Fotografie L: Holly Falconer. R: Krystal Neuvill

het belang en de waarde van mannenmode op pride

Van dragqueens tot leather daddies: hoe mannen zich kleden voor Pride kan een daad van verzet zijn.

door James Greig
|
10 juli 2019, 11:52am

Fotografie L: Holly Falconer. R: Krystal Neuvill

Queermannen hebben binnen de veiligheid van hun eigen gemeenschap altijd uitzinnige kleding gedragen. Maar Pride is anders: het is een gelegenheid om je te kleden zoals je wilt, op klaarlichte dag, in het midden van de stad. Mode op Pride is een moment om jezelf zichtbaar te maken; een daad van verzet, om de heterowereld op de hak te nemen en om te experimenteren met gender.

In Pride Parades: How a Parade Changed the World schrijft Katherine Bruce dat “plezier maken op een nieuwe manier – een manier die haaks staat op wat de maatschappij voorschrijft – de samenleving kan aansporen om te veranderen. Dit maakt plezier hier prefiguratief, wat betekent dat het de wereld die activisten hopen te verwezenlijken uitbeeldt.” Hetzelfde geldt voor mode: je kleden op een manier die breekt met maatschappelijke verwachtingen over gender of heteroseksualiteit kan fungeren als kritiek op de status quo.

Het heeft even geduurd voordat we op dit punt waren. Vóór de Stonewall-rellen organiseerde de Mattachine Society – een groep die in 1950 is opgericht en streed voor homorechten – al jarenlang protesten. Deze stonden bekend als ‘The Annual Reminder’ (‘de jaarlijkse herinnering’), en hadden weinig te doen met de flamboyance van de hedendaagse Pride. Dat werd geïllustreerd door de strenge kledingvoorschriften: jassen en overhemden voor mannen, jurken voor vrouwen. Het idee was dat ze heteroseksuele toekijkers niet wilden afschrikken of vijandige reacties wilden ontlokken.

Photography Krystal Neuvill
Fotografie door Krystal Neuvill

Stonewall betekende een radicale verandering van aanpak. Volgens een verslag uit die tijd van schrijver Lucian K. Truscott IV “richtte het schrikbeeld van ‘gay power’ zijn hoofd op en spuugde vervolgens een sprookje uit.” De dag na de rellen gingen demonstranten de straat op, uit zowel boosheid als vreugde. Mode werd toentertijd niet gezien als iets frivools, of losstaand van serieuze politieke protesten. Truscott schrijft, “vrijdag was een nacht voor pick-ups, zaterdag was date-night, waar iedereen poseerde en pronkte.” Drag was een cruciaal onderdeel van dit visuele spektakel, maar als je naar de foto’s die Fred W. McDarrah in deze tijd maakte kijkt dan zie je dat niet alle kleding heel opvallend was. Veel ervan is niet eens overduidelijk queer; de relschoppers dragen oversized witte overhemden, gestreepte zwarte T-shirts, korte broeken of broeken met een vrij normale snit.

De eerste echte Gay Pride vond het daaropvolgende jaar, 1969, plaats in New York. De eerste in Londen drie jaar later, in 1972. Het was geen druk bezocht evenement: er kwamen zo’n 700 mensen op af, vergeleken met 1 miljoen in 2018, maar de aanwezigen compenseerden voor het gebrek aan volk door luid en uitgesproken queer te zijn. Peter Thatchell was erbij, en schreef over “extravagante kostuums en uitdagende spandoeken die de spot dreven met homofoben als Mary Whitehouse.”

Dj en kunstenaar Jeffrey Hinton was betrokken bij het Gay Liberation Front en was in 1974 op zijn eerste Pride. We ontmoeten elkaar bij Regent’s Canal voor een kopje koffie, en ik vraag hem of mode altijd belangrijk is geweest op Pride. “Vooral in het verleden”, begint hij, “zouden veel mannen het nogal moeilijk hebben gevonden om hotpants en hoge hakken aan te trekken naar hun werk bij de bank. Dat aspect van Pride is er altijd geweest – waar je jezelf toestemming geeft om te doen wat je wilt. Het idee dat je door Oxford Street kan lopen, veel vrouwelijker gekleed dan je normaal zou durven, en niet aangevallen wordt, is heel bevrijdend.”

