9 jonge creatievelingen over hun turkse roots

Een klein onderzoekje naar afkomst, cultuur en identiteit.

door Rolien Zonneveld; foto's door Michelle Janssen
|
11 april 2019, 12:26pm

In deze serie zochten we samen met fotograaf Michelle Janssen jonge creatievelingen met Turkse roots op. We vroegen ze wat die roots voor hen betekenen. Hoe verbonden voelen zij zich met de Turkse gemeenschap? Wat kregen zij mee vanuit huis? En wat vinden ze van de vooroordelen die er over de Turkse gemeenschap bestaan?

1554896275784-img369

Didem Senay (21), tattoo-kunstenaar

i-D: Waar ben je opgegroeid en hoe heeft dit je leven beïnvloed?
Didem Senay: Ik ben geboren in Istanboel maar opgegroeid in Utrecht. Al mijn herinneringen uit mijn jeugd zijn in Nederland. Ik groeide op in een wijk die heel bewust bezig was met de natuur, dat is me wel bijgebleven. Ik ben er zelf nog steeds veel mee bezig, en ik denk dat je dat ook terugziet in mijn ontwerpen.

Waar komen je ouders vandaan?
Mijn moeder uit Nederland, mijn vader uit Turkije.

Wat heb je van huis uit meegekregen over de Turkse cultuur?
Tot m’n zesde woonde mijn vader bij ons in huis. Hij heeft me de Turkse taal geleerd, de normen en waarden, en natuurlijk het eten. Op een gegeven moment is hij terug naar Turkije verhuisd, waardoor ik steeds minder contact met hem had. Daardoor werd mijn opvoeding een stuk ‘Nederlandser’ en zie ik nu nog maar weinig terug van de Turkse cultuur in mijn leven.

Hoe betrokken voel jij je bij de Turkse gemeenschap in Nederland, toen je opgroeide en nu?
In Nederland hadden wij vroeger geen Turkse gemeenschap om ons heen. Dit is ook een van de redenen dat m’n vader besloot om terug naar Turkije te verhuizen. Alles bij elkaar heeft het verhuizen van m’n vader ervoor gezorgd dat mijn connectie met het Turkse deel van mij vrij abrupt stopte. Toch heb ik er zeker nog wel herinneringen aan, en merk ik aan mezelf dat ik het mis. Als ik bijvoorbeeld iemand tegenkom die Turks is, probeer ik daar wel een connectie mee te vinden. Ik besef steeds vaker dat ik het jammer vind dat dit deel van mij zo op de achtergrond staat.

Wat zijn elementen uit de Turkse cultuur waar Nederlanders meer over zouden moeten weten?
Gastvrijheid. Altijd als ik in Turkije was, viel het me op hoe gastvrij de mensen daar zijn. Ik denk dat we daar allemaal wat van kunnen leren.

@cir.sium

1554896318531-img584

Hakan Aksoy (27), digital marketeer en eigenaar evenementenbureau

Waar ben je opgegroeid en hoe heeft dit je leven beïnvloed?
Hakan Aksoy: Ik ben geboren en opgegroeid in Bergen op Zoom, in een hechte Turkse community waarin ik redelijk vrij ben opgevoed door mijn ouders. Terwijl mijn vrienden op voetbal zaten, mocht ik op turnen en nam ik toneellessen. Mijn ouders wisten vrij vroeg dat ik een aparte jongen was en dat ik snel naar de grote stad zou verhuizen.

Waar komen je ouders vandaan?
Beide uit Samsun, een stad in het noorden van Turkije aan de Zwarte Zee. Mijn opa kwam in de jaren zestig naar Nederland om hier drie maanden te werken. Drie maanden werden zes maanden en daarna kwamen zijn vrouw en kinderen hierheen verhuizen.

