ellie uyttenbroek is geobsedeerd met de manier waarop mensen zich kleden

Voor de nieuwe expositie ‘ETNOMANIE’ heeft stylist Ellie Uyttenbroek honderd foto’s uit de Wereldcollectie geselecteerd, digitaal gestileerd en uitgeprint op grote doeken.

|
22 juni 2017, 9:00am

BOMBASTIC - Super steady raga reggae dance hall mix & match

De Rotterdamse styliste Ellie Uyttenbroek werd bekend van haar project Exactitudes, dat ze in 1994 begon met fotograaf Ari Versluis. Voor dit project legden ze de afgelopen twee decennia de manier van kleden van verschillende sociale groepen, zoals gabbers, kakkers en surfboys vast.

Voor de expositie ETNOMANIE in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam heeft de stylist nu honderd etno-historische foto's - beelden die de culturele geschiedenis van volkeren illustreren - uit de Wereldcollectie van het museum geselecteerd, digitaal gestileerd en uitgeprint op grote doeken. Met de toevoeging van kleuren - en de vaak slimme en grappige teksten bij de foto's - transformeert Ellie de cultuurhistorische foto's naar een hedendaagse context. Ze laat zien dat het modebeeld van nu misschien helemaal niet zoveel verschilt met de kleding en stijl uit andere tijden en culturen.

Op het eerste gezicht lijkt er een duidelijk verband te zijn tussen Exactitudes en ETNOMAMIE - beide projecten gaan over het bestuderen en beschrijven van stijl en de manier waarop mensen zich kleden. We vroegen Ellie naar waarom ze zo'n obsessie heeft met stijl en waar ze op heeft gelet met het stileren van de beelden. 

JUICY - In the mood for unplugged exotic neo soul singer-songwriters 

Ten eerste: waar komt die obsessie met stijl en mensen vandaan?
Ik denk dat ik het van mijn vader heb. Mijn vader was een progressieve man in zijn hoofd, maar had een conservatieve stijl. Hij droeg bijvoorbeeld altijd Burlington-sokken, Fruit of the Loom-broeken en t-shirts, en brogues. Alles was altijd heel erg uitgedacht. Die interesse in stijl is iets dat je meekrijgt, net zoals dat sommige mensen een passie voor muziek meekrijgen van hun ouders.

Daarnaast vind ik mode ook veel interessanter als mensen zich het hun eigen maken. Ik kijk eigenlijk niet zoveel naar al die modebladen en catwalkshows - ik vind het veel boeiender om te zien hoe iemand bijvoorbeeld een Marc Jacobs-tas draagt. Ik ben een enorme fan van Isabel Marant, maar als ik die collectie zie vind ik het gewoon saai. Mensen moet het dragen. Dan wordt het pas interessant.

Probeerde je dat idee ook over te brengen met deze expositie?
Ja, ik ben ervan overtuigd dat niemand op de foto's zomaar wat heeft aangetrokken, maar dat ze er echt over na hebben gedacht en het eigen hebben gemaakt. Ik wilde dat laten zien en door de toevoeging van kleur al die stijldetails benadrukken. 

PEEKABOO - Balloon silhouette embraces women of all shapes and sizes meaning comfort and full range of movement

Hoe is de expositie ontstaan?
Ik ben al mijn hele leven een ontzettende fan van etno-historische foto's - op de academie liet ik me al inspireren door andere culturen en stammen - ik verzamelde altijd al dat soort beelden. Ik hoorde via via dat het Fotomuseum de fotocollectie van het Wereldmuseum in beheer kreeg. Ik dacht toen gelijk: hier wil ik iets mee doen. Uiteindelijk kreeg ik carte blanche om die foto's mijzelf eigen te maken. Daar ben ik toen direct mee begonnen.

