is de mensheid zoals we die kennen uit?

Tuinstoelen met laarzen aan en modellen verpakt in bubbeltjesplastic – de grens tussen mens en object lijkt te vervagen, en daar is niets science-fiction-achtigs aan.

|
01 februari 2019, 2:16pm

In Trendsplaining ontwart cultuurgoeroe Tim Fraanje de warrige modekluwe en weeft er een samenhangend patroon van. Deze maand: bubbeltjesplastic en tuinstoelen.

De grens tussen mens en object wordt vager en vager. Onze smartphones vertellen ons over onze allerdiepste verlangens omdat we zelf totaal niet meer weten wat we willen. Mensen raken verwikkeld in liefdesrelaties met robots. Mensen zijn deels robot. Zo kan Neil Harbisson kleuren horen met een apparaat dat aan zijn hoofd vastzit, en voelt de Spaanse kunstenaar Joe Dekni de vibraties van zijn omgeving via implantaten aan de zijkant van zijn gezicht.

Ook in de modewereld viert cyborgmanie hoogtij. Zo stuurde Xander Zhou afgelopen Londen Fashion Week een paar fraaie cyborg-exemplaren de catwalk op, en liet onlangs iedere zelfverklaarde modefiel zich en masse spacende instafilters aanmeten, waarmee ze zichzelf tot bionische aliens omtoverden.

Nu het zover is gekomen dat cyborgs in allerlei facetten van onze levens de kop steken, mogen we wel zeggen dat er een nieuw tijdperk is aangebroken. Een tijdperk waarin je niet meer weet waar jij als mens ophoudt en waar je spullen beginnen. Een tijdperk waarin een futuristische sci-fi-esthetiek totaal niet meer nodig is. Want misschien is de nieuwe mens wel een doodordinaire…

Stoel?

Op de Instagram van Balenciaga was een antropomorfe plastic stoel te zien die op een tuinbank zat. De stoel was blijkbaar uit op een mooie tan, want hij/zij droeg niets anders dan hoge witte laarzen. De foto voelde gezellig en nostalgisch. Het zag er eigenlijk heel vanzelfsprekend uit, een stoel met schoenen. Ergens was het zelfs een beetje sexy. Ik had er nooit over nagedacht dat een stoel naakt kon zijn, maar sinds die foto voel ik me een beetje opgelaten in interieurs. What has been seen cannot be unseen. De Balenciaga-meme maakt dat ik me ook afvraag hoe ik de nu al beroemde stoelhoed van Vivienne Westwood moet plaatsen. Draagt de stoel de mens of de mens de stoel?

Ook Thom Browne speelde in Parijs met de verschuivende voorwaarden van het menszijn. De mannen in zijn show zagen eruit als sprookjesachtige winterelven die een delicate dans uitvoerden. Getailleerde jasjes gaven hen een bevallig, bijna breekbaar silhouet. Browne beschermde de breekbare mensen op dezelfde manier als je een breekbaar brievenbuspakketje beschermt: met bubbeltjesplastic. Het doodordinaire materiaal kreeg een poëtische lading, en trok het uit het hoekje ‘lollig voor modestudenten en Cosmopolitan-redacteuren’, in het hoekje ‘filosofisch statement’. Browne was trouwens niet de enige die bubbeltjesplastic gebruikte: Craig Green vervaardigde er voor zijn collectie op London Fashion Week zelfs volledige looks uit, en ook voor hem stond kwetsbaarheid centraal. Hij zei tegen Hypebeast dat hij ermee wilde laten zien dat er in emotie ook kracht schuilt. Drie is een trend, twee grote ontwerpers die bubbeltjesplastic toepassen is een bijna-trend.*

De gedachte dat we als mens eigenlijk helemaal niet specialer zijn dan spullen, een hoopje toevallig in deze vorm geordend materiaal, heeft iets hoopvols. Volgens filosoof Donna Haraway – die de laatste tijd ook in Nederland inspireert tot goedbezochte lezingen – kan het idee van de cyborg, die mens én robot tegelijk is, ons helpen om ook minder rigide naar andere hokjes waarin we elkaar indelen te kijken. De liefdevol ingepakte techno-elven van Thom Browne zetten de fantasie-chakra's in de hersenen inderdaad flink open. De gelukkige stoel van Balenciaga heeft een vreemd bijsmaakje. Is het een onschuldige meme, of een verkooptechniek? Een stoel heeft immers meer poten dan een mens. En we moeten vooral niet vergeten dat Demna Gvasalia van Balenciaga ook de zevenjassentrend bedacht heeft, waardoor we nu allemaal zeven jassen moeten kopen in plaats van één.

Moeten we de komende jaren dan ook maar ons hele interieur in designerkleding steken om en vogue te blijven? En moeten die designerkleren dan ook weer aangekleed worden?! Het is dus niet zo raar dat juist de modewereld ons wil verleiden tot een innigere relatie tussen mensen en spullen. De modewereld draait volledig op die relatie.

* Update na publicatie: Collectie Arnhem presenteerde vorige week hun collectie, waar bubbeltjesplastic als een rode draad doorheen liep. Drie is een trend. Lees er hier meer over.