Welke vooroordelen bestaan er over Turken, en wat vind je daarvan?
Turken toeteren veel. Haha nee, volgens mij zijn er niet veel vooroordelen over Turken. Misschien dat mensen denken dat veel Turken zich in het criminele circuit bevinden. Dat vind ik onzin want de meeste Turken zijn enorm ambitieus en werken keihard. Vooroordelen zijn de argumenten van dwazen.

Hoe heeft het huidige politieke klimaat en het beeld over Turkse cultuur invloed op jouw leven?
Door het huidige politieke klimaat voel ik me sterker benadeeld dan vroeger. Of misschien was ik me er eerst niet zo bewust van, maar het is nu vaak te merken aan bepaalde dingen. Je bent op zoek naar een (bij)baan en hebt meer ervaring dan een witte sollicitant. Toch sta jij min één achter. Daarom ben ik mijn eigen bedrijf begonnen.

Wat zijn volgens jou elementen uit de Turkse cultuur waar Nederlanders meer over zouden moeten weten?
Eten is natuurlijk heel belangrijk in de Turkse cultuur als sociale aangelegenheid, maar dat is al best populair in Nederland. Verdiep je eens in andere aspecten van de Turkse cultuur, zoals muziek, cinema en architectuur. Filmtip: Ahlat Ağaci (The Wild Pear Tree) van Nuri Bilge Ceylan.

1554896366489-img452

Melisa Cenik (25), werkzaam bij muzieklabel en evenementenorganisatie Dekmantel

Waar ben je opgegroeid en hoe heeft dit je leven beïnvloed?
Melisa Cenik: Ik ben opgegroeid in Zaandam, een stad waar veel culturen samenkomen – de Turkse gemeenschap is groot (bijvoorbeeld in de wijk Poelenburg), maar over het algemeen is het een mengelmoes van verschillende etniciteiten. Als je wat jonger bent, ben je je daar niet per se van bewust, maar nu ik erop terugkijk denk ik dat opgroeien in die mengelmoes mij van jongs af aan een brede blik op diverse culturen heeft gegeven. Daar ben ik enorm blij om.

Waar komen je ouders vandaan?
Mijn ouders komen uit twee dorpjes vlakbij Çorum in Turkije. Mijn moeder verhuisde met de hele familie naar Nederland rond haar tiende, mijn vader kwam hier rond zijn 25ste wonen nadat hij met mijn moeder trouwde.

Wat betekenen je Turkse roots voor jou?
Binnen de Turkse cultuur vind ik de gastvrijheid het mooiste wat er is. Bij ons zijn vrienden altijd welkom, mag iedereen blijven slapen, maken mijn ouders het liefst het lievelingseten van onze gasten als zij over de vloer zijn en wordt er in een restaurant eindeloos gediscussieerd, omdat iedereen de rekening wil betalen. Het is dan ook écht een teleurstelling als jij niet degene bent die uiteindelijk betaalt.

Hoe betrokken voel jij je bij de Turkse gemeenschap in Nederland, toen je opgroeide en nu?
Eerlijk gezegd heb ik me nooit per se betrokken gevoeld bij de Turkse gemeenschap – ik ben de cultuur pas weer gaan waarderen naarmate ik ouder werd. Als puber had ik namelijk enorm veel moeite met mijn Turkse achtergrond. De cultuur brengt ook bepaalde ‘ongeschreven regels’ en normen en waarden met zich mee waar ik me niet altijd in kon vinden. Zo was – en is nog steeds in veel gevallen – uitgaan niet toegestaan en het onderwerp seksualiteit in het algemeen taboe.

Het waren onder andere punten die mij als zoekende tiener enorm frustreerde, maar die voor mijn ouders simpelweg niet vanzelfsprekend waren. In al die jaren heb ik me compleet afgezet tegen het ‘Turks zijn’ en daarmee ook indirect tegen de gemeenschap, omdat ik (net zoals de rest van mijn omgeving) wilde zijn wie ik ben en wilde doen wat ik wilde doen. Het zijn, hoe progressief mijn ouders ook zijn, zeker onderwerpen geweest waar ik me toentertijd hard voor moest maken om zo mijn eigen pad te kunnen bewandelen.