En hoe heb je de kleuren bepaald waarmee je de foto's hebt gestileerd?
Eigenlijk vooral gevoelsmatig. Voor een aantal foto's heb ik wel uitgezocht waar de mensen op de foto vandaan komen, en hoe de kleuren van hun kleding er oorspronkelijk uitzagen. Bij andere ben ik volkomen intuïtief te werk gegaan, en heb ik vooral veel verschillende kleuren uitgeprobeerd totdat ik bij een beeld kwam waar ik me goed bij voelde. Een blauwe denim-achtige sharon, of een roze draperie bijvoorbeeld.

In een foto is er een man die een soort broccoli-kapsel heeft, en wat blijkt: op de Fiji-eilanden is haar heilig. Vandaar dat ze allemaal extreme haardrachten hebben. Mijn bloed gaat echt sneller stromen als ik dat soort dingen zie en te weten kom. 

VEGGIE GANGSTER - Manic panic holy halo head

Stond het museum ervoor open dat je archiefbeelden ging bewerken?
Omdat het om gevoelig archiefmateriaal ging, waren er wel een aantal zorgen binnen het museum. Maar ik merk nu dat iedereen het fijn vindt dat de beelden op een nieuwe manier tot leven zijn gekomen. En het is niet zo dat ik de originele printjes heb ingekleurd en opnieuw ingelijst; ik heb er echt iets heel anders van gemaakt. Ik heb ze ook bewust op textiel gedrukt, waardoor de stof een beetje gaat bewegen en je het gevoel krijgt dat de mensen op de foto weer een beetje tot leven komen.

Ik kan me voorstellen dat er kritiek is op de manier waarop je de foto's hebt ingekleurd - een soort culturele appropriatie - hoe reageer je daarop?
Ik snap het wel, als je het hebt over culturele appropriatie bijvoorbeeld: ik heb de foto's wel echt toegeëigend op een bepaalde manier. Maar ik vind dat ik daar ook vrij in ben om dat te doen. We doen tegenwoordig niks anders dan elkaars foto's taggen, delen, doorsturen en aanpassen, waardoor we er een andere context of betekenis aan geven. Dat gebeurt hier natuurlijk ook.

Bovendien hebben we de foto's niet met Photoshop ingekleurd, maar met InDesign [een ander bewerkingsprogramma van Adobe], waardoor de randen van de kleurvlakken veel harder en grover zijn. We hebben ze dus niet super secuur ingekleurd, waardoor het voor mij veel meer voelt als een laag eroverheen. Daar heb ik wel bewust voor gekozen.

Wat ook wel grappig was dat veel foto's natuurlijk wat onscherper zijn geworden doordat ze heel erg worden uitvergroot, en dat daar best veel commentaar op was binnen het museum. Ik heb daar juist helemaal geen moeite mee. Daardoor blijven de foto's veel mysterieuzer en is het contrast tussen de kleuren en de originele foto nog groter. 

WARRIOR - Poodle-shaped afro blends into 2020 hip hop hairdo

Er lijkt een duidelijk verband te zijn tussen deze expositie en Exactitudes. De manier waarop je de foto's beschrijft, bijvoorbeeld.
Ik kan dat gewoon niet laten. Ik kijk op die manier naar de wereld. Ook vanuit het museum kwam die vraag of ik die teksten kon toevoegen op dezelfde manier als ik met Ari Versluis bij Exactitudes heb gedaan. Ik hou erg van rijm en poëzie, woorden en taal. Bij Exactitudes noteerden we altijd dingen die we tegenkwamen op straat. Samen met Ari kwam ik dan op een bepaalde tekst bij de foto's. Een goede omschrijving voor deze teksten is het Engelse woord 'wit' - humoristisch, maar slim. Met deze teksten wilde ik ervoor zorgen dat mensen op een andere manier naar de beelden gaan kijken, en de vertaling naar het nu benadrukken. 

ETNOMANIE van Ellie Uyttenbroek is nog tot en met 27 augustus te zien in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam. 

Credits


Tekst Jasper Lavèn
Beelden met dank aan het Nederlands Fotomuseum