theatermaker mira van der lubbe over hoe het is om telkens je persoonlijke verhaal op te voeren

In het kader van borstkankermaand oktober organiseert de theatermaker een tweedaagse theater- en kunstsalon, waarin haar komische voorstelling ‘Maak van je shit je hit’ opnieuw te zien is.

door Anne Dirks; foto's door Laila Cohen
|
24 oktober 2017, 11:03am

Afgelopen zomer speelde actrice en theatermaker Mira van der Lubbe op de Parade met haar voorstelling 'Maak van je shit je hit', waarin zij vertelt over het erfelijke borstkankergen BRCA-1 dat zij draagt. Het BRCA-1 gen zorgt voor een verhoogd risico op borst- en eierstokkanker, 60 tot 80 procent kans op borstkanker en 35 tot 45 procent kans op kanker in je eierstokken. In plaats van bij de pakken neer te zitten, putte Mira uit deze wrange realiteit juist energie en kracht. Het resultaat was een dappere, komische voorstelling, waar ze met Broadly openhartig over sprak. In de voorstelling neemt ze de bezoekers mee in de geschiedenis van haar borsten, en waarvoor ze zich als een soort beschermheilige aller borsten opwierp.

In het kader van borstkankermaand oktober staat Mira de komende twee dagen opnieuw met de voorstelling op de planken, tijdens de zogenaamde 'Maak van je shit je hit'-salon. Thema's uit haar voorstelling zullen gedurende twee avonden extra worden belicht. Een oncologisch chirurg komt vertellen over zijn werk, twee seksuologen bespreken borstkanker en seksualiteit en een schrijver verteld over de rol van borsten in de samenleving. Ook zal twee dagen lang de installatie Kunstborsten/Borstenkunst van Liselotte Wijma te zien zijn. Deze installatie viert de diversiteit van borsten aan de hand van kunstwerken die zijn samengesteld van ingestuurde borstenfoto's.

We vroegen Mira hoe er op haar verstelling werd gereageerd en hoe het is om je kwetsbaarheid in te zetten op toneel.

Blouse van Mira uit haar stuk + Gucci pantalon

i-D: Wat voor reacties heb je na de Parade op je voorstelling gekregen?
Mira van der Lubbe: De eerste dag in Amsterdam was er een meisje met vriendinnen. Zij vertelde dat als ze een dagboek had geschreven over die periode, het precies mijn voorstelling was geweest. Een ander meisje kwam na de voorstelling naar mij toe en vertelde ook drager te zijn van het gen, en terug te willen komen met haar vriend. In Utrecht was er een gezin met drie dochters, waarvan twee ook dragers waren. Zij waren zo dankbaar dat ik liet zien dat er ook kracht in kwetsbaarheid zit.

Wist je zelf eigenlijk altijd al dat je een verhoogd risico op borstkanker had?
Mijn oma is aan de gevolgen van borstkanker overleden, en mijn moeder heeft het drie keer gehad. Op een bepaalde manier ben ik er altijd van uitgegaan dat ik het ook zou krijgen. Wie ben ik om dat niet te krijgen, hoe abstract die gedachte dan ook is? Op mijn 27ste heb ik me laten testen bij een arts. Vervolgens moet je zes weken wachten. En dan komt de uitslag.

Was je bang voor de uitslag?
Ja en nee. Het is heel raar, je probeert normaal door te leven, maar je weet ook dat alles straks beïnvloedt wordt door zo'n uitslag. Er is een leven voor de uitslag en een leven erna. Het is ook niet zo dat je leven helemaal verandert, maar het is wel een zorg die je erbij krijgt of een last die van je schouders valt.

Roze jas van Lisa Konno

Het is iets waar leeftijdsgenoten niet mee bezig zijn.
Nee, en het is op een bepaalde manier ook wel eenzaam geweest. Ik vond het moeilijk om te delen met vrienden, niemand begrijpt echt waar je mee bezig bent. Het blijft ook zo abstract. Ik ging er op een bepaalde manier al vanuit dat ik het gen zou dragen, maar als je eenmaal die uitslag krijgt staat het opeens zwart op wit. Dan verandert er iets heel groots, maar tegelijkertijd ben je niet ziek, en voel je je ook niet ziek. Ik werd in die weken daarna veel gebeld door mensen die het heel erg vonden, maar zelf had ik een beetje zoiets van: 'Ja, nou en?' Ja, natuurlijk is het heel kut, maar ik ben niet ziek, ik voel me goed. Je wordt gewoon weer wakker zoals de dag daarvoor. Alleen nu met iets in je lijf waar je een beetje naar moet gaan leven. Hoe kut het misschien ook klinkt, dat moet een plek gaan vinden.

En die plek werd het podium?
In gesprekken met de arts bleven van die clichés vallen als "Je moet het een plek geven" en "Je moet er mee leren omgaan." Ja oké, maar hoe doe je dat? Ik wilde mij hier helemaal niet mee identificeren, omdat ik dacht: dan moet ik nu dat Pink Ribbon-tijdschrift kopen vol verhalen van ellendige vrouwen die vertellen hoe kut hun seksleven is na de behandelingen. Ik ben naar zo'n kankercongres geweest met allemaal lotgenoten. Daar staat een plastisch chirurg dan met zo'n diavoorstelling vol overbelichte foto's van net iets te dikke vrouwen die net een borstoperatie hebben gehad. Ik kwam daar vandaan en dacht: mijn god, er zijn gewoon drie opties: kut, kutter, kutst. Ik wil hier eigenlijk niets mee te maken hebben. Ik wil op een andere manier dit verhaal vertellen. Een afscheidstour van mijn borsten. Hoe borstkanker als een soort rode draad door mijn leven loopt; van drieënhalf jaar geleden, de eerste keer dat mijn moeder ziek werd, tot nu, dertig jaar oud, aan de vooravond van het preventief verwijderen van mijn borsten.

Ruiten pak van The Five. Blouse van Mira uit haar stuk + Gucci pantalon

Je zet in je voorstelling letterlijk je kwetsbaarheid op een podium.
Wat ik heel tof vind om te horen, is als mensen na de voorstelling zeggen: "Het is allemaal superkut, maar je laat het op zo'n krachtige manier zien, dat je niet met een rotgevoel naar buiten loopt." Omdat je laat zien dat je van je shit een hit kan maken. Dat vind ik ook lastig aan deze tijd, we laten alleen nog maar zien dat onze levens perfect zijn, met een soort instagramfilter eroverheen. Terwijl iedereen shit heeft waar hij of zij zich toe moet verhouden.

De 'Maak van je shit een hit'-salon vindt plaats op 25 en 26 oktober in De Huiskamer op de Kalkmarkt 8 in Amsterdam. Kijk hier voor meer info.

Credits


Fotografie en styling Laila Cohen
Make-up en haar Bobbie Jongejans

Tagged:
Theater
Mira van der Lubbe