de broertjes noël en jiri loozen halen inspiratie uit elkaar

“Ik vind alles leuk aan mijn broer.”

door Olga Kortz
|
06 oktober 2015, 1:45pm

Fotograaf en filmmaker Noël Loozen (1983) regisseerde in zijn laatste korte film Spoetnik, die vorige week in première ging op het Nederlands Filmfestival, zijn broertje Jiri (1995). i-D sprak de broers over hun bewondering voor elkaar, de bewondering van hun ouders, hun favoriete snacks, en bloemetjes aan de rand van het ravijn.

Waarom moest deze film worden gemaakt?
Noël: Ik wilde met deze film een wereld laten zien die mensen niet kennen, maar die ik wel in mijn hoofd heb. Het is een licht surrealistisch drama dat zich afspeelt in Waals niemandsland, net over de grens. Ik ken deze plek omdat onze ouders aan beide kanten van de grens (gescheiden) wonen. Ik ben gefascineerd door grenzen; mensen rijden er altijd overheen zonder te stoppen. Als ik er vroeger kwam dacht ik altijd: wat een te gekke plek.
In de film gaat de Limburgse tiener Sam aan de slag bij Spoetnik, een illegaal frietkot dat is vernoemd naar diens specialiteit. Recht tegenover het frietkot staat een bordeel met een betoverend meisjes dat overduidelijk Sams hulp nodig heeft. Alle karakters in de film leiden een eenzaam bestaan, ze worden door niemand gemist.

Wist je van te voren dat Jiri de hoofdrol zou spelen?
Noël: Toen ik het personage van Sam schreef, had ik Jiri wel in mijn hoofd, dat werkt fijner met schrijven, om iemand die je kent in gedachten te nemen. Maar ik was er niet van overtuigd dat hij ook de vaardigheden zou hebben om deze rol te kunnen spelen. Ik wilde hem geen valse hoop geven, dus ik heb ook andere jongens uit Limburg naar de casting laten komen. Hij wilde de rol zelf dolgraag. Niet iedereen was overtuigd van Jiri's prestaties tijdens de casting, dus in de avonden voor de castings oefenden we samen allemaal dingen. Hij moest vooral loskomen. Hij is zeven keer uit Maastricht naar Amsterdam gekomen, en heeft uiteindelijk vier castings gedaan. Dat moet een intensieve periode voor hem geweest zijn, maar het heeft zeker zijn vruchten afgeworpen. Je bent als grote broer ook wat strenger denk ik, en toen hij een keer te laat kwam opdagen heeft hij dat geweten ook.
Jiri: Die zeven keer heen en terug reizen waren wel intensief ja, maar ook heel leerzaam. Ik heb ervoor moeten vechten en daar ben ik blij om. Ik had ook gewoon geen tot weinig acteerervaring.

Was dit jullie eerste samenwerking?
Noël: Dit was niet de eerste keer dat we samen iets deden. Toen ik nog op de Rietveldacademie zat heb ik Jiri vaak gefotografeerd, en ik heb hem ook geholpen met een filmpje voor zijn toelating, maar ik weet niet of ik dat eigenlijk wel mag vertellen. [lacht]
Jiri: Waardoor ik vervolgens ben aangenomen, ja. Hij is mijn broer, dus waarom zou hij me niet helpen? Hij helpt me wel vaker met een concept of opdracht.

Wat bewonderen jullie aan elkaar?
Noël: Ik vind het super interessant wat Jiri allemaal doet. Hij gaat nu weer muziek maken en daar ben ik als broer natuurlijk groot fan van. Hij maakt ook clipjes, en die stuurt hij meestal wel op voor feedback, voordat hij ze op YouTube gooit.
Jiri: Noël is heel goed in wat hij doet, ik bewonder vaak het idee achter zijn werk, en dat inspireert mij. Zijn absurdisme begrijp ik eigenlijk altijd meteen. Het is een hele fijne broer waar ik veel aan heb. Maar een strenge regisseur. [lacht] 

Welk advies zouden jullie elkaar geven?
Noël: Jiri heeft veel ideeën voor heel veel dingen, en ik denk dat hij nu een focus moet kiezen. Daar heeft hij het door al die ambities het best wel moeilijk mee. Dat is voor mij heel herkenbaar.
Jiri: Noël moet blijven schrijven zoals hij nu doet.

Wat vinden jullie irritant aan elkaar?
Noël: Jiri heeft er een handje van te laat te komen en dat haat ik. Tegelijkertijd heeft hij humor waar we soms van in onze broek moeten pissen.
Jiri: Ik vind alles leuk aan mijn broer.

