gezichtstattoos lijken de nieuwe norm te zijn

Gezichtstatoeages zijn een stokoud fenomeen, maar op dit moment loopt zo ongeveer iedere SoundCloud-rapper ermee – en straks je vrienden ook. Wen er maar alvast aan.

|
aug. 9 2018, 1:51pm

Images via Instagram

De melancholische mix van screamo-vocals en het getrommel van 808 kick-drums van dit specifieke groepje artiesten lijkt vaak op een mix tussen Blink 182’s I Miss You en Kanye Wests New Slaves. Ze dragen geblokte hemden met lange mouwen en zuurstokroze dreadlocks, en krabbelen korte zinnen en tekeningen permanent op hun gezicht, met het ogenschijnlijke gemak van een brugpieper die zijn agenda beklad.

Post Malone, de hiphopversie van een beer bro, draagt nog steeds een mannenknot en heeft de woorden “Stay Away” in een sierlijk handschrift boven zijn ene wenkbrauw gegraveerd. Onder de puffy, paarse wallen onder zijn ogen staat de zin “Always”, “Tired”.

Lil Xan – een sadboi in streetwear die Tupac’s muziek ooit “boring” noemde – heeft de titel van zijn eigen nummer Xanarchy om zijn wenkbrauw gekruld , en de “ZZZ” op zijn wang suggereert dat ook hij altijd moe is. Bij de overleden Lil Peep stond, tragisch genoeg, de zin “get cake, die young” op zijn voorhoofd geschreven, en de regenboogkleurige Chucky Doll Tekashi 69 heeft zijn voorhoofd versiert met de cijfers “69”. Zelfs moederskindje Justin Bieber heeft een klein kruis onder zijn oog.

Veel jonge fans zweren trouw aan hun idolen en daarom beginnen we gezichtstattoos nu steeds vaker te zien. Op Instagram zie je hoe tieners met babyfaces hun gezicht bekladden met balpen, of met tattooguns, om de gezichtstattoos van Tekashi of Lil Zan te kopiëren. Zoek op #Facetattoo en je vindt duizenden gezichten van dertienjarigen onder dezelfde slierterige wilgen en dikke romeinse cijfers als hun favoriete rappers.

Maar gezichtstattoos bestonden al voordat streamen überhaupt was uitgevonden. Het oorspronkelijke Latijnse woord voor tattoo is “stigma”, dat “een merkteken gesneden in het vlees van een slaaf of crimineel” betekent. In het oude Griekenland en China was het een manier om iemands misdrijven of eigendom kenbaar te maken. De Griekse heerser Theophilus nam wraak op twee monniken die tegen hem demonstreerden door elf grote Jambische verzen op hun voorhoofd te tatoeëren. Vandaag de dag zouden deze monniken met hun gotische patronen eruitzien alsof ze vandaag nog een nieuwe mixtape zouden droppen.

Tot een paar jaar geleden zag je gezichtstattoos eigenlijk alleen maar bij gangleden; de Swastika’s op het voorhoofd van de leiders van de Aryan Brotherhood, zoals Curtis Allgier, de vijfpuntige kronen op de nekken van de latino gevangenisgang, de Latin Kings, en de “Norteño”-tattoos van de Nuestra Familia gang uit Noord-Californië.

In andere culturen heeft de gezichtstattoo een religieuze betekenis. Maori-vrouwen uit Nieuw Zeeland krijgen vaak een “moko kauae”, een kintattoo met symmetrische krullende patronen. Dit is een fysiek symbool voor hun ware identiteit (elke Maori-vrouw draagt een moko aan de binnenkant van haar hart, de tattoo brengt het alleen maar naar het oppervlak). Vrouwen van de Kutia Kondh tribe in Orissa, India, beschilderen hun gezicht met geometrische lijnen; om er zeker van te zijn dat ze worden herkend wanneer ze de oversteek maken naar de geestenwereld.

“Als hem gevraagd wordt wat het kruis op zijn gezicht symboliseert, antwoordt 21 Savage geïrriteerd: “Issa knife”.”

Maar nu hun populariteit stijgt, worden deze tattoos losgetrokken van hun spirituele betekenis. “Tattoos zijn helaas onderworpen aan culturele toe-eigening,” zegt Guy Neutron, een tatoeëerder bij Love Hate Social Club. “Hun betekenis is voor een groot deel verloren gegaan.” (Een goed voorbeeld: toen Mike Tyson werd gevraagd naar het Maori-patroon op zijn gezicht antwoordde hij dat hij eigenlijk een paar hartjes had gewild, maar toen toch besloot om voor de “tribal stuff” te gaan).