Photography María Fernanda Molins
Fotografie door María Fernanda Molins

Voor veel queermannen biedt Pride een gelegenheid om zich vrouwelijker te kleden dan normaal, maar Pride-mode kan ook naar hypermasculiniteit neigen. Leer is al sinds de jaren zeventig vaste prik, en ook een geheel eigen subcultuur an sich. Leercultuur is ontstaan als een antwoord op stereotyperingen van heteroseksuele masculiniteit en is een stijl geworden die queerheid uitdraagt. Dat geldt ook voor tuigjes en gaashemden, die je ook altijd op Pride terugziet, en waarvan eerstgenoemde expliciet gebaseerd is op de esthetiek van sm. Dit soort kleren dragen straalt een overdreven mannelijkheid uit, en is net zo performatief als in drag gaan. Als je immers gezien wilt worden als mannelijk op een heteroseksuele manier kan je beter een wit T-shirt en een korte broek van Superdry aantrekken (wat veel mannen helaas nog steeds doen). Mode als leer en tuigjes vertegenwoordigd een viering van en parodie op masculiniteit.

Maar als de mode op Pride een manier is om gender te overdrijven, in alle richtingen, hoe werkt dat dan als je trans bent? Als een mannelijke cisgender homo voel ik me vooral heel erg veilig op Pride, omdat ik met gelijkgestemden ben, en daarom kan doen wat ik wil. Maar geldt dat voor iedereen?

Robin Craig, een transgender man en promovendus aan de Universiteit van Roehampton, legt uit dat Pride niet altijd een gastvrije plek is voor hem. “Er is een tastbaar gevoel van gevaar,” zegt hij, “vooral omdat vorig jaar een groep TERFs (Trans-Exclusieve Radicale Feministen) de voorkant van de parade over hadden genomen. Naast deze groep zijn er sowieso transfobe cismensen. De kleine maar vocale minderheid TERFs heeft ze alleen maar meer uitgesproken gemaakt.”

Beïnvloedt deze sfeer ook zijn kledingkeuzes voor Pride? Hij vertelt dat hij inmiddels altijd als man wordt aangesproken, “dus ik begin meer te experimenteren met vrouwelijke masculiniteit – met make-up, of flamboyante shirts, of door vrouwenkleding op een andere manier te dragen dan ik eerst deed. Het is heel leuk. Twee jaar geleden wilde ik heel graag geaccepteerd worden in de omgevingen van homomannen, maar omdat ik nog niet als man werd gezien durfde ik niet anders dan saaie T-shirts en korte broeken te dragen. Ik voelde me als een indringer, alsof ik ontmaskerd zou worden, en eruit gegooid.”

Photography Holly Falconer
Fotografie door Holly Falconer

Ik vraag Robin of hij zich anders zou kleden op Trans Pride. “Ja, ik zou me daar meer op m’n gemak voelen om zichtbaar trans te zijn. Maar op het mainstream-evenement wil ik het liefst gewoon gezien worden als cisman, vooral omdat ik geen zin in het gedoe van mijn eigen ruimte moeten claimen. Dat bepaalt deels wel wat ik draag: ik probeer de littekens van mijn operatie te verbergen, geen transkleuren te dragen, en me meer aan te passen aan homoseksuele cisgender-mode. Een deel van mij wil meer zichtbaar trans zijn op Pride, als een ‘fuck you’-gebaar. Maar aan de andere kan ben ik het heel erg zat om dit soort uitdagende gebaren te maken.

In hoeverre doet herenmode op Pride er vandaag de dag nog toe? Het is waar dat veel aspecten van gay fashion door de mode-industrie zijn overgenomen, wat de kracht ervan om de gevestigde orde te verstoren heeft verminderd. Debatten over de toe-eigening van gaashemdjes zijn al een tijdje gaande, en dit jaar is de stof een grote streetweartrend.

Hoe populair deze stijlen ook worden in de mainstream, homoseksuelen en transgender mannen zullen nog steeds eerder vijandigheid ervaren als ze het dragen dan heteroseksuele mensen. Als je een brede hetero-bro bent die een avondje een gaashemd draagt is het ergste wat je kan gebeuren dat je vrienden je belachelijk maken. Maar met een toename in de hoeveelheid homo- en transfobe haatmisdrijven kunnen de gevolgen voor homo- en transgender mannen veel ernstiger zijn. Dat Timothee Chalamet een tuigje droeg op de rode loper betekent niet dat het gelijk veiliger is voor homo’s om er een te dragen op straat.

Hoewel het een walgelijke situatie is dat zoveel transgender mensen zich ongemakkelijk voelen op Pride kan het nog steeds een plek zijn voor speelsheid en experimentatie, een moment zonder de zelfcontrole die er vaak bij hoort als je queer bent. Zoals een transgender vriend me vertelde: “Je kan het zien als een plek waar je veilig met gender kan experimenteren voordat je er klaar voor bent om dat in je dagelijkse leven te doen.” We moeten er alleen wel voor vechten dat Pride die functie heeft voor iedereen in de lhbt-gemeenschap.

Tagged:
pride
queer
Lhbt+