Naarmate je ouder wordt en je samen gaandeweg leert, begin je je cultuur als het ware te herwaarderen en ook los te kunnen zien van je identiteit. Ik ben nu super trots op mijn roots en zie ook de kleur die het brengt in mijn eigen leven.

Wat zijn volgens jou elementen uit de Turkse cultuur waar Nederlanders meer over zouden moeten weten?
De muziek! Er is enorm veel prachtige muziek, van artiesten als Bariş Manco en Selda Bağcan die je tegenwoordig ook hier op de dansvloer hoort, maar ik vroeger vaak genoeg thuis of op de Turkse televisie voorbij hoorde komen. Voor iedereen die zich er nog niet in heeft verdiept: doe het.

1554896412810-img338

Ahmed Bas (24), fotograaf, kunstenaar en oprichter Studio Moes

Waar ben je opgegroeid en hoe heeft dit je leven beïnvloed?
Ahmed Bas: Ik ben opgegroeid in Rotterdam. Wat mij het meest heeft beïnvloed, is de diversiteit van de stad en het feit dat ik vrienden had – en nog steeds heb – van diverse afkomsten. Daardoor leerde ik eigenlijk heel jong al goed hoe je met meerdere aspecten van een samenleving kan omgaan. Ook hing ik nooit echt met kids met dezelfde afkomst als ik omdat die vaak erg conservatief waren en ik niet.

Waar komen je ouders vandaan?
Mijn ouders komen uit Turkije en zijn opgegroeid in het dorpje Avuç Köyü. Vervolgens hebben ze een tijd in Nevşehir gewoond. Nadat ze waren getrouwd kwam mijn vader naar Nederland voor werk. Niet veel later volgde mijn moeder.

Wat betekenen je Turkse roots voor jou?
Turks zijn voor mij persoonlijk heeft erg veel te maken met familie en trots. Dingen als respect, geloof, familie, zelfverrijking en gezond leven zijn allemaal aspecten die ik – net als bij andere culturen – ook in de Turkse cultuur terug zie.

Wat heb je van huis uit meegekregen over de Turkse cultuur?
Hoe je anderen moet behandelen en respect voor ouderen – iets wat veelal is verweven met de islam. Mijn ouders zijn praktiserend moslim, maar ik niet. Al heel jong voelde ik dat het niet in mij zat, omdat mijn geest te vrij, open en creatief is om te focussen op een geloof. Desondanks weet ik wat het geloof inhoudt en waar het voor staat, en op die manier geef ik het een plek.

Welke vooroordelen bestaan er over Turken, en wat vind je daarvan?
Een vooroordeel waar ik vaak tegenaan loop is dat mensen al gauw denken dat wanneer je Turks bent je gelijk alles weet over Turkije en wat er speelt in de politiek. Dat je direct een aanhanger bent van de huidige Turkse regering. Er worden dan gelijk allemaal vragen op je afgevuurd waar je eigenlijk zelf totaal niet mee bezig bent. Maar puur omdat je Turks bent ‘weet je wel hoe het zit.’

Wat zijn volgens jou elementen uit de Turkse cultuur waar Nederlanders meer over zouden moeten weten?
Ik denk dat de zorg voor je familie een belangrijk element is. Ik zie veel vaker dat binnen de Turkse cultuur de band tussen familieleden – jong en oud – veel hechter is dan in de Nederlandse cultuur.

@studiomoes

1554896449787-img313

Denise Başşahan (29), filmregisseur en creative director

Waar ben je opgegroeid en hoe heeft dit je leven beïnvloed?
Denise Başşahan: Ik ben opgegroeid in Den Bosch. Het is een hele aangename stad om in op te groeien, waar ik mooie herinneringen aan heb. Als ik terug naar mijn ouders ga, voel ik de nostalgie naar boven komen. De mensen zijn er direct, open en eerlijk en nemen geen blad voor de mond. Met deze realness ben ik opgegroeid en dat beïnvloedt mijn leven tot de dag van vandaag op een positieve manier.

