de dunne scheidslijn tussen vrouwelijke objectivering en bevrijding op instagram

Sommigen noemen het soft porno, anderen noemen het kunst - Millicent Hailes en Nadia Lee Cohen trekken zich er allemaal niks van aan en trekken gewoon hun eigen plan.

door Lily Bonesso
|
26 februari 2015, 2:50pm

2014 wordt wel het jaar van Instagram genoemd, en nu 2015 is aangebroken beginnen we daar de culturele effecten van te voelen. De posts van vandaag worden al snel de digitale kattenbakvulling van morgen, en de behoefte om te consumeren consumeert ons. Iedereen met een smartphone kan kunstenaar worden, maar de kunst die die kunstenaars maken wordt in onze instagramfeeds afgewisseld met zoveel vakantiefoto's en opgeilende foto's dat we het één nog nauwelijks van het andere kunnen onderscheiden. Het is zoals Andy Warhol ooit zei: "Als je niet probeert om echt te zijn, hoef je het niet goed te doen. Dat is kunst." En nu is iedereen keihard aan het faken in de hoop het te maken. Toch biedt Instagram een platform voor kunst en zelfexpressie dat nog altijd ongeëvenaard is.

Iemand persoonlijk kennen en dan zijn of haar leven door de filters van Instagram zien kan zowel raar als verfrissend zijn. Dat was in elk geval mijn ervaring toen ik Millicent Hailes begon te volgen. Mijn kijk op de botte tomboy Millicent, die altijd bijzonder recht-door-zee is, veranderde compleet toen ik opeens een duister en verleidelijk meisje op mijn telefoonscherm zag. Haar foto's, doorspekt met humor, laten een meisje zien dat gewoon geen ene fuck geeft, maar desondanks toch graag leuk gevonden wordt.

Haar beste vriendin, Nadia Lee Cohen, uit zich online met een vergelijkbare smaak en tone-of-voice - ze gebruikt pruiken en kostuums om een alternatieve realiteit te creëren waarin mannen nauwelijks voorkomen. Er zijn ook veel borsten - gecensureerd of versierd met hartjes en emojis. In haar professionele werk gebruikt Lee de trashy-luxe humor van de Amerikaanse cultuur, waar Hailes vooral werkt met de speelse spontaniteit van fotografen als Juergen Teller en Terry Richardson. Ondanks hun uiteenlopende stijlen sluiten hun instagramaccounts perfect op elkaar aan, en smelten ze samen tot een derde account. 

De erotische toon van deze beelden heeft al vaak tot discussies geleid. In een tijd waarin vrouwen de tepel proberen te bevrijden (#freethenipple!) en penissen hun debuut maken op de catwalk, is het verrassend hoe naaktheid en openlijke seksualiteit mensen nog steeds tegen het verkeerde been kunnen schoppen. Niet dat het Lee en Hailes er ooit van heeft weerhouden om hun foto's te posten - dit is hun manier om contact te leggen met hun publiek en de ideeën en intenties achter hun werk kenbaar te maken. Zoals Hailes zegt: "Ik zie graag wie er achter de camera staat - ik denk dat het heel krachtig is." Hun volgers denken er blijkbaar precies zo over. De overtuiging om hun werk te "leven" is ook een fundamentele motivatie achter hun normale posts. "Je moet ook naaktfoto's van jezelf maken als je wilt dat anderen jou toelaten om naaktfoto's van hen te maken. Het is anders gewoon niet geloofwaardig", legt Hailes uit. De notie van zusterschap is bij hen sterk aanwezig: als hun modellen voor hen uit de kleren moeten en zich provocerend moeten gedragen, dan moeten zij dat ook doen - het draait erom dat ze de mensen die ze fotograferen en het werk dat ze maken in zoverre respecteren dat ze er zelf ook deel van uitmaken.

