blijkbaar is de mode wéér dood

De Nederlandse trend forecaster Lidewij Edelkoort heeft de mode dood verklaard.

door Sarah Raphael
|
03 maart 2015, 11:12am

Lidewij Edelkoort is niet de eerste en zeker ook niet de laatste die dit statement maakt. Maar heeft ze een punt en kunnen we allemaal net zo goed ontslag nemen, onze magazines in de prullenbak gooien en toegeven aan haar beschuldiging dat we allemaal "een belachelijke en zielige parodie" van onszelf zijn?

Mensen verklaren dingen constant dood. Toen de media het internet omarmden betekende dat de dood van magazines en kranten, en elk jaar is er wel iemand die roept dat de wereld zal vergaan. Toch is er vooralsnog niet zoveel veranderd - de winkels liggen nog steeds vol met print issues en de zon komt nog steeds elke dag op.

Edelkoort is een invloedrijke trend forecaster. Ze schreef tal van gerespecteerde boeken waarin ze trends voorspelde in kleuren, stoffen, mode, design en beauty. In The General Trend Book voorspelt ze trends voor de komende twee jaar. Ze gaf merken als Coca-Cola en Disney advies, beweegt zich sinds het begin van haar carrière in de top van de industrie en ze weet waar ze het over heeft.

Maar wat is er nu allemaal aan de hand? De website Dezeen postte onlangs een interview met Edelkoort waarin ze een aantal observaties doet. Wij kijken wat deze observaties waard zijn en doen zelf ook een paar voorspellingen:

"Couture zal weer terugkomen."
Edelkoort noemt dit als remedie voor de dood van mode, wat nogal paradoxaal klinkt. Kan de mode de mode redden? Als mode zo dood en irrelevant is als ze ons wil doen geloven, hoe kan dan de meest exclusieve en ontoegankelijke pilaar van de industrie - couture - de redding zijn? Als de mode inderdaad aan het vervreemden is van de nieuwe generatie, dan moet couture toch wel de grootste dader zijn. Nu nog maar een paar designers zich met couture bezighouden, en Kanye de wereld vertelt dat mode betaalbaar en democratisch zou moeten zijn, is het moeilijk voor te stellen dat deze kunstvorm een grote comeback zal maken. Het is ook de moeite waard om op te merken dat de couture momenteel zelf ook heel hard bezig is zichzelf te herontdekken. De populaire couture van vandaag de dag (inclusief de manier waarop het gepresenteerd wordt) is een compleet andere entiteit dat die van een decennium geleden.

"We leren de jongere generaties nog altijd hoe ze catwalkdesigners kunnen worden - unieke individuen. De samenleving draait juist om uitwisseling en samenwerken in teams in groepen. Het gebeurt in elke andere discipline al, maar nog niet in de mode."
Ik denk dat haar punt is dat de collectieve stem tegenwoordig belangrijker is, maar elke succesvolle designer heeft een team van mensen voor zich werken. Sarah Burton is een product van het team van Alexander McQueen, Proenza Schouler is een duo… Je kunt het niet alleen, en ik denk ook niet dat dat is wat modeacademies ons leren. Toen ik mijn master in mode deed, lag de focus op samenwerken met andere faculteiten - als journalistiekstudent moest ik samenwerken met grafische design-studenten, een fotograaf, een marketingstudent, et cetera. Dit statement klinkt des te vreemder als ik hem lees op een redactie gevuld met getalenteerde mensen die constant samenwerken, zoals iedereen in de mode doet…

"De mode houdt zich op in een ivoren toren en plaatst zichzelf buiten de samenleving."
Hier zit een kern van waarheid in, maar Edelkoort treedt hier verder niet in details. Het is iets dat i-D altijd al aan de kaak heeft willen stellen. Hoe praten we in een bredere sociale en culturele context over mode en kleding? Is het nog oké om over kleding te praten als er mensen onthoofd worden en de wereld zo'n angstaanjagende plek is? Je zou kunnen stellen dat de mode-industrie alleen bestaat voor de mensen die erin werken en dat de mode kortzichtig is, maar mode hangt samen met de samenleving, toch? Kleding heeft altijd inzicht gegeven in de samenleving en sociaal gedrag. Neem dat verschrikkelijke beeld dat zich voor altijd op onze netvliezen gebrand heeft, van de Koptische Egyptenaren die onthoofd werden op een strand terwijl ze oranje pakken droegen en werden vastgehouden door mannen in zwart. Waar staan die kleuren voor? Wat betekenen de uniformen? De tegenstelling zorgt voor een "wij" en "zij", voor licht en donker, voor goed en slecht. Natuurlijk kan je stellen dat de mode de zicht op de samenleving verloren heeft, en velen zullen het ermee eens zijn dat het "een belachelijke en zielige parodie" is geworden, maar het is nog steeds een onderwerp dat draait om geschiedenis en inhoud. Wat mensen dragen zal altijd blijven reflecteren op de wereld waarin we leven.

