deze kunstenaars maken je favoriete instagramfilters

Die Snapchat-filter waardoor je iemand van het andere geslacht wordt is nog maar het topje van de AR-ijsberg.

door Hatti Rex
|
28 mei 2019, 12:35pm

Als je de laatste tijd ook maar een klein beetje tijd online hebt doorgebracht, kan het je niet zijn ontgaan dat iedereen op Snapchat in de ban is van de nieuwe filters waarmee je in een man, vrouw of baby verandert. De opkomst van augmented reality-filters in onze favoriete social media-apps is onmiskenbaar. De uitzonderlijke populariteit van deze apps betekent dat AR mainstream is geworden op een manier die voorheen ondenkbaar was, en al lang niet meer het territorium is van AR-experts en kunstenaars. Dankzij programmeertrainingen en een groeiende gemeenschap van programmeurs die elkaar helpen om hun stijl te perfectioneren, is AR steeds toegankelijker geworden. Online vind je allerlei soorten filters: van glimmende, vloeibare huideffecten tot effecten waarbij je transformeert in een groene alien met uitpuilende zwarte ogen. En dat allemaal dankzij een groep opkomende kunstenaars die proberen om AR-filters weer los te wrikken uit de greep van grote Facebook-ontwikkelaars, en het willen neerzetten als het nieuwe gezicht van DIY-kunst.

Hoewel nog niet iedereen DIY-filters kan uploaden, is het een aantal mensen gelukt om na maandenlang wachten toegang te krijgen tot het beta-programma van Instagram om hun werk in de app draaiende te krijgen. In de tussentijd hebben merken als Gucci en Adidas de waarde van custom filters ingezien. Kylie Jenner was een van de eerste beroemdheden met een eigen filter, op de hielen gevolgd door Rihanna, wier edelstenen-effect gebruikers bright liet shinen als een diamond.

Maar het zijn niet alleen beroemdheden en grote merken die een graantje willen meepikken van de AR-gekte. Software als Spark AR Studio geeft virtual reality-nieuwelingen de kans om makkelijk hun eigen filters te maken zonder eerst te hoeven leren coderen, en voor de zeer schappelijk prijs van nul euro. Jade Roche, de ontwerper die verantwoordelijk is voor het fluorescerende effect dat Bella Hadid populair maakte en dat door grofweg een miljoen mensen is gebruikt, had voordat ze de filter maakte nog nooit met AR gewerkt. “Ik geloof dat de eerste filtermakers een tech-achtergrond hadden en technisch dus ook heel sterk zijn. Ik ben gewoon iemand die leuke foto’s wil maken en ze makkelijk wil kunnen delen.”

Roche is niet de enige wier experimenten met Spark AR hebben geleid tot zeer toffe effecten. Nadat ze wat merch-samples gemaat had voor brexit.shop – een domein dat haar baas bij designstudio THE PEOPLEº had gemaakt – maakte designer en DIGI-GAL-lid Harriet Davey per ongeluk een onheilspellende, morbide variant op een Brexit-filter, omdat dat toevallig het meest recente bestand op haar computer was toen ze Spark AR gedownload had. “Ik zou het fantastisch vinden als filters in de toekomst meer politiek beladen onderwerpen aansnijden,” vertelt de kunstenaar aan i-D.

Voor kunstenaar Ines Alpha zijn filters een manier om de werkelijkheid van een extra dosis futurisme en fantasie te voorzien. “Mensen willen zichzelf graag transformeren,” zegt ze. De artiest haalt haar inspiratie uit schoonheid, de natuur en sciencefiction, en begon ooit met het maken van realistische 3D make-up, voordat ze begon te experimenteren met hoe verschillende texturen eruit zouden zien op een menselijk gezicht – en ze heeft zelfs een uniek gezichtsmasker met bloemenpatroon gemaakt voor cyberbabe Lil Miquaela, voor diens ‘verjaardag’.

Nadat hij vorig jaar een aantal introductielessen had gevolgd over het bouwen van AR-ervaringen slaagde Allan Berger erin om binnen een paar minuten een filter voor social media te maken. Het is nu een jaar later en we spraken Berger voorafgaand aan zijn deelname aan de F8 Hackathon, een wedstrijd waar teams innovatieve software schrijven voor onderwijs, gemeenschappen en duurzame economische groei.

Instagramgebruikers kennen Berger van het Dragonmuse4000-filter, maar ook van zijn samenwerking met kunstenaar Hana Truly, een bloemenfilter met de naam Truly Blooms. Laatstgenoemde was te zien in de AR-musical Pretty Dark, naast zijn buitenaardse Cosmic Magnolia-ontwerp.

Er zijn zo'n 7,7 miljard mensen op aarde, waarvan ongeveer 1 miljard iedere maand Instagram gebruikt. We vroegen Berger hoe hij de toekomst van AR ziet. “Ik ben erg benieuwd om te zien hoe AR ons leven op deze planeet kan gaan verbeteren, op meerdere manieren,” was zijn antwoord. “Of het nou in onderwijs, vervoer, kunst, mode, schoonheid of sport is, en zowel thuis als daarbuiten, er zijn zoveel toepassingen te bedenken.”

De filters van AR-expert Marc Wakefield zijn opgenomen in Grimes’ muzikale experiment. Wakefield werd bekend door het creepy clown-filter, dat ertoe leidde dat hij het Macphisto-effect voor U2 maakte; een monsterlijk hoge-hoed-en-make-up-effect dat Bono tijdens een tour van de band droeg. Zijn carrière ontwikkelde zich van het maken van standalone AR-applicaties tot het maken van effecten voor Instagram. Wakefield gelooft dat de makkelijke toegang tot AR op social media een makkelijk startpunt biedt voor nieuwkomers om met de technologie te experimenteren, maar dat “veel mensen zich niet volledig bewust zijn van wat AR eigenlijk is, en een meerderheid van de gebruikers niet weet hoe complex de achterliggende techniek is. Het toffe is wel dat het gebruikers vertrouwd maakt met het zien van een digitale overlay in de echte wereld.”

Hoewel het goed kan zijn dat dit slechts het topje van de AR-ijsberg is, wordt het medium snel een legitieme kunstvorm. Eerder deze maand testte het multidisciplinaire vrouwenplatform HERVISIONS nieuwe filters in een internetkunstworkshop, Face-Up, in het Tate Modern, waarmee ze deze nieuwe technologie willen vieren, en tevens bijdragen aan de acceptatie in moderne creatieve kringen. Directeur Zaiba Jabbar heeft het platform gemaakt omdat het in het verlengde lag van haar obsessie met kort, bewegend beeld en hoe mensen visuele stimulansen ervaren nu we steeds digitaler worden, en zoveel tijd op social media doorbrengen.

Van draagbare lenzen tot mixed reality make-upfilters, wat er nu te gebeuren staat in de wereld van AR is moeilijk te voorspellen, maar wel veelbelovend. We mogen dan nog geen vliegende auto’s hebben, maar het begint alsnog te voelen alsof we bijna in de toekomst leven die sciencefiction altijd voorspeld heeft.