Maar waarom zou je jezelf blootgeven op een openbaar platform? Nou, misschien omdat dat de enige manier is om mensen te bereiken in dit narcistische tijdperk waarin iedereen social media gebruikt om erkenning, feedback en aandacht te krijgen. Hailes en Lee gebruiken Instagram helemaal op hun eigen manier, en dat doen ze goed. Ik vroeg de kunstenaressen wat hun expliciete foto's anders maakt dan die van een pornoster of van elk ander meisje dat naaktheid ziet als een manier om roem, geld of erkenning te krijgen. Niet beledigd door deze vergelijking leggen ze uit dat het verschil gemaakt wordt door de intentie achter hun werk, samen met hun smaak, educatie en de context waarin ze het presenteren. Lee is bekend met gefotografeerd worden tijdens de verschillende stadia van het uitkleden, en ze kan iedereen aanraden om zich naakt te laten fotograferen. "Ik heb niet altijd evenveel zelfvertrouwen, en een mooie foto van mezelf geeft me altijd een goed gevoel. Ik wil dat de vrouw die ik fotografeer hetzelfde ervaart. Als je een mooie foto van jezelf hebt kijk je daarnaar en denk je 'dat ben ik ook…', ook als je je niet altijd even mooi voelt."

Het is precies dit element van fantasie en het willen vervullen van wensen dat het criterium vormt voor iedereen die Instagram gebruikt. "Wie ben ik?" werd vervangen door "hoe kom ik over?". Gek genoeg komt de manier waarop je overkomt uiteindelijk weer steeds dichter bij wie jij echt bent. Om Warhol nog eens te citeren: "Ik ken een meisje dat alleen maar naar haar gezicht kijkt in de badkamerspiegel, en die nooit lager dan haar schouders kijkt. Ze weegt ongeveer 200 kilo maar dat ziet ze niet - ze ziet alleen een mooi gezicht en daarom denkt ze dat ze mooi is. En daarom denk ík ook dat ze mooi is, want ik accepteer mensen over het algemeen op basis van hun zelfbeeld - hun zelfbeeld zegt meer over de manier waarop ze denken dan het beeld dat ze zouden willen uitdragen."

Het idee dat je gedrag vormgeeft aan wie je bent, wordt door Amy Cuddy ook mooi geïllustreerd in de TED-talk die ze in 2012 gaf. De theorie is dat mensen die zich zelfverzekerd gedragen ook zelfverzekerd worden. Zelfwaarde komt voort uit in jezelf geloven, en als je er goed uitziet, voel je je goed. Door zichzelf op deze manier aan de wereld te laten zien, onderzoeken Lee en Hailes de erotische en gewaagde kant van hun persoonlijkheid. Deze gecureerde kijk op zichzelf geeft hen uiteindelijk zelfvertrouwen en sexappeal, wat doorwerkt in hun dagelijkse leven.

Of het nou gezien wordt als soft porno of als kunst, hun foto's worden door vrouwen voor vrouwen gemaakt, en het zijn ook vrouwen die er massaal op reageren. Als mannen het ook leuk vinden of er misschien zelfs opgewonden van worden dan is dat oké, maar Hailes en Lee willen in de eerste plaats baas zijn over eigen lichaam en seksualiteit. 

Er zijn genoeg mensen die vinden dat deze beelden bijdragen aan de objectivering van vrouwen, maar de meisjes geloven dat het allemaal werkt als deze foto's hen en de vrouwen die ze fotograferen een krachtig gevoel geven. "Onze intenties zijn om vrouwen een machtig gevoel te geven en sterke beelden te maken. Je hebt niet in de hand hoe die beelden ontvangen worden." Door het allemaal niet te serieus te nemen en zich alleen druk te maken om degenen die er direct bij betrokken zijn, hebben Lee en Hailes een kleurrijk, suggestief, speels en boeiend oeuvre voortgebracht. Of jij geboeid wordt doordat het je opwindt, of doordat je het kunst vindt gaat verder niemand iets aan.

Credits


Tekst Lily Bonesso

Tagged:
Instagram
freethenipple
Fotografie
Kunst
Cultuur