Fotografie Iris-Sanne van der Aar

in de georgische club bassiani wordt gedanst als daad van verzet

KABK-alumnus Peter van Langen maakte de documentaire ‘Midnight Frontier’ over de nachtclub Bassiani en haar significante rol voor de queergemeenschap in Georgië.

door Jan Hürxkens
|
09 oktober 2019, 10:58am

Fotografie Iris-Sanne van der Aar

Anderhalf jaar geleden wordt een avondje uit voor clubgangers bruut verstoord, als een leger mannen met machinegeweren de dansvloer van nachtclub Bassiani in Tbilisi bestormt. Het blijkt een politieinval. Onder het mom van een ‘drugsinval’ wordt de wrede bestorming gerechtvaardigd door de overheid.

Maar wie de oprichters en activisten achter de nachtclub spreekt, weet dat er een andere reden voor de inval op 12 mei 2018 is. In een land waar de queergemeenschap uit veiligheid onder de radar moeten blijven, biedt de dansvloer van Bassiani een veilige omgeving. Het is het een voedingsbodem voor een progressief tegengeluid. En dat is precies waar de overheid van Georgië een stokje voor wilde steken.

Peter van Langen (27) was met zijn afstudeerscriptie voor de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten bezig toen hij hoorde over de inval en wat eraan vooraf ging. Zijn scriptie ging over de jaren zeventig, en hoe de dansvloer in het discotijdperk het centrum van activisme werd voor Afro- en Latijns-Amerikaanse queers.

“Het protest werd destijds op de dansvloer opgezet en buiten de clubmuren voortgezet,” vertelt Peter. “Uitgaan was voor die gemeenschap veel meer dan een ontsnapping. Tijdens mijn onderzoek ging ik op zoek naar een plek waar de clubcultuur nog steeds zo sterk die functie heeft.” Begin dit jaar bezocht hij daarom een paneldiscussie in Berlijn over clubcultuur waar Naja Orashvili, een van de oprichters van Bassiani, over zijn club sprak. Ze vertelde over de rol die de nachtclub speelt voor de queergemeenschap in Georgië. De club draait om veel meer dan een avondje hartstochtelijk stampen op een technoset: er wordt gedanst als daad van verzet.

Peter zag parallellen tussen de disco van de jaren zeventig in Amerika en de techno van nu in Tbilisi. Hij besloot het verhaal van Bassiani tot zijn afstudeerproject te maken, met een nadruk op het activistische karakter van de club. Samen met een crew en opnameapparatuur reisde hij in mei dit jaar af naar Tbilisi. Het resultaat is Midnight Frontier, een korte documentaire waarin vier activisten en sleutelfiguren het verhaal van de legendarische club vertellen.

Dat een nachtclub veel meer kan zijn dan een hedonistische speelplaats om even aan de realiteit te ontsnappen, ondervond Peter zelf toen hij voor het eerst uitging in Amsterdam. “Ik ben opgegroeid in Heerhugowaard, waar voor mij weinig ruimte was mezelf te kunnen zijn,” vertelt hij. “Van een queergemeenschap was geen sprake. Pas toen ik voor het eerst uitging in Club Nyx in Amsterdam, ontmoette ik andere lhbt’ers.” Peter zegt daardoor veel te danken te hebben aan het nachtleven. “Ik sprak daar voor het eerst met mensen die ook nog in de kast zaten, of al uit de kast waren. Door met hen te praten kreeg ik zelf de moed om uit de kast te komen.”

Hij vervolgt: “Voor mij is het nachtleven dan ook altijd meer geweest dan alleen vermaak. Om te zien dat dat in Bassiani ook zo van toepassing is, in een veel heftiger klimaat, heeft me heel erg doen nadenken over wat wij hier in Nederland hebben. De vrijheid die wij hier hebben is echt niet zo vanzelfsprekend.”

De inval in Bassiani heeft het vuur van de activisten alleen maar verder aangewakkerd. Hoewel de angst bestond dat de club zou worden gesloten, is Bassiani inmiddels een begrip geworden dat veel verder reikt dan de grenzen van Georgië. “Midnight Frontier viert de beschermers van het nachtleven – een groep soldaten die vanuit een club hun gedachtegoed verdedigen,” aldus Peter.

Na zijn afstuderen wilde Peter de boodschap van Midnight Frontier ook buiten de muren van de academie laten klinken. Hij stond al op het Nederlands Film Festival met de documentaire en op 16 oktober tijdens ADE is hij ook in LAB111 zien. De vertoning wordt gevolgd door een paneldiscussie waarin Georgische activisten in gesprek gaan met Nederlandse activisten over het belang van clubs voor de queergemeenschap.

‘Midnight Frontier’ is te zien bij LAB111 tijdens ADE op woensdag 16 oktober. Kijk hier voor meer informatie.


Credits

Regie & productie Peter van Langen
Co-regie Iris-Sanne van der Aar
Cinematografie Charlie Feld