regisseur madja amin schoot foto’s van filmcrews, vluchtelingen en arabische cowboys

De clipmaker achter ‘Habiba’ van Boef ging in 2014 mee naar Jordanië als setfotograaf voor de film ‘Blessed Benefit’, die vanavond in première gaat.

|
sep. 21 2017, 10:57am

Madja Amin is één van de beste opkomende regisseurs van dit moment. Zijn heroïsche, in dramatisch zonlicht gedrenkte videoclips voor onder andere Kempi en Boef waren enorme Youtube-hits. Maar Madja's liefde voor het filmen begon eigenlijk pas echt een paar jaar geleden op de set van de Nederlands-Jordanese komedie BLESSED BENEFIT, die vanavond in première gaat. De film vertelt het verhaal van een aannemer die wegens fraude in de gevangenis belandt en zich daar realiseert dat het leven binnen de muren van zijn gevangenschap zo vervelend nog niet is. Toen in 2014 de opnames begonnen, vroegen de makers van de film aan Madja of hij mee naar Amman wilde, in eerste instantie om een fotoserie op de set te schieten. Madja raakte geïnspireerd door de culturele rijkheid van Jordanië, en begon ook de wereld buiten de set te verkennen. Dit leverde een mooie serie op die het alledaagse Amman laat zien, van schapenmarkt tot vluchtelingenkamp. We spraken Madja over deze bijzondere reis, en we mogen de beelden exclusief publiceren.

Wat dacht je toen je mee gevraagd werd om beelden op de set te schieten? Wat voor serie moest het wat jou betreft gaan worden?
Ik heb veel affiniteit met het Midden-Oosten, en mijn ouders komen uit Irak. Daar was ik al een paar keer geweest, en het lijkt qua taal en landschap op Jordanië. Ik had dus niet echt een cultuurshock: ik voelde me al snel thuis. Setfotografie was wel vrij nieuw voor me, en vrij spannend. Het was echt aan het begin van mijn carrière. Ik ging gewoon mee om zoveel mogelijk te leren en zoveel mogelijk te zien. Maar ik was niet per se bezig met een bepaalde serie in mijn hoofd. Ik wilde zoveel mogelijk goede beelden, goede portretten schieten. Ik wilde de Jordanese straatcultuur laten zien, omdat die onbekend is voor veel mensen in het westen.

Ben je daarom ook van de filmset afgegaan, om het dagelijks leven te zien?
Als setfotograaf loop je heel vaak in de weg. Je mag overal komen en je mag overal bij zijn, en dat moet ook, want je moet die plaatjes schieten. Maar de keerzijde is dat je irritant bent voor de mensen die hun werk aan het doen zijn, het draaien van de film. We hadden daarom van tevoren afgesproken dat ik niet elke dag op de set hoefde te zijn. Dat was heel fijn, want dan ging ik in mijn vrije tijd zelf de straat op en kwam ik op plekken terecht waar ik normaal niet zou komen.

Wat heb je allemaal gezien?
Ik heb veel verschillende hoeken van Amman gezien, de prachtige hoofdstad van Jordanië. Daarna heb ik een andere stad bezocht, Zarqa. De hoofdrolspeler van de film komt uit die stad, en ik ben een dag met hem meegegaan en heb daar ook een paar plaatjes geschoten. We zijn op een schapenmarkt geweest, om 6 uur in de ochtend. Die markt was onderdeel van de film ook. Ik hele fijne herinneringen aan die plek. Je ziet mensen die je normaal nooit zou zien: ik zag een arabische cowboy met een hoed, en ik dacht: wow. Daar heb ik ook een foto van gemaakt. En ik ben in een vluchtelingenkamp geweest.

Hoe was het daar?
Alle figuranten op de filmset waren echte Syrische vluchtelingen, die woonden allemaal op een kamp. Op een gegeven moment werd ik uitgenodigd om op de thee te komen. Ik had helemaal geen idee hoe het in een vluchtelingenkamp zou zijn. Ik ging met de bus met ze mee, toen hebben ze me rondgeleid, ze lieten me zien waar ze sliepen. Allemaal in tenten. Ze waren heel vrolijk. Ik zag veel kinderen die blij aan rondrennen waren. Het was veel minder zwaar dan ik had verwacht. Dat wilde ik laten zien, en daarom heb ik de kinderen geportretteerd. Je kunt natuurlijk niet ontkennen dat die kinderen veel hebben meegemaakt. Ze hebben allemaal een hele volwassen blik, terwijl het nog jonge kinderen zijn. Ik vond dat heel speciaal om te zien. Ik wilde een andere kant laten zien van de vluchtelingenkampen, niet die donkere kant die je altijd ziet.

Wat deed dit met je? Wat voor gedachten kwamen er in je op?
Ik had een paar dagen eerder gehoord dat ik vader zou worden. En dan ga je echt nadenken: het feit dat ik de kinderen daar heel blij zag, dat stelde me wel gerust. Een kind heeft blijkbaar niet zo heel veel nodig: zelfs in een vluchtelingenkamp kan hij gelukkig zijn. Ik ben onwijs blij dat ik in Nederland woon, het feit dat je kind in Nederland geboren wordt is zo bepalend voor de toekomst van je kind. Maar ik realiseerde me dat een kind niet heel veel nodig heeft om gelukkig te zijn.

Was iedereen even bereid om altijd voor je op de foto te gaan?
Het was steeds de kwestie: moet ik om een foto vragen, of gewoon schieten. En ik kwam er steeds meer achter dat als je een open houding hebt en een vriendelijke blik, dan zit het meestal wel goed.

Welk verhaal wil jij vertellen als fotograaf en regisseur?
Ik heb tot nu toe nog vooral videoclips en reclames gemaakt. Maar het is mijn ambitie om in mijn toekomstige fictiewerk persoonlijke verhalen te gaan vertellen. Ik denk dat je persoonlijke verhaal je onderscheidt van anderen. Ik denk dat als je een persoonlijk verhaal vertelt, gaat het niet meer om: is het goed of slecht. Het gaat erom: waarom vertelt iemand iets. De films en foto's van anderen die ik het mooist vindt, zijn dingen die ze persoonlijk hebben meegemaakt.

Denk je dat de filmindustrie diverser kan?
Ik denk dat een diverse markt alleen maar positief kan zijn: jong, oud, man, vrouw en verschillende nationaliteiten. Hoe diverser de markt is, hoe meer verschillende verhalen je tegenkomt. Ik denk dat dat ook absoluut gaat gebeuren. Vroeger was de filmindustrie vrij exclusief, maar de kids van nu groeien op met iPhones, instagram en YouTube. Ik denk dat de markt er over tien jaar heel anders uit gaat zien. Veel jonger, veel meer vrouwen. Je hoeft bijna geen geld meer uit te geven om iets te maken. Op je iPhone kun je al hele mooie foto's en films maken.

De film 'Blessed Benefit' gaat vanavond in première in verschillende steden in Nederland, onder andere Amsterdam, Rotterdam en Utrecht. Madja geeft volgende week woensdag een masterclass tijdens het Nederlands Filmfestival in Utrecht. Hierin zal hij laten zien hoe ver je het kunt schoppen met een doe-het-zelf-mentaliteit. Diezelfde woensdag zal hij op De avond van Madja Amin als autodidact de ins en outs van zijn vak delen, en voorbeelden laten zien van wat hem gemaakt heeft tot wie hij nu is.