JEAN-MICHEL BASQUIAT, Beat Bop van Rammellzee vs. K-Rob, 1983 © Eigendom van Jean-Michel Basquiat / Adagp, eigendom van Fraenkel Gallery, San Francisco.

zeven zeldzame albumcovers die ontworpen zijn door basquiat, warhol, nan goldin en anderen

Een kijkje in de geschiedenis van moderne kunst aan de hand van iconische vinylkunstwerken.

|
jan. 12 2018, 5:25pm

JEAN-MICHEL BASQUIAT, Beat Bop van Rammellzee vs. K-Rob, 1983 © Eigendom van Jean-Michel Basquiat / Adagp, eigendom van Fraenkel Gallery, San Francisco.

Je bent waarschijnlijk bekend met de cover van The Velvet Underground & Nico van het gelijknamige debuutalbum. (Misschien was die grote banaan — natuurlijk ontworpen door Andy Warhol — zelfs wel het eerste album dat je ooit hebt gekocht.) Maar wist je dat 15 jaar eerder, in 1952, de illustraties van een jonge Warhol The Nation's Nightmare sierden , een radioprogramma van CBS over narcotica en misdaad?

Of dat Cindy Sherman in 1992 een albumhoes voor Babes in Toyland heeft gemaakt? (Blijkbaar ging de fotograaf langs bij een paar van de rauwe CBGB-shows van de opruiende punkband.) En dat lang voordat Collier Schorr het portret van Lady Gaga voor Joanne schoot, ze eind jaren negentig werkte met de Britse triphopband Sneaker Pimps?

Deze platenhoessamenwerkingen zijn allemaal te zien in Art & Vinyl. De ongekende tentoonstelling — die nu te zien is in de Fraenkel Gallery in San Francisco — is de eerste die zich richt op kunstwerken die speciaal zijn gemaakt voor albums (en niet op albums die eerder gemaakte kunstwerken omtoverden als hoes).

De selectie beslaat zeventig jaar, te beginnen met een illustratie van Pablo Picasso uit 1949, en eindigt met een door Sophie Calle ontworpen album dat vorig jaar werd uitgebracht. Daartussen zijn werken te zien van Jean Cocteau, Yves Klein, Josef Albers, Yoko Ono, Lee Friedlander, Robert Mapplethorpe, Laurie Anderson, Keith Haring, Kiki Smith, David Wojnarowicz, Francesco Clemente, Jean-Michel Basquiat, Cy Twombly, David Shrigley, Ed Templeton, Yayoi Kusama en Wolfgang Tillmans, en nog honderden anderen (serieus).

Alle ongelooflijk zeldzame lp's van Art & Vinyl zijn eerste edities. Ze zijn van de curator van de show, Antoine de Beaupré — auteur van het fotografiegerichte compendium Total Records en oprichter van Librairie 213, een Parijse boekhandel die gespecialiseerd is in titels die niet langer beschikbaar zijn. Voordat hij eind jaren negentig jazz-compositie studeerde aan het Berklee College of Music in Boston was De Beaupré al begonnen met het opbouwen van zijn lp-collectie. De oude hiphopalbums die hij in zijn tienerjaren kocht zijn sindsdien waardevolle bronnen voor producenten gebleken, die niet in staat waren om het lang verloren vinyl te vinden.

"Door mijn bedrijf ben ik erg bekend met fotografie," vertelt De Beaupré. "Toen ik door de albums bladerde, besefte ik dat veel fotografen en artiesten illustraties voor covers hadden gemaakt. Dus besloot ik om een verzameling op te bouwen met dit raamwerk in gedachten. Het is een project waar ik al meer dan 10 jaar aan werk," legt hij uit.

De Beaupré benadrukt dat zijn verzameling geenszins een volledig overzicht is van elke platenhoes die ooit is gemaakt door een beeldend kunstenaar (de inbreng van Raymond Pettibon alleen is al duizelingwekkend). In plaats daarvan richt hij zich op covers die de artiesten het beste weergeven in de specifieke perioden waarin de albums zijn gemaakt. Ik vraag waarom zijn selectie bijvoorbeeld geen covers bevat van William Eggleston, de Amerikaanse fotograaf wiens gebruik van verzadigde kleuren als baanbrekend wordt beschouwd. Ten eerste werden de meeste foto's van Eggleston omgetoverd tot albumhoezen, in plaats van speciaal voor deze platen gemaakt. Ten tweede is de enige Eggleston-commissie die De Beaupré kent een zwart-witfoto van begin jaren tachtig, die “voor mij niet echt representatief is voor het werk van Eggleston.”