Waar komen je ouders vandaan?
Mijn vader komt uit Gaziantep en kwam op zijn 18e naar Nederland, waar hij mijn Nederlandse moeder heeft ontmoet.

Wat betekenen je Turkse roots voor jou?
Ik voel mij gezegend met de twee culturen die door mijn aderen stromen. Mijn Turks-zijn merk aan allerlei dingen, zoals loyaliteit en gastvrijheid. De drang om mensen te helpen maar ook om ze zich thuis te laten voelen, waar ze ook zijn.

Wat heb je van huis uit meegekregen over de Turkse cultuur?
Zoals Nederland verschillende steden heeft met hun eigen karakter en gewoontes, heb je dit ook in Turkije. Mijn vader komt uit een stad die bekendstaat als food capital van Turkije en daarnaast heel erg traditioneel is. Eten is heel belangrijk! Het is het moment dat de hele familie samenkomt en dat je met zijn alle tijd voor elkaar neemt en geniet van al dat lekkers. Het is deels ook een blijk van respect en liefde om aan te schuiven.

Hoe betrokken voel jij je bij de Turkse gemeenschap in Nederland, toen je opgroeide en nu?
Toen ik jong was kwam ik weinig in aanraking met andere Turken. Daarnaast ben ik ook niet tweetalig opgevoed, waardoor die betrokkenheid minder was. Hierdoor word ik als Nederlander gezien, terwijl ik me absoluut ook Turks voel. Als je de taal niet spreekt, betekent dat niet dat je geen Turk bent.

Wat zijn volgens jou elementen uit de Turkse cultuur waar Nederlanders meer over zouden moeten weten?
De Turkse cultuur zit boordevol met verrassingen! Het kent zoveel diversiteit op vlakken zoals eten, steden, historie, kunst, natuur, mensen en hun mentaliteit. De binnenlanden geven een totaal ander beeld weer dan wanneer je alleen naar de toeristische spots gaat. In elke stad ontdek je weer iets nieuws.

1554896477541-img279

Aytac Eskikilic (23), designer

Waar ben je opgegroeid en hoe heeft dit je leven beïnvloed?
Aytac Eskikilic: Ik ben opgegroeid in Rotterdam-West, in een buurt met een grote Turkse en Marokkaanse migrantengemeenschap. Ik bracht mijn jeugd vooral voetballend door en was een beetje een straatschoffie. Later werd ik door mijn vader naar een witte middelbare school gestuurd, waar ik opeens enorm tegen de verschillen in opvoeding aanliep.

Waar komen je ouders vandaan?
Mijn ouders zijn allebei in Turkije geboren en kwamen als kind naar Nederland.

Wat betekenen je Turkse roots voor jou?
Voor mij ligt dat vrij complex, omdat ik in principe wel verbintenis voel met de Turkse cultuur, maar niet zozeer met de Turkse gemeenschap in Nederland. Ik viel namelijk altijd een beetje tussen wal en schip. Op mijn Nederlandse school was ik niet Nederlands genoeg, en voor de Turkse gemeenschap niet Turks genoeg. Ik ben daar best hard van geworden. Nu ik ouder ben, probeer ik het Turkse onderdeel van mijn identiteit te omarmen, in plaats van af te stoten.

Hoe betrokken voel jij je bij de Turkse gemeenschap in Nederland, toen je opgroeide en nu?
Helemaal niet. Mijn Turks was heel slecht, dus dat hielp niet erg mee. Ergens wilde ik er wel bij horen, maar tegelijkertijd wilde ik me ook losmaken van de Turkse gemeenschap. Het voelde vaak alsof iedereen elkaar constant in de gaten hield – uit een idee van zorgzaamheid maar ook uit een behoefte om elkaar te controleren. De een zal het een gevoel van saamhorigheid noemen, maar ik heb dat juist altijd als schijn ervaren.

