Foto Aad Hoogendoorn

walter van beirendonck liet zijn explosieve speelsheid los in het wereldmuseum

Hij cureerde een expo over maskers, omdat ook jij in elke situatie een ander masker draagt.

door Tim Fraanje
|
06 september 2017, 2:04pm

Foto Aad Hoogendoorn

Een tentoonstelling van maskers in een etnografisch museum, dat lijkt iets uit de eerste helft van de vorige eeuw, toen West-Europa massaal los ging op verzamelingen exotische curiosa. Maar dan heb je de tentoonstelling van mode-ontwerper Walter van Beirendonck nog niet gezien. Hij kreeg een carte blanche bij het ontwikkelen van de tentoonstelling. In plaats van netjes alles in zijn historische context te plaatsen, ging Walter wild en associatief te werk. Hij hing van alles naast elkaar en zo kun je meteen zien hoe er een dialoog plaatsvindt tussen werk van Basquiat, Craig Green, Cindy Sherman, Viktor en Rolf, Martin Margiela, Paul McCarthy en historische maskers van over de hele wereld.

Voor de koning van de fantastische extravagantie die in de jaren tachtig samen met onder andere Dries van Noten de Belgische mode groot maakte zijn maskers overal en altijd relevant. "Het is heel normaal dat iedereen in elke situatie verschillende maskers draagt. Het is een thema dat speelt bij mensen van alle leeftijden, alle culturen en alle sociale klassen." In zijn werk hebben maskers dan ook een grote rol. Worstelmaskers, SM-maskers, honkbalmaskers, superheldenmaskers en geschminkte gezichten. Walter laat je kennis maken met het masker in de breedste zin van het woord. Als je naar de tentoonstelling geweest bent, denk je de volgende keer dat je voor de spiegel staat met je make-up en juwelen aan Walter Van Beirendonck. Als je dat niet al deed. i-D sprak hem over hoe maskers in onze moderne levens nog net zo actueel zijn als in de jaren tachtig en in de tijden waarin tribale culturen hun rituelen bedachten.

Ik las in een interview dat je baard je masker is, hoe deed je dat voordat je een baard had?
Dat kwam ter sprake en uiteindelijk kan een masker meer zijn dan gewoon maar iets dat je voor je gezicht houdt. Die baard is een belangrijk deel geworden van het imago dat ik voor mezelf bedacht had. Het geeft bescherming, en creeërt een soort afstand tussen mij en het publiek. Dat voelt soms als een masker. Ik heb mijn baard al sinds begin jaren '90, al heel lang voor de hype rond de baarden die de laatste jaren de kop heeft opgestoken. Daarvoor had ik een stoppelbaard of geen baard. Ik ging die baard laten groeien en dat voelde wel goed, toen heb ik hem maar gehouden.

Ben je niet benieuwd hoe nu je gezicht eruit ziet, zonder baard?
Het goede van een baard is, dat hij altijd weer teruggroeit, dus ik ben wel benieuwd om nog eens te kijken, of het wat is, zonder baard.

Denk je dat je als ontwerper jezelf steeds meer hebt blootgegeven of steeds meer verborgen?
Ik heb als symbool dat icoontje van mezelf helemaal bloot, dat is echt om te tonen dat ik mezelf blootgeef. Ik werk vanuit een soort spontaniteit die recht uit mijn hart komt, en die zich ook wel doorzet in mijn ontwerpen. Ik durf me ook meer bloot te geven.

Wie is je favoriete jonge ontwerper?
Wie mij het meest heeft verrast de laatste seizoenen is Craig Green, één van dé Engelse ontwerpers van nu. Hij is een oud-stagiair van mij. Ik ken hem heel goed en ik vind dat hij hele mooie dingen heeft gedaan. Hij heeft een eigen taal, speels, heel interessant. Hij is ook in de tentoonstelling opgenomen.

Je had ook in je laatste collectie gezichten die zich over het hele lichaam uitstrekten. Waren dat ook maskers?
Die 3D-gezichten, dat waren kubistische zelfportretten. Voor mij was dat meer zoeken naar het vervolg op prints, en hoe je eens op een andere manier bepaalde effecten kan krijgen. Dat was meer een gezicht dan een masker, een portret.

Links: Gezichtsmasker, Lwalwa (cultuur), Democratische Republiek Congo, voor 1978, Collectie Wereldmuseum Rotterdam, inv. nr. 73133, prof. mr. P. en mw. I. Sanders, 1995 Rechts: Viktor & Rolf, Performance of Sculptures, #18, Haute Couture Lente/Zomer 2016

Zijn mensen door sociale media meer een masker gaan dragen en stoppen ze negatieve emoties weg, denk je?
Iedereen draagt maskers en pas in een bepaalde situaties geef je jezelf bloot. Het is heel normaal dat iedereen in elke situatie verschillende maskers draagt. Dat fysieke masker dat iedereen draagt, met make-up of juwelen voor een bepaalde gelegenheid.

Sommige mensen gebruiken ook plastische chirurgie en botox, dat is veel definitiever, dan kun je niet meer spelen met verschillende situaties.
Maar het is ook een manier van werken aan je gezicht en aan je fysieke appearance. Plastische chirurgie is ook een masker maar het gaat wel heel ver.

Hoe kijk je tegen boerka's aan?
Ik de tentoonstelling zit een boerka-ontwerp van mij. Dat is gemaakt midden tijdens die discussie, of het kan en mag. Ik heb het in feite vertaald in een mode-item waardoor het volledig de connotatie verliest met religie. Dat is ook een manier om te kijken naar die onderwerpen en het te vertalen in een kledingstuk. Dat moet ook kunnen. Uiteindelijk gaat de tentoonstelling vooral over een soort vrijheid, om dingen te kunnen doen en te mogen interpreteren op ieders manier, zonder dat het meteen politiek wordt.

Tribale gemeenschappen spreken zich meer uit over het gebruiken van hun erfgoed. Voelde je je daardoor geremd?
Nee, ik heb me ook daar niet door laten afremmen. Want het gaat om de manier waarop je het doet. Ik heb juist heel veel respect voor dat verleden, die erfenis. In mijn eigen werk gebruik ik nooit letterlijk die inspiratie, dat zet ik om in mijn eigen taal. Ik wordt er wel door getriggerd, maar ik zal het nooit letterlijk gaan gebruiken.

De expositie Powermask in het Wereldmuseum in Rotterdam is vorige week geopend en loopt tot en met 7 januari.

Links: Maison Margiela, Artisanal, Lente/Zomer 2015. Rechts: Liga:le-masker, Gogodala (cultuur), Golf van Papoea, Melanesië, Oceanië, voor 1995, Collectie Wereldmuseum Rotterdam, inv. nr. 73853, Galerie Fine Arts Collections, 1995
Tagged:
maskers
Walter Van Beirendonck