herinneringen aan de nike air max bw

Heimwee naar de jaren negentig is niet meer nodig. Vijfentwintig jaar na de lancering brengt Nike de klassieker der klassiekers terug: De Air Max BW, in de iconische ‘Persian’ kleurencombinatie. Om dat te vieren fotografeerden wij een aantal mensen op...

|
11 maart 2016, 4:15pm

De Nike Air Max BW (Big Window, omdat hij een grotere air bubble had dan zijn voorgangers) werd in 1991 gelanceerd als vierde variant op de oorspronkelijke Air Max 1 uit 1987. De iconische ontwerper Tinker Hatfield had de cultstatus van de schoen zelf waarschijnlijk niet aan zien komen; de schoen was gemaakt voor hardlopers, maar had zijn gigantische populariteit uiteindelijk te danken aan andere snelle jongens: de gabbers. Je kon met de Air Max BW niet alleen een uitstekend rondje rennen, maar ook de hele nacht door knallen - tot het licht weer aan ging, of je benen het begaven. Door de plotselinge opmars van de gabbercultuur was ook de Air Max BW voor de rest van de jaren negentig ineens niet meer uit het straatbeeld weg te denken.

Wij vroegen producer Nils Rondhuis, kunstenaar Lisette Ros, fotograaf Boris Postma en ontwerper Nada van Dalen naar hun geschiedenis met deze iconische schoen, en op welke plek ze herinneringen aan de schoen en het gabbertijdperk hebben. 

Nils Rondhuis (van Yellow Claw)

Ik moet een jaar of 9 of 10 geweest zijn toen ik de BW's voor het eerst zag. Mijn broer is vijf jaar ouder, en hij was destijds een parttime gabber. Parttime gabberen, en parttime niks doen op school, dat was zijn leven. Deze schoen, met het trainingspak en het kapsel, was onderdeel van het gabberuniform. Niemand had eigenlijk in de gaten hoe uniek deze hele subcultuur was. Zowel muzikaal, als op het gebied van mode. Het was de start van iets nieuws, iets dat later door een generatie geclaimd zou kunnen worden als iets 'van hen', zoals punk of disco voor andere generaties was. Met het uniform aan was je er onderdeel van, het voelde als het enige wat je had. Als een geheim genootschap dat geen ouder zou begrijpen.

Ze hadden grote bijeenkomsten als ze naar de massale raves gingen, en iedereen zou weten dat je een van hen was.Ik herinner me hoe mijn broer elke keer als hij naar een rave geweest was zijn BW's compleet afgeragd had. Hij en zijn vrienden schepten aan de hand van hoe vies hun schoenen waren op over de raves waar ze geweest waren. Hoe viezer de schoen, hoe illegaler de rave.

De manier waarop mijn broer de schoen droeg fascineerde me, hij strikte de veters niet. Het maakte de schoen heel breed, en het zag er daardoor uit alsof hij hem elk moment kon verliezen. Toen ik mijn broer vroeg waarom deze schoen nou zo speciaal was, legde hij dat het de meest comfortabele was om op te hakken.

Vijf of zes jaar later nam hij me mee naar mijn eerste rave. Ik was totaal onvoorbereid. We waren op een verjaardag, dronken wat biertjes, en opeens verplaatste het hele feest zich naar deze hardcoreparty. Ik was er volledig van in de ban, de hele avond.

Lisette Ros

De Nike Air Max BW zag ik voor het eerst toen ik op de middelbare school zat, in Hilversum, bij een jongen uit de hogere klas. Ik moet een jaar of dertien geweest zijn. Hij was een gabber van de oude garde, en zag er zó te gek uit: originele camo bombers met een strakke rechte spijkerbroek die net boven de schoen valt, goede schakelketting, kale kop, soms met een petje met omgebogen klep, sigaret in zijn mond en dus die klassieke Nikes. Altijd en overal precies hetzelfde, als hij op school verscheen. Totdat zijn schoenen zó afgetrapt waren dat de gaten erin vielen, dan kocht hij nieuwe. Na een tijd leerde ik hem kennen, en hebben we vaak samen in het park of op het plein gehangen, muziek geluisterd. Hij fascineerde me. 

