deze foto’s vieren de uitbundige britse dancehallfeesten

De serie van Lua Ribeira ‘Noises in the Blood’ laat de clash zien tussen westerse zeden en Afro-Caribische mondigheid.

door Hannah Ongley
|
23 november 2017, 2:57pm

Dancehall is ontstaan in Jamaica, maar de Spaanse fotograaf Lua Ribeira hoeft er niet voor af te reizen naar de Caraïben: met haar serie Noises in the Blood brengt ze de dancehall-gemeenschap in haar woonplaats Birmingham in beeld. De Jamaicaanse cultuur botst er met de westerse zeden: de overtuigende expressie van de vrouwelijke seksualiteit in dancehall wordt vanuit een Europees perspectief vaak als vulgair of agressief gezien. Zelfs in de mainstream popmuziek zie je dit standpunt terug. “Het Verenigd Koninkrijk is een supermulticulturele plek, maar multiculturalisme wordt op een gecommodificeerde, “schone” manier geconsumeerd,” zegt Ribeira. “In huizen en in clubs gebeuren dingen onder de oppervlakte.”

De innemende fotoserie van de fotograaf is geen poging om uit te leggen wat er precies onder die oppervlakte ligt. Ze schoot met zichtbaar plezier een ogenschijnlijk willekeurige verzameling van beelden: verkrampte vrouwelijke lichamen, uitgebreide kostuums, gezichten in de schaduw en tropische nepplanten. Zo laat ze de botsing tussen de culturen zien, en ook hoe moeilijk het is om de dancehall-rituelen echt te begrijpen. Ze wil zich ongemakkelijk voelen. “Ik ontdekte de artiesten Spice, Lady Saw en Vybz Kartel, en ik vond het fantastisch wat ik hoorde,” zegt Ribeira over hoe ze dancehall ontdekte. “Het was heel seksueel expliciet en er was iets gaande. Het kan als ‘te veel’ voelen, en ik was juist geïnteresseerd in waarom dat zo voelde.”

Eerder dit jaar opende een expositie van Noises in the Blood in de Londense Fishbar galerie. Voorafgaand aan de opening, sprak i-D met Ribeira over haar eigen vooroordelen en dancehalls viering van de vrouwelijke kracht.

i-D: Noises in the Blood heeft zijn naam te danken aan een gelijknamige academische tekst. Wat trok je aan in deze tekst als fotograaf?
Lua RIbeira: De tekst is geschreven door Carolyn Cooper, een professor in cultuurstudies. Ze heeft veel werk verzet om dancehall aan de universiteit te kunnen analyseren vanuit een academisch oogpunt. Ze stelt dat dancehall niet alleen over geweld en seks gaat. Ze boog zich over de manier waarop vrouwen zich tonen in dancehall, en liet zien dat het fenomeen wortels heeft in het Carnaval en de Afrikaanse diaspora. Ze zegt dat het vermeende geweld een politieke reactie kan zijn tegen een bepaalde moraal of tegen waarden die niet voor iedereen werken. Het is een transgressief discours. De tekst van Cooper ving precies in woorden wat ik al voelde.

Waarom heb je de serie in Birmingham geschoten en niet in Jamaica?
Ik ben geïnteresseerd in wat er om mij heen gebeurt, in eenzelfde soort huis als dat waarin ik woon. Ik denk niet dat ik ooit naar Jamaica zou gaan om zo’n serie te schieten. Ik wil zien wat er hier gebeurt, in het perspectief van het Britse rijk en de kolonisatie. Dat brengt een hoop spanning met zich mee in het Verenigd Koninkrijk. De Britse cultuur is beleefd, dus er zijn altijd dingen die niet hardop uitgesproken worden. In de Jamaicaanse cultuur werkt dat niet zo.

Hoe hangt dancehall samen met de westerse perceptie van gender? Carolyn Cooper praat in haar tekst over seksualiteit en het concept van vrouwelijke goddelijkheid.
In dancehall staat de viering van de vrouw altijd centraal. Vrouwen zijn degenen die geëtaleerd worden, maar zij hebben ook de controle over wat ze doen. Door mensen met een Europese achtergrond kan dancehall gezien worden als seksistisch. Maar wie is de seksist? Het is veel gecompliceerder dan dat. In dancehall definiëren vrouwen hun eigen seksualiteit.

Wat zeggen vrouwen met hun kleding, make-up en pruiken in de dancehall-scene?
Het gaat heel erg over transformatie. Kleding en accessoires worden heel creatief gebruikt, de outfits zullen geen twee keer gedragen worden, er heerst altijd een soort grootse verwachting over hoe meisjes naar de feesten gaan. Het is waar dat het lichaam op verschillende manieren getoond wordt, en daarom wordt het ook vaak beoordeeld vanuit een westers idee van femininiteit. Ik geloof dat het bekeken zou moeten worden vanuit een oogpunt dat rekening houd met het Carnaval. Je verkleedt je en transformeert naar iemand anders, of iets anders. De Nigeriaanse cultuurcriticus Bibi Bakare-Yusuf zei: “Een van de dingen die me fascineert aan vrouwen in de dancehall-cultuur is hun gebruik van maskers, spektakel en vrouwelijke kracht in al haar diversiteit en complexiteit.”

Wat is de rol van mannen in dancehall, en in je serie? Ik zag steeds een willekeurige oude man die op een stoel zit achter een tafel in zijn huis.
Dat is de rol van mannen in dancehall, achter de schermen.

De meeste van de portretten zijn geschoten op industriële of huiselijke plekken, maar ze zijn vaak naast foto’s gezet van tropische planten. Waarom besloot je deze foto’s er ook aan toe te voegen?
Ik begon botanische tuinen te bezoeken. Niet alle planten die ik schoot zijn tropisch, maar sommigen zien er wel zo uit. Ik heb ze gehouden, omdat het goed voelde. Ik werkte veel met stereotypes en clichés.

Het project gaat bijna net zoveel over jouw reactie op dancehall als over de dancehall-gemeenschap zelf. Wat heb je over jezelf geleerd?
Ik houd altijd van het gevoel dat ik een beetje op de verkeerde plek ben. Die ongemakkelijkheid vind ik interessant. Ik leer welk soort foto’s ik leuk vind om te maken, en wat voor relatie ik ontwikkel met de mensen waarmee ik die foto’s maak. Op een bepaalde manier ben ik niet zo geïnteresseerd in de cultuur op een antropologische manier. Als persoon ben ik dat wel, maar mijn obsessie met het maken van de foto’s die ik wil maken is krachtiger dan alleen interesse. Uiteindelijk maakt het niet uit wat het onderwerp is. Wat voor mij interessant is, is hoe ik de foto krijg die ik wil. Recentelijk heb ik vrienden gemaakt met mensen in de dancehall-gemeenschap en ga ik naar de feesten.

Dus je bent nog steeds close met de mensen die je gefotografeerd hebt?
Ja. Ik werk aan een nieuw project met sommige mensen van Noises in the Blood. Deze keer is het geen dancehall-project. Ik wil deze gemeenschap mixen met een totaal ander soort mensen, mensen van andere achtergronden en andere culturen. Ik ben geïnteresseerd in structuur en verhaallijnen, dus ik speel met wat ideeën voor fictie en zoek de grenzen op tussen wat echt of documentair is, en wat niet.

Credits


Tekst Hannah Ongley
Fotografie Lua Ribeira

Tagged:
Birmingham,
Fotografie
lua ribeira
noises in the blood