Foto door Francisco Salmerón 

twee mexicaanse fotografen op zoek naar schoonheid in een gewelddadige woestijnstad

Te midden van een hoog aantal moorden en een groeiende vluchtelingencrisis hebben de jonge fotografen van Tijuana op unieke wijze schoonheid weten te vinden.

door Joe Zadeh
|
26 februari 2019, 11:01am

Foto door Francisco Salmerón 

Op 15 februari verklaarde de Amerikaanse president Donald Trump een nationale noodtoestand om het Congres te omzeilen en miljarden uit te geven voor een grensmuur tussen de VS en Mexico. De vermeende nationale noodtoestand? Een karavaan van duizenden migranten die aan de grens aankwamen, op de vlucht voor geweld in Midden-Amerika. i-D reisde in december 2018 naar Tijuana om verslag uit te brengen over de situatie. Het resultaat was i-D's nieuwste documentaire Tijuana: A Mexican Dream, die je hier kan zien.

Toen Francisco Salmerón, een fotograaf uit Tijuana, besloot zijn portfolio te baseren op zijn ideeën rondom vrouwelijkheid was het een persoonlijke beslissing: de fotograaf is immers zijn hele leven omringd geweest door inspirerende vrouwen. Zo groeide hij op met drie zussen, opgevoed door hun alleenstaande moeder. Ook is hij geïnspireerd door de sociale context van de stad waarin hij leeft.

Tijuana ken veel verschillende gezichten. Helaas is een daarvan een cultuur van machismo en agressie, waardoor Tijuana een van de gevaarlijkste steden in Mexico is voor vrouwen. Kort geleden stond er in stadskrant El Sol de Tijuana een verhaal over de stijging van geweld tegen vrouwen, waarin te lezen was dat er alleen in 2018 al 238 vrouwen zijn vermoord in de stad.

“Deze stad is bizar. Alles is gek, zelfs het weer.”

Maar het is niet alleen het stijgende aantal moorden. In een vorig interview met VICE vertelde het vrouwelijke Tijuana-kunstcollectief Sad Girls y Qué: “Mexico is een land waar het heel gewoon is om vrouwen na te roepen op straat. Je kunt niet in je eentje 's nachts of overdag over straat lopen zonder dit mee te maken. We willen niet het idee dat Mexico een totaal onveilige plaats is versterken, want dat is het niet. Maar er is wel een zeer aanwezige machocultuur, die erg dominant is. Het is krankzinnig hoeveel je moet verduren als meisje.'

1549904895810-43914703_286897008820514_5974458955204065137_n1
Foto door Francisco Salmerón

“Deze stad is bizar,” zegt Salmerón. “Alles is gek, zelfs het weer. Het is alsof het meerdere scenario's kent voor elke gelegenheid. Ook is elke avond hier uniek, een totale omschakeling van wat je overdag ziet. Maar de gevaarlijke kant ligt altijd op de loer. Daarmee opgroeien zorgt ervoor dat je in een constante staat van angst en alertheid verkeert, wat geen fijne houding is. Maar je leert ermee leven. Vooral voor vrouwen, zij moeten 98% van de tijd alert zijn.”

Salmerón's werk concentreert zich vooral op het vrouwelijke gezicht; de beeldende kracht van een mond of ogen die een tal van verhalen communiceren. “Voor mij komt schoonheid voort uit de vreemde en ongewone dingen die ik dagelijks tegenkom,” zegt hij. “Echte, natuurlijke, vrouwelijke uiterlijke kenmerken vallen me op.” Zijn foto's staan vol reflecties en woestijnlandschappen, die je aandacht direct op de uitdrukking van het model vestigen. Daarnaast is hij ook gefascineerd door de eclectische, samengeraapte mode van Tijuana, waar het een gewoonte is om de drukke vlooienmarkten af te struinen, op zoek naar designerjurkjes voor een paar dollar, en weggegooide pareltjes.



Waar Salmerón naar Tijuana verhuisde en de stad daarom met de ogen van een kolonist bekijkt, is Ariadna Flores er geboren en getogen. Ze fotografeert mensen en plaatsen, waarbij ze graag speelt met licht en schaduw; haar stijl is bijna geometrisch te noemen. “Tijuana is chaos,” vertelt ze, “maar op een goede manier. Er gebeurt altijd iets onverwachts, iets interessants, en de stad zit bomvol energie.”

Vorig jaar bezocht ze een van de vele tijdelijke vluchtelingenkampen in de stad, het resultaat van de karavanen vol mensen die armoede en vervolging in Midden-Amerika proberen te ontsnappen. Ze worden soms warm ontvangen door de bevolking van Tijuana, maar ook geconfronteerd met protesten en xenofobie.

Photo by Ariadna Flores
Foto door Ariadna Flores

“Ik vind dat alle mensen het recht op een waardig leven hebben,” zegt Flores. “Vluchtelingen verdienen ons respect; het vereist zo veel moed om je land verlaten, op zoek naar een veiligere plek om te leven en je te ontwikkelen. Het is verre van makkelijk om te voet door heel Mexico te reizen. Deze mensen hebben een punt van wanhoop bereikt. Het zien van het kamp heeft mijn kijk op het probleem veranderd. Het is belangrijk om hun motivatie en doel te kennen, voordat we ze veroordelen.”

Volgens Flores is de telkens veranderende diversiteit van Tijuana de reden waarom het een fascinerende plek is voor een fotograaf. De schoonheid van de stad zit in hoe precair de situatie daar aanvoelt. “Alles verandert hier constant, en ik denk dat dat de sleutel is tot de identiteit van Tijuana. We hebben zoveel mensen met verschillende achtergronden, zoveel diversiteit. Iedereen brengt iets cultureels en artistieks naar de tafel. Ik denk dat de authenticiteit van Tijuana's persoonlijkheid een eindeloze bron van inspiratie is.”

Ik vraag beide fotografen naar de toekomst van dit dynamische, maar gevaarlijke grensstadje. Salmerón geeft toe dat je nooit kunt voorspellen wat er in Tijuana zal gebeuren. Maar Flores heeft wel een idee: “Ik weet dat dingen hier zullen veranderen, want dat doen ze altijd. Ik hoop wel dat Tijuana de verscheidenheid in zijn bevolking blijft omarmen en zo de nodige inspiratie voor ons allemaal blijft bieden. In deze stad heeft men altijd een manier weten te vinden om problemen op een mooie en creatieve manier op te lossen.”

Bekijk hieronder een selectie van de foto’s door Francisco and Ariadna:

1550082113097-C2
Foto door Ariadna Flores
Photo by Francisco Salmerón
Foto door Francisco Salmerón
Photo by Ariadna Flores
Foto door Ariadna Flores
Photo by Ariadna Flores
Foto door Ariadna Flores
Photo by Francisco Salmerón
Foto door Francisco Salmerón
Photo by Ariadna Flores
Foto door Ariadna Flores