De BW is zo populair geworden in Nederland omdat de gabberscene in Nederland is ontstaan en booming was. Dit ging hand in hand met de Nike Air Max BW, net als met de andere stereotyperende stijlelementen van de originele jaren negentig gabber. Op deze schoen kon en kan je uren doorgaan.

De kluisjes op Centraal Station
Mijn favoriete herinnering zijn de kluisjes op Centraal Station. Die kluisjes zijn een grote inspiratiebron voor mij. Gabbers verzamelden zich daar voor een feest en ze afterden daar na een feest. Iedereen kwam daar, uit alle verschillende dorpen, hoeken en plekken uit Nederland, met dikke ghettoblasters waar de snelle beats uit knalden.De kluisjes inspireren mij ook vanwege het gedrag dat zich daar afspeelt en de herhaling van dat gedrag. Maar ook letterlijk de herhaling in de vormgeving van de kluizen. Het systematische aspect, maar ook de oneindigheid en de banaliteit die het met zich mee brengt, vind ik enorm fascinerend. Simpel maar zo gelaagd.

Boris Postma

Gabber loopt als een rode draad door mijn leven. Ik kwam er op de basisschool mee in aanraking en heb er altijd een grote liefde voor gehad. In die tijd mocht ik geen gabberkleding hebben van mijn ouders, het was ordinair. Maar rond mijn 16e begon ik me tegen de zin van mijn ouders volledig in gabberuniform te kleden. Kale kop, bomberjacks, trainingspakken, Lonsdale, Fred Perry, Air Max en kistjes, alles d'r op en d'r aan.

Die liefde is nooit meer weg gegaan. Ik draag de kleding nog steeds, al combineer ik het nu op een andere manier, niet meer volledig in Hardcore-uniform. De muziek luister ik nog steeds en ik probeer op de hoogte te blijven van ontwikkelingen op het gebied van gabber en hardcore, nationaal en internationaal. Op de illegale feesten die ik met mijn maatje Boris de Beijer organiseerde werd er standaard afgesloten met rave, happy hardcore, hardstyle en gabber. En ook in mijn eigen mixtapes, fotografie en schrijfwerk komen elementen uit de gabber regelmatig terug. Zo exposeerde ik op de gabber-expositie in Parijs en schrijf ik over gabbergerelateerde onderwerpen, zoals de recente eenmalige uitgave van Thunder Magazine, ID&T's eigen Hardcore blad.

De eerste keer dat ik de Nike Air Max BW zag, moet op de basisschool rond 1996 geweest zijn, ik was negen of tien. Een nieuwe klasgenoot droeg ze, die naast de Air Max ook gabber op school introduceerde. Die schoenen met transparante buisjes, gestroomlijnde vormen en uitgesproken kleuren spraken altijd tot de verbeelding. Het deed me denken aan ruimteschepen en Transformers. Wat muziek betreft luisterde ik toentertijd veel Eurodance. 2 Unlimited, Capella, Dune, Dr. Alban, N-Trance, etc. Mijn vader draaide onder andere Simple Minds, David Bowie en Ultravox. Het elektronische element uit die bands hebben absoluut een stempel gedrukt op mijn muzieksmaak.

De schoen was zo populair in Nederland omdat hij naadloos aansloot bij de gabber. Het was de perfecte schoen voor de cultuur. De kleuren pasten bij die van de trainingspakken. Australian- en Cavellobroeken vielen prachtig over de schoen. Daarnaast liepen ze luchtig, wat wel zo handig was bij tien uur lang dansen. Ook de details zoals reflecterende lijnen werken heel goed op een donkere dansvloer waar stroboscopen de baas zijn.

