Nicholas Bonner

illustraties van het alledaagse leven in noord-korea

Gecharmeerd en geïntrigeerd door de grafische designelementen van producten in Noord-Korea, besloot filmproducent Nicholas Bonner een uitgebreide verzameling aan te leggen.

door Nicholas Bonner
|
04 oktober 2017, 9:18am

Nicholas Bonner

Lees hieronder een bewerkt fragment van de inleiding voor het boek 'Made in North Korea: Graphics from Everyday Life in the DPRK' door Nicholas Bonner – de meest uitgebreide verzameling van Noord-Koreaanse illustraties tot nu toe.

Door mijn interesse in Chinese architectuur belandde ik in 1993 in Beijing – aanvankelijk op studiereis vanuit het Verenigd Koninkrijk, maar inmiddels zit ik hier alweer bijna 25 jaar, en ik ben niet van plan terug te keren. Deze overgang werd iets vergemakkelijkt door het feit dat een vriend van me, Josh Green, in Beijing en Noord-Korea werkte, waar hij kantoren aan het opzetten was voor het vervoersbedrijf TNT. In 1988 had Josh Chinees gestudeerd in Beijing, met een aantal Noord-Koreaanse studenten. Toen hij in 1993 in Pyongyang aankwam, kwam hij daar een van zijn oude vrienden tegen, die nu werkzaam is in de ontluikende toeristenindustrie. Alhoewel het land al sinds 1953 toeristen verwelkomt, worden westerse toeristen pas sinds 1987 toegelaten en tot nu toe hadden slechts een aantal avonturiers de proef op de som durven te nemen; de zaken gingen dus niet al te best. Onze Koreaanse vriend vroeg Josh of hij hem kon helpen bij het binnenhalen van wat toeristen. En zo namen Josh en ik, met vijf van onze vrienden, deel aan onze eerste Koryo Tour, in de herfst van 1993.

Collectie van Nicholas Bonner

Pyongyang was en is nog steeds een mooiere hoofdstad dan Beijing. Het is een geplande stad die opgebouwd werd na de verwoesting die de Korea-oorlog aanrichtte van 1950 tot 1953. Volgens bewoners van de stad stonden er destijds nog maar drie gebouwen overeind. De Taedong-rivier en de zijrivier Potong kabbelen door de stad heen en zorgen ervoor dat Pyongyang, naast de verschillende parken die in de stad te vinden zijn, opzienbarend groen is. Praktische appartementenblokken uit het vroeg Sovjet-tijdperk en moderne, prestigieuze straatjes werden afgewisseld met eigenaardige en originele publieke gebouwen: theaters, sportscholen, bioscopen en bibliotheken, allemaal met een curieus maar prachtig interieur. Ik hield er meer vragen dan antwoorden aan over, en pas toen ik weer terug was in Beijing realiseerde ik me hoe ongewoon alles was wat ik net had gezien.

Collectie van Nicholas Bonner

Ik was gecharmeerd en geïntrigeerd door de grafische designelementen van de producten in Noord-Korea. In het Westen wekken advertenties en branding zulke heftige emoties op dat je echt gelooft dat je iets gekocht hebt dat je leven zal verbeteren, of dat je aantrekkelijker, sportiever, gelukkiger en productiever zal maken. De betekenis achter de objecten die ik verzamelde leek wat naïever te zijn, wat simpeler – vaak stond op de verpakking afgebeeld wat erin zat. Er is nauwelijks sprake van de westerse stijl van adverteren in Noord-Korea, en dat kleine beetje dat er wel is wordt vaak 'promotie' genoemd. Verlichte reclameborden die doorgaans gebruikt zou worden om shampoos of frisdrank mee te adverteren, worden in Pyongyang gebruikt om propaganda-posters mee te verlichten – een andere boodschap, maar middels het zelfde medium. Tot recent was er geen sprake van grote reclameborden langs de snelweg, geen reclames op televisie, geen internet (dit is nog steeds zo, hoewel er nu een soort internet is waar mensen gebruik van kunnen maken op hun smartphones en in bibliotheken). Het eerste billboard was voor een autobedrijf dat in de vroeg jaren 2000 op vijf verschillende plekken in Pyongyang advertenties plaatste. Tot op de dag van vandaag zijn dat de enige advertenties die er nog over zijn in de stad, maar soms lijkt het toch nog een soort relatie met sterren te impliceren, wanneer er bijvoorbeeld een beroemde zanger of sporter op het billboard staat.

Collectie van Nicholas Bonner

Deze grafische objecten waren met name op de toeristische route verzameld – zo rondom Pyongyang, en tijdens tripjes aan de west- en oostkust, de schitterende vulkaan Paekdu in het afgelegen noorden, en de historische stad Kasesong in het zuiden. Ik heb wel een aantal uitstapjes naar de stad gemaakt zonder gids (maar dan wel goed geïnformeerd), hoewel het lastig is niet op te vallen in een stad waar nauwelijks buitenlanders zijn en waar het in de meeste gevallen verboden is winkeltjes binnen te gaan. Je zou de spullen 'gevonden objecten' kunnen noemen, iets waar welke bezoeker dan ook mee in aanraking zou komen.

Collectie van Nicholas Bonner

'Made in North Korea: Graphics from Everyday Life in the DPRK' door Nicholas Bonner is op 2 oktober gepubliceerd door Phaidon.

Tagged:
Noord-Korea
grafisch design
made in north korea