Veel toegewijde tatoeëerders ergeren zich dan ook aan hoe vaak je de gezichtstattoo nu ziet, en hoe ze langzaam hun waarde verliezen. “Onder mijn oog heb ik een ‘N01’, om me eraan te herinneren dat ik mezelf op de eerste plaats moet zetten,” zegt Nikita, voormalig tatoeëerder, over het belang van haar gezichtsinkt. Het frustreert haar dat mensen die verder amper tattoos hebben nu al hun hele gezicht onder kliederen. “Die poser shit: het verpest voor mij de hele scene. Je kan niet gewoon zomaar alles skippen en op je gezicht beginnen, vind ik.”

Gezichtstattoos zijn duidelijk niet meer alleen voor criminelen of religieuzen. De traantjes en de sierlijke krullen zul je nu eerder zien op het gezicht van een tiener in een oversized grunge T-shirt of een make-upartiest die Instagram-tutorials post over het gebruik van glimmende zilveren oogschaduw. Maar wat zit er achter die immense populariteit onder SoundCloud-rappers?

Er schuilt een bepaald nihilisme en punkachtige nonchalance in deze regenboogkleurige, permanent trippende rappers. “Ik wilde het gewoon, ik weet niet waarom, om mijn moeder boos te maken ofzo”, zegt Post Malone over zijn tattoos. Als hem gevraagd wordt wat het kruis op zijn gezicht symboliseert, antwoordt 21 Savage geïrriteerd: “issa knife”. De cultuur rond gezichtstattoos is casual: in slaap vallen en vergeten dat je een vriend een permament gebroken hart op je wang liet krabbelen. In de documentaire Fake Xanex van Vice zien we de Britse rapper Clayton gedrogeerd en half bij bewustzijn terwijl hij “LOST” op zijn gezicht krijgt getatoeëerd. Het permanente karakter van de tattoo gaat op een gekke manier samen met de relaxte manier waarop het wordt gezet: het laat zien dat het hem allemaal niet meer boeit.

De populariteit van veel gezichtstattoos heeft ook te maken met zelfmotivatie. Het is een soort toewijding om succesvol genoeg te worden, om je niet te hoeven overgeven aan negen-tot-vijf-baantjes en gepruts met Excel-sheets. Lil Peep zei in 2017 tegen i-D: “De tattoo van een gebroken hart zette ik op mijn zeventiende, gewoon om mezelf te dwingen om een keer een fuck te doen”. Arnoldisdead – een rapper in het collectief van Lil Xan’s Xanarchy – zei iets vergelijkbaars toen hij vertelde waarom hij een portret van Anne Frank (door hem heel malloterig omgedoopt tot “Xan Frank”) aan een kant van zijn gezicht heeft getatoeëerd. “Er zijn mensen in de geschiedenis die nooit de kans hebben gehad om de dingen die ze wilden doen in het leven ook echt te doen.. Om opgesloten te zitten in een huis, en dan dood te gaan... dude, i’m dying to make music.”

Nog een reden voor de hype rond gezichtstattoos: bekendheid. De enorme ijshoorn op de wang van Gucci Mane was zijn handelsmerk, voordat hij het liet weghalen. Dat geldt ook voor het alienhoofd van Lil Pump – ze voegen iets toe aan hun roem, een soort persoonlijk logo.

Ook bij niet-bekendheden kan een gezichtstattoo voor bekendheid zorgen. Ik sprak met Beka, een muzikant en beveiliger. Over de tatoeages op haar gezicht – negen stuks, van kleine sterretjes tot bloeiende laurierbladeren – lopen de meningen erg uiteen. “Waarom volg ik deze thot nog steeds,” reageert een man, die zijn gezicht natuurlijk verstopt achter een avatar. Een andere fan: “AGHH YOUR FUCKING CUTE ASS MINI HAKU TATTOO!!!”. “Mensen zeggen dat het me interessant maakt,” zegt Beka. “Ik ben van vierduizend naar elfduizend volgers gegroeid in een paar maanden, wat iets met die tattoos te maken moet hebben. Ik probeer selfies te maken waarbij je ze ook ziet, dan krijg ik meer likes.”

Gezichtstatoeages hebben de hoodies met capuchon vervangen als middel om te zorgen dat er geen oude mensen naast je komen zitten in de bus. Ze zullen waarschijnlijk alleen nog maar populairder worden, terwijl andere manieren om volwassenen af te schrikken – gapende gaten in je oren of limoengroen haar bijvoorbeeld – hun ondermijnende waarde verliezen. Het zal niet lang duren voor er bij mainstream popartiesten zoals Liam Payne van One Direction iets als “get fucked” op hun perfect gehydrateerde wangen zal prijken. Het is niet langer een stigma, maar een selling point.