De Amsterdam RAI
Mijn favoriete herinnering is mijn eerste gabberfeest. Ik kan het me nog goed herinneren. Het was het tienjarig jubileum van Thunderdome in de Amsterdam RAI. Eerder was ik naar lokale hardstyle-events geweest in Haarlem, maar nog nooit naar een strictly gabberevent van 15000 man. Ik was de jongste in een groep met gabbers van het eerste uur en retetrots dat ik mee mocht. In een wereld waar gabber dood werd verklaard, was het die nacht springlevend. Het machtigste moment was de route vanaf het metro station naar de RAI zelf. Honderden gabbers in aussies, kale en opgeschoren koppies, bomberjacks en fel reflecterende maxjes liepen in één grote stoet naar de ingang van het event. Er heerste een ongelooflijke samenhorigheid. Het gonzen van de bulderende kicks kon je al van veraf horen, pardon, voelen. De adrenaline gierde door mijn lijf en voor één nacht was hardcore weer de baas in de hoofdstad. Dat zal ik nooit vergeten.

Nada van Dalen 

Mijn fascinatie voor de gabbercultuur komt voort uit de liefde voor de bomber en omdat er bijna geen onderscheid is tussen man en vrouw in deze scene. Maar ook de muziek inspireert me: ik hou van duidelijke beats. Zelf was ik geen gabber, ik ben denk ik net te jong. Mijn nicht ging naar Parkzicht in Rotterdam, en leende dan mijn kleding om daar naar toe te gaan. Ik had toen ik jong was al een extreme kledingstijl.

Ik ging uiteindelijk wel naar Tekno: illegale feesten op rare plekken. Toen de gabberfeesten grotendeels over waren, kwamen er veel gabbers naar Tekno omdat de muziek veel overeenkomsten had.

De gabber kledingstijl heeft vooral veel betekend in mijn werk. Mijn label is grotendeels unisex: ik zie weinig verschil tussen mannen en vrouwen, net als in de gabberscene. De fit van de kleding vind ik ook super: groot en comfortabel, zo moet kleding zijn.

De eerste BW's zag ik bij mijn broertje. Mijn Broertje Jiri is twee jaar jonger dan ik ben. Op dat moment vond ik gabber te veel aanwezig, dus ik lachte hem uit. Ik ben sinds 2010 Nike Air Max gaan dragen maar dan wel de oude van mijn broertje. Toen ik klein was zette ik mijn nieuwe schoenen naast mijn bed als ik ging slapen, dit heb ik later ook veel gedaan met mijn Nike Air Max. Van mijn ouders mocht ik alles dragen, gelukkig.
Wat ik tof vind is dat de schoen altijd hele rare kleurencombinatie had Rood, donkerblauw en neongeel, geel in de kleur van die lichtgevende sterretjes die je vroeger boven je bed had hangen. En ze lopen gewoon echt heel fijn, op en top comfort. En je voeten lijken heel klein en lief. De schoen is zo populair geworden door het comfort van de schoen, en later door de iconische waarde die de schoon kreeg dankzij de gabbercultuur. De gabberstyle ging heel erg over comfort.

Dordrecht
Mijn favoriete herinnering aan de schoen heb ik in Dordrecht. Als ik naar de BW kijk, zie ik een groot deel van mijn jeugd in Dordrecht voorbij komen. Ik zie een bankje op een troosteloze plek, een frikadel speciaal (een Dordtse uitvinding), ik zie de patatzaak op de Riedijk, waar er een keiharde bel afgaat als je binnen komt stappen, en waar het personeel je aankijkt van "Wat mot je". Ik zie mijn ex-vriendje met zo'n rattenstaartje, ik zie bomberjassen. Deze sfeer hangt er op veel plekken nog steeds, alsof de tijd stilstaat.

De Nike Air Max BW is verkrijgbaar via Nike

Credits


Fotografie Boris, Lisette en Nada René van Zundert
Fotografie Nils Kristina Kislitsyna