Hoe heeft het huidige politieke klimaat en beeld over Turkse of islamitische cultuur invloed op jouw leven?
Misschien controversieel om te zeggen, maar ik snap soms wel waar de weerzin van sommige politici tegenover migranten vandaan komt. Turken in Turkije zijn bijvoorbeeld enorm progressief, maar omdat de eerste generatie migranten in de jaren zestig hierheen kwamen, en veel achter moesten laten, klampen ze zich vast aan de normen en waarden uit die tijd. Ze zijn niet verder ontwikkeld, hun progressie is gestaakt.

@itouchh

1554972668803-img570

Elieve (28), zangeres

Waar ben je opgegroeid en hoe heeft dit je leven beïnvloed?
Elieve: Ik ben opgegroeid in Apeldoorn, officieel een dorp, wat in mijn beleving ook wel klopt. Creatieve uitlatingen waren zelden zichtbaar en dan wordt het ook sneller een uitdaging om dat zelf wel te doen. Toch was het op zijn zachts gezegd een noodzaak.

Opgroeien tussen twee culturen in was niet altijd makkelijk. Het leek een constante strijd waarin ik moest kiezen tussen de Turkse of Nederlandse cultuur. Het klinkt misschien cliché maar door het schrijven van teksten kon ik mezelf zijn zonder dat er direct geoordeeld werd.

Waar komen je ouders vandaan?
Mijn ouders komen uit Istanboel en Trabzon.

Hoe betrokken voel jij je bij de Turkse gemeenschap in Nederland, toen je opgroeide en nu?
Toen ik jong was had ik veel Turkse vrienden om me heen, naarmate ik ouder werd veranderde dat. Ik koos ervoor mijn eigen kant op te gaan en de wereld door mijn eigen ogen te zien, waardoor er een hoop Turkse vrienden zijn afgehaakt. Als ik ze nu tegenkom, praten we wel gewoon en komen we er steeds vaker achter dat we eigenlijk gewoon hetzelfde zijn. We hebben allemaal onze eigen struggles en gevoelens waar we mee proberen te dealen.

Wat heb je van huis uit meegekregen over de Turkse cultuur?
Ik heb hele mooie dingen meegekregen van huis uit, zoals de Turkse taal of de oneindige toewijding om me klaar te stomen voor het echte leven. Op dit moment is er niets wat per se tot een cultuur of afkomst behoort. Ik doe vooral wat goed voelt, en daar word ik thuis gelukkig niet voor veroordeeld.

@elievemusic

1554900391013-img454

Cihan en Melih Erel (23), muzikanten

Waar zijn jullie opgegroeid en hoe heeft dit jullie leven beïnvloed?
We zijn opgegroeid in Nederland. Onze omgeving was altijd multicultureel, waardoor wij met verschillende culturen zijn opgegroeid.

Waar komen jullie ouders vandaan?
Turkije.

Wat houden jullie roots in voor jullie?
Wat het voor ons inhoudt? Het is geweldig, we zijn er trots op. Maar uiteindelijk maakt het niet uit waar je vandaan komt, maar waar je naar toe gaat.

Wat hebben jullie van huis uit meegekregen over de Turkse cultuur en praktiseren jullie dit ook?
Gastvrijheid is het eerste wat bij ons op komt.

Welke vooroordelen bestaan er over Turken, en wat je daarvan?
Ja natuurlijk bestaan er vooroordelen over Turken, net als over andere culturen of etniciteiten. Alleen focussen wij niet op stereotypes – daar begint racisme namelijk.

Hoe heeft het huidige politieke klimaat en beeld over Turkse of islamitische cultuur invloed op jullie leven?
Fuck politiek, politiek is de oorzaak van oorlog. Politiek of andermans mening heeft geen invloed op ons. Wij creëren ons lot zelf.

@saidthehun

Credits


Fotografie Michelle Janssen
Creative director Jaleesa Chary
Met dank aan Hakan Aksoy