A$AP Rocky's Fukk Sleep

hoe hiphop het spannendste speelveld werd voor mode

Hiphop draait om zelfexpressie, en mode is daar het uitgelezen middel voor.

|
13 november 2018, 1:57pm

A$AP Rocky's Fukk Sleep

Vanaf het moment dat ik de door Diana Kunst regisseerde video Fukk Sleep van A$AP Rocky zag, deed ik stiekem een schietgebedje dat het niet de zoveelste Calvin Klein-modefilm was. Met modefilm bedoel ik dat ieder schijntje van een verhaallijn of inhoud achterwege was gelaten, om plaats te maken voor mode en niks anders dan mode. Ik bad stilletjes dat Rocky niet overschaduwd zou worden door de kleding. Dat gebeurde niet, maar het effect van de styling in de video deed wel denken aan een mode-editorial in een onafhankelijk tijdschrift over jongerencultuur.

Ik spotte onder andere een brandweerman-jas van Raf Simons voor Calvin Klein, een chunky mouwloos breisel met lange rubberen handschoenen en een bivakmuts van Raf Simons, een met pailletten bezaaide korte broek van Comme Des Garçons en een slangenprint-broek en wandelschoenen van Alyx. In sommige scènes draagt Rocky een zijden sjaal, om zijn gezicht geknoopt als een Russische matroesjka – waar hij tijdens een event bij het LACMA weer voor ging. De look voelde als het werk van stylist Lotta Volkova voor Vêtements en Balenciaga, maar dan interessanter door de grappige manier waarop het gender binariteit uitdaagde.

De laatste keer dat ik het gevoel kreeg dat ik in plaats van een muziekvideo naar een editorial keek, was Rihanna’s Bitch Better Have My Money, die werd gestyled door Mel Ottenberg. Ottenberg is het brein achter het ‘Rihanna Fashion Effect’ – alles wat Rihanna draagt wordt in één klap stukken cooler en vervolgens oneindig gekopieerd.

Fukk Sleep werd gestyled door A$AP Rocky’s stylist Matthew Henson en Matthew Josephs, die al lange tijd samenwerkt met FKA Twigs. Beide video's weten de juiste balans te vinden tussen mode en een daadwerkelijke verhaallijn. En die lijn is dun: wanneer de kleding de artiest en het verhaal overschaduwt, is het een modefilm – oftewel, een allesbehalve spannende vier-minuut-durende-advertentie. Een meer recent voorbeeld van het mixen van hiphop en high fashion is misschien wel Beyoncé en Jay Z die het Louvre overnemen in op elkaar afgestemde outfits – een couture jurk van Versace voor haar, een double breasted-pak zonder shirt eronder voor hem.

Maar hiphop en luxe mode waren altijd al dik met elkaar. Van Busta Rhymes’ Pass The Courvoisier in 2001 tot Lil Pump’s Gucci Gang: product placement in rapteksten is niets nieuws. Onlangs belde ik mijn 20-jarige neefje, die fan is van hiphop-cultuur, om te vragen wat hij vindt van productnamen in rapteksten. Hij gaf toe dat hij het niet eens opmerkt, omdat het zo alomtegenwoordig is dat het voelt alsof het gewoon zo hoort. Opscheppen over je successen en rappen over je ambities en hustle zijn onderdeel van de hiphop-narratief, en het noemen van dure horloges, luxe merken en andere tropen van rijkdom hoort daar nou eenmaal bij.

