met intimiteit kunnen we de wereld redden

Vorig jaar wist kunstenaar Melanie Bonajo ons te raken met haar expositie 'Night Soil' in Foam. i-D sprak met haar over haar werk en haar kijk op onze westerse maatschappij en generatie.

door Flora de Vries
|
01 mei 2017, 11:45am

Vorig jaar wist kunstenaar Melanie Bonajo ons te raken met haar expositie Night Soil in Foam. In deze expositie stonden drie semi-documentaire films centraal over culturele fenomenen die ingaan tegen de lineaire vooruitgang van het kapitalistische systeem. Ook daarna heeft ze beslist niet stil gezeten. Zo werd ze afgelopen week nog genomineerd voor de Prix de Rome, en is ze daarnaast bezig met een nieuwe film en komen er ook weer nieuwe tentoonstellingen van haar werk aan. Op dit moment bevindt ze zich in Athene waar ze met grafische vormgevers werkt aan een project over onze veranderende perceptie op de natuur door de amateur-natuurbeelden die worden verspreid over het internet. i-D sprak met Melanie Bonajo over haar kijk op onze westerse maatschappij en generatie.

Waarom vind je onze relatie met de natuur zo belangrijk?
Voor mij gaat het er vooral om dat we onszelf niet los moeten zien van de natuur. We zijn er zo afhankelijk van. Dit zien we vaak als iets negatiefs, maar er zit zoveel meer schoonheid in het bestaan op aarde als we onze ruimte delen. Door het kapitalisme wordt dat omver geblazen, omdat het kapitalistische systeem ons als individu wil zien. We vergeten daardoor dat we ervoor gemaakt zijn om samen te leven, met hechte vriendschappen. Ik denk ook dat we heel bewust en op een meer holistische manier met technologische veranderingen moeten omgaan.

In je expositie in Foam behandelde je onder andere ayahuasca, tantra en 'nocturnal gardening'. Zie je deze tradities als een middel om aan de maatschappij te ontsnappen?
Ik zie deze meer als een manier om de maatschappij te transformeren. Deze tradities vormen allemaal onderdeel van ons mens-zijn, dus ik zie het meer als een manier om ons ego aan de kant te kunnen schuiven en een staat van bewustzijn te bereiken dat niet middels religie kan worden bereikt.Het zijn technieken die leiden tot een directe connectie met een spirituele kosmische intelligentie. 

Zie jij ook dat spiritualiteit steeds meer omarmd wordt door een grotere groep mensen?
Ik denk dat steeds meer mensen op zoek zijn naar een alternatieve manier om samen te kunnen zijn. Een manier om die route te bewandelen is het spirituele pad, wat heel lang verdrukt is geweest. Ik zie daarin in het westen wel verandering, maar wel enkel op kleine eilandjes. Het lijkt alsof iedereen vooral alleen op zoek is naar zijn persoonlijke spiritualiteit, en niet in grote gemeenschappen.

Hoe zoek jij zelf 'de spirit' het liefste op?
Tijdens de opnames van een van mijn films kwam ik in contact met Lyla Juna, een lid van de Navajo-stam. Binnen deze gemeenschap zijn alle handelingen een ritueel en voor elke actie wordt een gebed uitgesproken - een gebed om de geest in harmonie te houden met elkaar, de dieren, het landschap en de kosmos. Dat kan alleen als je jezelf niet op de voorgrond plaatst, maar als je jezelf ziet als positie in een geheel, of zelfs achter aan zet. Hun mantra is 'for others, for others, for others, to all my relations'. Hun doel is niet om de wereld te redden, maar ze menen dat het bereiken van een persoon al genoeg is - dat vond ik erg indrukwekkend. 

Denk je niet dat het af en toe ook even goed is om aan jezelf te denken?
In een grote stad in het westen is het heel normaal om voor jezelf te kiezen, omdat het niet mogelijk is in collectiviteit te denken - zo zit het systeem niet in elkaar. Het is zeker belangrijk om tijd te nemen voor jezelf, te reflecteren en voor jezelf te zorgen, maar we zijn ons te weinig bewust van de samenhang met anderen. Als je dat gaat inzien en je beseft dat dat je onderdeel bent van een groot organisme, wordt ook de scheidingslijn tussen jou en de ander kleiner. 

Je vertelde me net dat het doel niet is om de wereld te verbeteren. Welke rol wil jij als kunstenaar op dit gebied wel innemen?
Het is natuurlijk fantastisch als mensen zich geraakt voelen door mijn films, als het iets met ze doet. Ik denk in zekere zin dat kunst de schaduwkant van de samenleving kan laten zien. We moeten de donkere kanten niet uitsluiten. Als je negatieve gevoelens hebt - als bijvoorbeeld iemand is overleden - kun je het zien als pijn en verdriet, maar ook als de lof die we hadden voor de liefde die we voor iemand voelden. Dat je de schaduwkant op een positieve manier kunt benaderen dus, in plaats van in paniek raken dat je hele leven perfect moet zijn - vooral voor de buitenwereld.

Is dat het grootste probleem van onze generatie?
Ik ben bang dat bepaalde vormen van intimiteit uit zullen sterven door uitvindingen als instagram, en daarbij een heel spectrum aan gevoelens en gedachten. Het gewoon zitten met elkaar in stilte bijvoorbeeld. Vanuit het niets gebeuren vaak de mooiste dingen. 

Credits


Tekst Flora de Vries
Beeld via Melanie Bonajo

Tagged:
Interview
foam
Fotografie
Melanie Bonajo