige, vleesetende journalistiek is opgestaan - vaak inhakend op feminisme om de aandacht van lusteloze, ontevreden jongeren te trekken. Mijn onbevoegde en overgedeelde mening? Hoe minder aandacht we hieraan besteden, hoe beter.

Credits


Tekst Bertie Brandes
Fotografie Daniel Jackson

Tagged:
2014
Feminisme&
Bertie Brandes