Hiphop ging altijd al over authenticiteit en eerlijkheid, maar rap is ook vaak autobiografisch. Als je ruzie hebt met een andere hiphop-artiest, dan maak je een track om hem te dissen. En als je niet in een achterbuurt woont, waarom zou je er dan over vertellen? Nicki Minaj is eerlijk wanneer ze rapt over Coco Chanel, aangezien ze limited edition-tassen van het merk krijgt opgestuurd. Verwachten dat rapmuziek altijd over geweld in buitenwijken gaat, zoals sommige nostalgische hiphop-fans nog steeds doen, voelt niet alleen achterhaald, maar ook saai en creatief beperkend. Op sociale media wordt er een commentaar geleverd in de vorm van memes, waarin artiesten als Ice Cube die een machinegeweer vasthoudt, naast 6ix9ine in een kleurrijke bontjas wordt gezet met onderschriften als “Hiphop toen, en Hiphop nu”, waarmee wordt beweerd dat artiesten tegenwoordig vooral geobsedeerd zijn met hun uiterlijk.

In zijn boek Noise: The Political Economy of Music bespreekt Jacques Attali Afro-Amerikaanse muziek. In een stuk over free jazz schijnt hij een ander licht op het ontstaan van hiphop en de Afro-Amerikaanse geschiedenis: “De zwarte bevolking van Amerika heeft een meer ‘beschouwende’ politieke houding aangenomen. Het is onverstandig om onnodige risico’s te nemen, en televisie na te praten. Daar worden we op alle vlakken kwetsbaar van, en makkelijk te identificeren door reactionaire groeperingen.”

Dit betekent dat je muziek niet slechts voor entertainment en zelfexpressie gebruikt, maar ook voor politieke doeleinden – het verspreiden van je boodschap in een maatschappij die je er amper een podium voor biedt, of je er zelfs voor afstraft. Muziek is altijd onderdeel geweest van de taal van Afro-Amerikaanse mensen. Afrikaanse slaven die naar Amerika werden verscheept gebruikten muziek om geheime boodschappen aan elkaar door te geven, iets wat hun nietsvermoedende witte eigenaren als een bron van entertainment ervoeren.

Door de opkomst van sociale media hebben kunstenaars meer controle over de beelden en persoonlijke stijl die ze de wereld laten zien. Hun kledingkeuzes beïnvloeden het publiek, maar op hun beurt beïnvloeden die keuzes ook weer de mode-industrie. De macht die vroeger bij modepublicaties lag, ligt nu in de handen van mannelijke hiphopartiesten. Zo liepen er in de eerste show van Virgil Abloh voor Louis Vuitton veel hiphopartiesten mee. Door hiphop kunnen mensen hun fantasieën over overdaad, hedonisme en ongetemde ambitie de vrije loop laten, al is het maar voor hoelang het nummer duurt. Modemerken doen hetzelfde, al is het maar tot de show voorbij is.

Hiphopartiesten rappen over criminaliteit, seks, drugs, racisme en geld: onderwerpen die de westerse maatschappij moeilijk vindt om openlijk te bespreken. Ook biedt het een manier om de status quo te bekritiseren en een manier om jezelf uit te drukken. We leven nu meer dan ooit in een visuele cultuur, en mode is daardoor meer dan ooit een manier geworden om met anderen te communiceren.

De mode-industrie heeft zich aangepast aan de jonge generatie, die gehecht is geraakt aan het gemak van streetwear – dezelfde generatie die identiteit belangrijk vindt dan conformisme.

Luxe-merken die inspiratie opdoen bij streetwear zien er niet vreemd in hiphop-video’s, omdat veel van de kledingstukken juist uit die hiphopcultuur zijn ontstaan. En nu komt het allemaal samen. Zo werkt Gucci nu samen met Dapper Dan aan een kledinglijn, in plaats van dat ze hem alleen maar gebruiken als een referentie. A$AP Rocky was al lange tijd kind aan huis in de wereld van de avant-garde-mode, en Young Thug gebruikt kleding als een manier om traditionele genderrollen te bevragen. Verder poseerde Pusha T voor Craig Green, verwijst Lil Uzi Vert naar tienergoths en verscheen Travis Scott in Saint Laurent-campagnes. En dan hebben we het natuurlijk nog niet eens over Kanye. Hiphopartiesten en de modewereld hebben elkaar nodig, en zijn nu meer dan ooit belangrijke spelers in elkaars velden geworden.