Op deze manier presenteert Art & Vinyl een rijke, genuanceerde kunstgeschiedenis van halverwege de twintigste eeuw tot nu, waarbij de stromingen van conceptuele strategieën worden gevolgd, van het abstracte expressionisme tot de Koonsiaanse sculptuur. Het zit ook vol met muziek, die wacht om ontdekt te worden. (Voordat ik de catalogus doorbladerde was ik niet bekend met Consolidated, een industriële groep uit begin jaren negentig met een activistische ethos, waarvan het album Business of Punishment uit 1994 is ontworpen door Barbara Kruger.)

"Wat me fascineert is dat de lp een echt een populair medium is dat voor iedereen toegankelijk is," zegt De Beaupré. "Ik hoop dat Art & Vinyl nieuwe muziekfreaks de wereld van de kunst in zal brengen, en dat kunstliefhebbers iets dat heel gewoon is zullen gaan beschouwen als iets dat je aan je muur kunt hangen." Hieronder deelt De Beaupré de verhalen achter zeven covers.

ANDY WARHOL, The Nation’s Nightmare (Traffic in Narcotics/Crime on the Waterfront), 1952 © 2018 Andy Warhol Foundation / ARS, NY, eigendom Fraenkel Gallery, San Francisco

Andy Warhol, 1952
Titel: The Nation's Nightmare (Traffic in Narcotics / Crime on the Waterfront). Label: Columbia Special Products. Land: Verenigde Staten. Formaat: 33 rpm. Uitgave: onbekend.

We associëren Warhol met platen zoals Sticky Fingers van The Rolling Stones — die je hebt opgenomen in Art & Vinyl . Deze tekeningen zijn zo anders.
Precies. Warhol deed denk ik meer dan vijftig of zestig platenhoezen. Alle Warhol-platen die ik heb verzameld heb ik gekozen voor de tentoonstelling, omdat ik geloof dat ze echt representatief zijn voor Warhols werk in die specifieke perioden in de tijd. Dit is een van de allereerste platen van Warhol. Het beeld dat hij tekende is zo sterk en het is een beeld dat je tegenwoordig niet meer op een cover kunt zetten. Dus is het ongelooflijk en fascinerend — het onderwerp van de plaat en de vrijheid die er was.

ROBERT FRANK, Exile on Main St. van The Rolling Stones, 1972 © Robert Frank, eigendom van Fraenkel Gallery, San Francisco

Robert Frank, 1972
Artiest: The Rolling Stones. Titel: Exile on Main St. Label: Rolling Stones Records. Land: Verenigde Staten. Formaat: 33 rpm. Uitgave: onbekend.

Ik heb gelezen dat The Rolling Stones oorspronkelijk Man Ray had gevraagd om deze cover te maken.
Ja. Eigenlijk had ik de originele Man Ray test-albumhoes in de allereerste show van Total Records. Wat Man Ray had bedacht vonden The Rolling Stones helemaal niet leuk. Dus vroegen ze Robert Frank, omdat ze toen vrienden met hem waren. Ze zijn overgestapt van Man Ray naar Robert Frank, wat niet slecht is! [Lacht]

RAYMOND PETTIBON , Jealous Again van Black Flag, 1982 © Raymond Pettibon, eigendom van Fraenkel Gallery, San Francisco

Raymond Pettibon, 1982
Artiest: Black Flag. Titel: Jealous Again. Label: SST-records. Land: Verenigde Staten. Formaat: 45 rpm / 12 inch. Uitgave: onbekend.

Waarom zou je Jealous Again kiezen uit alle Black Flag-albums van Pettibon?
Mijn doel in de show en het boek was niet om een volledige lijst te hebben van alle platen gemaakt door al die artiesten. Ik heb meestal oud materiaal of platen opgehaald die representatief zijn voor de kunstenaar — degene die echt een goed beeld geven van zijn werk. Net als Warhol en verschillende anderen is de verzameling van Raymond Pettibon-platen heel erg groot. Dit is een van zijn eerste en ik houd gewoon van de hoes. Ik heb nog een album dat veel later werd gemaakt [ Goo van Sonic Youth] en die is compleet anders in stijl.

JEAN-MICHEL BASQUIAT, Beat Bop van Rammellzee vs. K-Rob, 1983 © Eigendom van Jean-Michel Basquiat / Adagp, Fraenkel Gallery, San Francisco

Jean-Michel Basquiat, 1983
Artiesten: Rammellzee vs. K-Rob. Titel: Beat Bop. Label: Tartown Record Co. Land: Verenigde Staten. Formaat: 45 rpm / 12 ''. Uitgave: 500 exemplaren.