"Dan is er de productie, die plaatsvindt in landen waar mensen doodgaan terwijl ze onze kleding maken."
Het onderwerp over productie en arbeidsomstandigheden verdient prioriteit. Het is makkelijk om in West-Europa te wonen en in goedkope winkels je kleding te kopen zonder je druk te maken over de omstandigheden waarin deze kledingstukken vervaardigd werden. Op de modeacademies is dit iets dat door docenten constant aan de orde wordt gesteld. Andrew Tucker, docent aan de London College of Fashion, vertelde me: "Ik zoek studenten die een interessante kijk op mode hebben en die begrijpen hoe fascinerend het is. Het is een onderwerp dat zo breed is als luchtkusjes bij modeshows tot Rana Plaza in Bangladesh. Als je echt geïnteresseerd bent in mode, ben je geïnteresseerd in het hele verhaal - het verleden en de toekomst." Modestudenten zijn zich tegenwoordig meer dan ooit bewust van de problemen in de industrie, en worden onderwezen in de sociale en politieke effecten.

"Marketing heeft natuurlijk de doodsklap gegeven… Het wordt gedreven door hebzucht en niet door visie. Daardoor is er geen innovatie meer."
Ja, dit is een probleem. Iedereen in de modeindustrie, op elk niveau, staat onder de druk van zelfpromotie en het promoten van wat ze doen - commercialiseren, aandacht trekken, geld verdienen. Maar dat geldt ook voor elke andere creatieve industrie. De samenleving en business zijn veranderd, en de mode heeft zich aangepast om te overleven. Het zal zich ook altijd blijven aanpassen, en dat is iets dat Edelkoort niet aanstaat, maar het heeft er niet voor gezorgd dat er geen sprake meer is van "visie". Designers moeten dan misschien rekening houden met dingen die er voorheen niet waren, en dat is heel, heel moeilijk, maar ze creëren nog altijd belangrijk werk, en dat is iets dat we moeten vieren.

"Modeshows worden steeds belachelijker. Niemand kijkt er nog naar - editors kijken alleen nog maar naar hun telefoonschermpjes en niemand wordt er nog echt door bewogen."
We zijn het hier niet mee oneens. De modeshow is verouderd. De meeste mensen zitten niet te wachten op showreviews, en willen niet meer beeld na beeld, look na look, model na model bekijken - zelfs de editors die front row zitten niet. En zij zitten inderdaad constant naar hun telefoonschermpjes te kijken, zoekend naar een manier om het relevant te maken. Journalisten praten al jaren over de teloorgang van de modeshow, dus dit statement is niet nieuw. Vraag het aan welke oudere editor dan ook die de vroege shows van John Galliano, Yohji Yamamoto en de shows van Alexander McQueen zag, en hij of zij zal je vertellen dat de mode niet meer is wat het ooit was. Het is een industrie die het moeilijk heeft met het omarmen van het digitale tijdperk, en die zoekt naar z'n identiteit in deze nieuwe wereld - zoals elke andere industrie. Dus ja, hier heeft ze een punt.

Er zit een kern van waarheid in Edelkoorts punten, maar ze is ook vooral een pessimist. De mode is een makkelijke industrie om kritiek op te leveren, want er zijn absoluut gebreken. Je kunt het onderwijs en de internetgeneratie daar echter niet de schuld van geven, en dat is precies wat zo opwindend is aan de mode van vandaag de dag. Edelkoort bekritiseert niet alleen het heden maar ook de toekomst. De hoogtijdagen van de iconische modeshows mogen misschien achter ons liggen, maar en is nog meer dan genoeg talent en intelligentie in deze industrie om het allemaal relevant te houden. Sommige delen mogen misschien belachelijk zijn en er zijn absoluut punten die kritiek verdienen, maar de mode is zeker niet dood.

Credits


Tekst Sarah Raphael

Tagged:
Mode
lidewij edelkoort