je bent nooit te jong voor psychische hulp

Aan alle jongeren die last hebben van stress, depressie of wat voor probleem ook: je hoeft dit niet in je eentje aan te pakken.

|
23 oktober 2015, 6:30am

@prue_stent

Ruim één op de vijf jongeren in Nederland lijdt aan psychische problemen, of heeft er in het verleden last van gehad. Dat zijn echter alleen de jongeren die zich bewust zijn van hun psychische probleem. Het onderwerp neemt een schokkende vorm aan als jongeren met [nog] onbevestigde problemen worden meegeteld: eenderde van de jongeren heeft een psychisch probleem [gehad], of twijfelt hierover. Dit kan zich op talloze manier uiten; depressie, angstaanvallen, eetstoornissen en stress zijn de meest voorkomende problemen in onze generatie.

Een depressie of ander psychisch probleem kan iedereen overkomen. Zo schreef i-D onlangs over DJ Benga, die vanwege overspanning, constant touren, drugsgebruik en druk van buitenaf in een diep dal raakte. Hij gebruikte zijn bekendheid om mentale stoornissen bespreekbaar te maken, en deed dat via Twitter. De waardering die hij ontving voor het benoemen van zijn problemen was enorm, en hij motiveerde velen om de schaamte en geheimhouding van hun mentale problemen te overwinnen.

Het is inmiddels twee jaar geleden dat mijn beste vriendin zich van het leven beroofde. Er volgde een ontzettend zware tijd, maar toch wilde ik niet bij de pakken neer gaan zitten. Ik moest verder met school, werk en andere verantwoordelijkheden. In eerste instantie ging dat goed, als ik druk bezig bleef, stond ik niet vaak stil bij wat er was gebeurd. Maar na verloop van tijd besefte ik dat ik verdoofd door het leven ging, en me verzette tegen elke gedachte aan haar. Mijn moeder zag hoe ik me sterk probeerde te houden en besloot me in contact te brengen met een psycholoog. Dat schoot mij in het verkeerde keelgat: "Dat heb ik niet nodig, bovendien heb ik het veel te druk." Ze bleef volhouden dat ik het een keer moest proberen. Was het niks, dan hoefde ik geen tweede keer te gaan. Na lang tegenstribbelen maakte ik een afspraak.

Slechts vijf sessies en een aantal maanden later kan ik niet geloven dat ik me in eerste instantie zo verzette. Tijdens de sessies heb ik heel veel manieren geleerd waarop ik kan omgaan met moeilijke momenten. Alles kwam aan bod: het verlies van mijn vriendin, de scheiding van mijn ouders, en het eeuwige gepieker, dat me nachten lang wakker hield. Ik voel me veel sterker dan eerst. Sinds mijn laatste sessie spookt er nog wel één vraag door mijn hoofd: waarom wilde ik niet naar een psycholoog?

Het opkroppen van problemen is een bekend fenomeen onder jongeren, en zelf het besluit nemen om naar een psycholoog te gaan, ligt vaak niet voor de hand. Bovendien zijn veel jongeren bang om bestempeld te worden als 'anders' of zelfs 'gek'. "Het is niet gemakkelijk om te erkennen dat je problemen hebt," zegt Jacques Vis, mijn voormalig psycholoog/gesprekspartner. "Je bent geneigd zelf op zoek te gaan naar oplossingen. Dat leidt vaak tot ontkenning en het uit de weg gaan van hetgeen waar je mee zit. Hulp zoeken kan voelen alsof je toegeeft dat je er zelf niet uitkomt. Dat doet je zelfbeeld geen goed."

Het ontkennen van je problemen kan dus op den duur zorgen voor méér problemen. Daar komt bij dat veel jongeren in eerste instantie denken dat therapie bestemd is voor volwassenen, of voor mensen met problemen die in hun ogen ernstiger zijn. Maar ik denk dat ik voor onze generatie spreek als ik zeg dat gepieker, [keuze]stress en andere druk je hoofd behoorlijk op hol kunnen doen slaan, en dat het dus als jongere niet meer dan normaal is om hulp van buitenaf te zoeken. Daar is Job Colman - DJ en rechtenstudent in Amsterdam - het mee eens. Vorig jaar werd hij gediagnosticeerd met ADD, nadat hij regelmatig tijds- en inschattingsproblemen ervoer [bijvoorbeeld met plannen en tentamens]. Toen hij door werd verwezen naar een psycholoog, voelde dat eerst gek. Maar al snel merkte hij dat het hem hielp. "Een psycholoog is iemand die gespecialiseerd is in de geestelijke gesteldheid van de mens. Dat impliceert op geen enkele manier dat het alleen voor volwassenen is," zegt hij.

Natuurlijk verschilt het per persoon waar je baat bij hebt. "Soms vind je voldoende mentale steun bij vrienden en familie. Maar niet iedereen waar je je probleem mee bespreekt is even open, of kan zijn eigen oordeel achterwege laten. Als dit leidt tot onbegrip van anderen, groeit het probleem. Mede daarom is het goed om hulp van buitenaf te zoeken," vult Jacques aan.

Hulp zoeken is altijd het proberen waard, zelfs als je niet zeker weet of je er behoefte aan hebt. Sterker nog, zodra je hierover twijfelt is het goed om het een kans te geven. Als je als student [zoals ik] hulp zoekt, is een bezoek aan de studentenpsycholoog een goede eerste stap. Roos, studente psychologie aan de UvA, volgde in totaal drie sessies bij de studentenpsycholoog. Haar moeder overleed anderhalf jaar geleden, waarna ze verschillende psychologen bezocht. "Ongeveer een jaar na het overlijden van mijn moeder bezocht ik de studentenpsycholoog voor het eerst, omdat ik merkte dat mijn studie niet zo soepel verliep als ik wilde. Daarnaast was ik bang dat ik de emoties rond het verlies van mijn moeder opkropte. Na de sessies schreef hij me in voor een rouwgroep voor studenten. Die stappen hebben me heel erg geholpen in het begrijpen van mezelf en de dingen die ik doe. Ook realiseer ik me dat het beter met me gaat door het praten met studenten die ook een heftige gebeurtenis hebben ervaren."

Vrijwel elke opleiding heeft een deskundige studentenpsycholoog met wie er gratis gesprekken te voeren zijn, en die, indien nodig, kan doorverwijzen. Als iemand gaat praten met een psycholoog, is het belangrijk dat hij zich afvraagt wat hij of zij uit het gesprek wilt halen.

Als jongere is juist nú het moment om te leren hoe je met problemen omgaat, zodat je daar in de toekomst ook profijt van zult hebben. Zoals Jacques zegt: "Een deskundige is in staat om - zonder te oordelen - met je te praten over gevoelens, gedachten en gedrag. De gesprekken kun je zien als een soort lessen waarin je nieuwe en uitdagende vaardigheden leert die je voorheen niet beheerste. Die lessen kun je beter te vroeg dan te laat nemen."

Credits


Tekst Ruby Cruden
Beeld via @prue_stent