Ik heb gelezen dat Basquiat deze plaat eigenlijk heeft geproduceerd. Tartown Records was zijn label.
Ja. Basquiat heeft maar twee platenhoezen gemaakt, en dit is er één van. Dit is een waardevolle lp, omdat hij extreem zeldzaam is. Ze deden toen nog maar 500 exemplaren. En heel, heel weinig van deze exemplaren zijn in de loop van de jaren bewaard gebleven. Op dit moment werden [Basquiats tijdgenoten in de graffitiscene in New York] Futura 2000 en Keith Haring groot in de populaire kunstscene. Ik vind dat hun platenhoezen het verdienen om in zo'n verzameling te zijn, samen met andere grote namen uit de kunstwereld. Een cover die ik erg leuk vind is het werk van Futura 2000 voor Cabaret Voltaire [ Fools Game / Gut Level, 1983]. Ik heb ook de achterkant van de hoes geprint in de catalogus, die gewoon zwart-witte spuitverf is. Maar ik vind het zo modern — het is geweldig! Takashi Murakami en Kaws [wiens albumhoezen van Kanye West ook zijn opgenomen in Art & Vinyl] zijn een uitbreiding van deze generatie kunstenaars. Ik denk dat ze in dezelfde denkstroom zitten als deze generatie.

GERHARD RICHTER, Goldberg Variations, 1984 © Gerhard Richter, eigendom Fraenkel Gallery, San Francisco

Gerhard Richter, 1984
Artiest: Glenn Gould. Titel: Bach: The Goldberg Variations. Label: CBS Masterworks. Land: Nederland. Formaat: 33 rpm. Uitgave: 100 exemplaren.

Deze plaat moet onbespeelbaar zijn, toch?
Ja! Het is de heilige graal van de verzameling, omdat het een origineel schilderij is dat op de lp staat. In die tijd was Gerhard Richter bezig met het verkennen van abstracte schilderkunst. Ze zijn allemaal hetzelfde plaat — Bach: The Goldberg Variations, van Glenn Gould — maar elk schilderij is uniek. Hij nam deze plaat en maakte er een kunstwerk van.

NAN GOLDIN, Ici sur terre by Sous le Manteau, 2000 © Nan Goldin, eigendom Fraenkel Gallery, San Francisco

Nan Goldin, 2000
Artiest: Sous le Manteau. Titel: Ici sur terre. Label: Gambler Records. Land: Frankrijk. Formaat: 45 rpm / 12 inch. Uitgave: 300 exemplaren.

Ik ben een Nan Goldin-fan en ik heb alleen een aangepaste albumcover van haar gevonden. Hoe vond je dit in vredesnaam?
Het is een heel, heel, heel zeldzaam album. Ze hebben slechts 300 exemplaren geprint en het is erg moeilijk te vinden. Ik denk dat het eigenlijk gecensureerd is vanwege de hoes. Het grappige is dat ik het meisje op de cover heel goed ken. Ze heeft een kopie en ik kan me niet eens herinneren hoe ik deze kopie heb gekregen. Het kwam per ongeluk in mijn verzameling terecht. Nan Goldin deed ook een film, in een periode dat ze erg donker was in haar werk. De twee personages op de cover zijn de hoofdpersonen, mensen die ze toen veel fotografeerde.

RICHARD PRINCE, We Got It from Here... Thank You 4 Your Service van A Tribe Called Quest, 2016 © Richard Prince, eigendom van Fraenkel Gallery, San Francisco

Richard Prince, 2016
Artiest: A Tribe Called Quest. Titel: We Got It From Here ... Thank You 4 Your Service. Label: Epic. Land: Verenigde Staten. Formaat: 33 rpm. Uitgave: onbekend.

Eerlijk gezegd wist ik niet dat Richard Prince deze cover heeft gemaakt, hoewel het zo recent is.
Ik denk dat het de platenselectie heel goed afsluit. Tegen het einde van de collectie zie je echt dat grote namen nog steeds werken met een zeer populair medium. Hier bevinden we ons op een zeer hoog niveau van een beroemde kunstenaar. Dit suggereert dus dat hedendaagse kunstenaars op nieuwe manieren zullen blijven samenwerken met hedendaagse muzikanten. Het verhaal zal niet af zijn!

‘Art & Vinyl’ is tot 3 maart te zien in de Fraenkel Gallery in San Francisco. Een hardcover- catalogus van de tentoonstelling is onderweg. Voor meer informatie, klik hier .