Kunnen jullie van elkaar leren?
Noël: Door samen te werken aan deze film is onze band veel sterker geworden, en ik merk dat we echt heel veel aan elkaar hebben. Ik haal uit de gesprekken die ik voer met Jiri, die met nog een vrij naïeve en jonge blik, niet negatief bedoeld, naar de wereld kijkt, heel veel input en energie. Ik denk dat je toch soms verbitterd kan raken in wat je doet. Ik ben natuurlijk wel een bevoorrecht mens dat ik dit allemaal mag doen en al deze mooie projecten kan uitvoeren, waaronder mijn film Spoetnik. Soms lijkt het ook wel alsof Jiri zich nergens voor schaamt, dat vind ik fascinerend aan hem, daar kan ik dan echt van genieten. [lacht]
Jiri: We schelen dertien jaar, dat is een enorme kloof. Ik haal uit die kloof heel veel inspiratie. Ik ben leergierig en een broer werkt voor mij beter dan een boek. We waren altijd al hecht, maar nu delen we wel een bijzondere ervaring.


Still uit Spoetnik

Gaan jullie nu vaker dingen samen doen?
Noël: We zouden wel meer dingen samen kunnen doen, maar dan moeten we iets beter ons best doen. Het loopt altijd een beetje zoals het loopt als we iets willen plannen.
Jiri: Ik doe heel graag dingen samen, zoals een goed gesprek voeren, haha. Het plannen wil nog weleens mislopen inderdaad.

Is er iets gebeurd tijdens het draaien dat leuk is om te vertellen?
Noël: We sliepen tijdens het draaien op dezelfde hotelkamer en dat was fijn, omdat ik hem dan zonder de crew nog wat dingen kon vertellen. Wat een mooi verhaal is om te vertellen: toen iedereen nog in de lobby iets aan het drinken was, en ik naar de hotelkamer ging, vond ik op mijn kussen een tekening die Jiri van mij gemaakt had. Op dat moment besefte ik wel dat we samen iets moois aan het maken waren. Af en toe moest ik wel streng voor hem zijn. Hij wilde natuurlijk ook graag biertjes drinken met iedereen, maar ik vond één biertje wel genoeg als ik zag dat hij van vermoeidheid wit aan het wegtrekken was.
Jiri: Het was inderdaad fijn om samen op de hotelkamer nog dingen te kunnen bespreken. En die biertjes heb ik na afloop wel ingehaald!

"Aan de rand van het ravijn staan de mooiste bloemetjes", is een prachtige zin uit de film. Is-ie ook echt waar?
Noël: Hij klopt ook wel, ja. Wat ik ermee bedoel? Nou dat sommige bloemetjes iets gevaarlijker of moeilijker zijn om te plukken dan andere bloemetjes. Maar dat is natuurlijk in de context van de film.
Jiri: Ik ben nog druk bezig met de bloemetjes buiten zetten. Ik heb geen vriendinnetje. Ik hoor weleens dat ik mooie ogen heb. Ik heb bij de première wel heel vaak gehoord dat mensen vonden dat ik leuk keek, maar dat hoorde natuurlijk bij mijn rol.

Af en toe is de film best verdrietig, was dat de bedoeling?
Noël: Iedereen verwachtte van mij een heel grappige film. Ik wilde juist een surrealistisch sprookje neerzetten met de nodige tragiek, maar dan wel over een frietkot en een snack. Er zit wel humor in, maar het ligt er niet dik bovenop. Toen ik op de dag van de première een Q&A gaf, kwam er een meisje naar me toe dat zei: "Ik kreeg een brok in mijn keel tijdens de eindscène, maar toen besefte ik dat ik naar een berenhap keek." Ik heb de quote een beetje aangepast omdat ik anders het einde verklap, maar dat was echt het grootste compliment dat ik tot nu toe kreeg, en ook helemaal mijn bedoeling in deze film.

Wat vonden jullie ouders ervan?
Noël: Onze ouders waren heel erg trots. Ze vonden het mega leuk, dat kan natuurlijk ook niet anders als je zoon een film maakt waar je andere zoon de hoofdrol in speelt. Als het een kutfilm was geworden had mijn moeder het bijvoorbeeld nog steeds de beste film in de wereld gevonden. Lekker kritische blik.
Jiri: Ja precies, ze vinden het super vet allemaal! Mijn moeder zei vroeger al dat ik acteur moest worden, omdat ik er van hield maf te doen.

Eten jullie weleens een spoetnik? Wat is een spoetnik eigenlijk precies?
Noël: Ik eet de spoetnik weleens als ik een kater heb. Het is een beetje een gek ding, in Nederland beter bekend als de berenhap. Het smaakt naar frikandel maar ziet eruit als een gehaktbal en dan aan een stokje geregen met om en om een uienring. Hij lijkt dus ook op de sateliet Sputnik.
Jiri: Ik bestel niet echt snacks, ik kende de spoetnik natuurlijk wel. Zola (gespeeld Romy Gevers), het meisje uit de film, heeft er een stuk of zes moeten eten tijdens het draaien. Zij is vegetariër, dat was geen pretje.

Spoetnik wordt maandag 12 oktober in het Ketelhuis in Amsterdam vertoond, samen met de andere Kort!-films van dit jaar, aanvang: 19.15u. In 2016 wordt de film ook op tv uitgezonden door de NTR.

noelloozen.com

HALAL Amsterdam

Credits


Tekst Olga Kortz 

Tagged:
Film
Interviews
Noël Loozen
spoetnik
jiri loozen