13 redenen waarom wij van de netflix-serie ‘13 reasons why’ houden

Het nieuwe tienerdrama van Netflix vermijdt ouderwetse clichés en biedt een genuanceerde kijk op pesten, seksisme en zelfmoord.

door Oliver Lunn
|
10 april 2017, 3:19pm

Van het nauwkeurige verbeelden van zelfmoord en aanranding tot het ontmantelen van de mannelijke blik toe, tienerdrama 13 Reasons Why is de show die je nu moet kijken. Als je er nog niet aan bent begonnen, laat ons je dan overtuigen. 

1. De manier waarop 13 Reasons Why licht werpt op het 21e eeuwse pesten op Amerikaanse middelbare scholen
Iedereen weet dat de komst van het digitale tijdperk pesten heeft veranderd. Pestkoppen kunnen je op sociale media achtervolgen tot aan je huis, door ervoor te zorgen dat waar je ook gaat, je nooit kunt ontsnappen aan wreed commentaar en angst veroorzakende notificaties. Met één tik op het scherm weten leugens zich door een school te verspreiden - of nog erger: weten intieme foto's zich te verspreiden. 13 Reasons Why legt het simpele mechanisme dat hierachter schuilt bloot door het verhaal te vertellen van hoe de verspreiding van een foto afschuwelijke consequenties krijgt. Als je in de afgelopen tien jaar op school hebt gezeten, of de verontrustende documentaire Audrie & Daisy hebt gezien, zal de duistere onderliggende verhaallijn echt iets voor jou zijn.

2. De subtiele manier waarop het zelfmoord en depressie behandelt
De lijst van thema's waarover de serie gaat - zelfmoord, aanranding, zelfbeschadiging, depressie, angst - is even duister als eindeloos. En toch, op de een of andere manier, weten de makers deze thema's niet klungelig op een hoop te gooien en bagatelliseren ze de complexiteit ervan niet. De verschillende personages gaan allemaal anders met hun problemen om. Jessica gaat aan de vodka en ontspoort zoals Mischa Barton in The O.C terwijl Skye, het meisje dat bij Monet werkt, aan automutilatie doet en dit verdedigt door te zeggen: "Dit is iets wat je doet in plaats van zelfmoord plegen". Zeker als je de duistere momenten aan het einde bekijkt (ik wil niks verklappen, dus doe ik dat ook niet), is de show eerlijk en vastberaden, maar toch altijd gevoelig.

3. Het casten van Katherine Langford als Hannah Baker
Laten we eerlijk zijn: de show draait om het karakter van Hannah Baker. De makers hadden het kunnen verpesten door een grote naam te kiezen om veel poen binnen te slepen, maar dat hebben ze niet gedaan. Ze kozen voor de Australische actrice Katherine Langford die totaal onbekend is. Maar het maakt niets uit; niet alleen is haar Amerikaanse accent perfect, ze heeft een uitstraling die doet denken aan Cristina Ricci in 1997. Ze heeft een echte 'attitude', maar is alsnog kwetsbaar. "Mijn huid is zacht en soepel en ik krijg gemakkelijk littekens," schrijft ze. Langford maakt Hannah's de-hele-wereld-is-tegen-mij-houding herkenbaar terwijl deze net zo gemakkelijk vervelend melodramatisch geweest had kunnen zijn. Ondanks haar korte CV denk ik dat haar telefoon constant moet afgaan sinds de serie is uitgebracht. 

4. De soundtrack is geweldig
Het is moeilijk om mee te kunnen leven met een scène als er geen muziek is. Beeld je de scène in waarin een personage een ander personage vertelt dat hij medeplichtig is aan iets ernstigs. Het liedje dat de scène begeleidt is Atmosphere, van de sadcore-band Codeine uit de mid jaren negentig. Een geweldig nummer, net als de hele soundtrack. Verder bestaat de soundtrack onder andere uit: The Jesus and Mary Chain, LUH (de band gevormd uit de as van Wu Lyf), Joy Division en Elliott Smith.

5. De vervagende grenzen tussen de freaks, nerds en jocks
Voor diegenen die zich thuis voelen bij de tienerfilms uit de jaren negentig - preutse promqueens, rugby-spelende pretty boys, etc. - is het verfrissend om te zien dat deze clichés zijn vermeden [en, O.K., misschien zijn ingeruild voor andere, maar leukere clichés]. Neem Alex. Hij is de klassieke hipster-nerd: slungelig, neusring en peroxide-blond haar. Eerst zit hij te genieten van een warme chocolademelk in Monet als een sullig buitenbeentje. Vervolgens zie je hem wegrijden in een auto terwijl hij een jointje rookt. Dit is een jongen die een Joy Division-poster boven zijn bed heeft hangen. Dan heb je Sheri, de minst bitchy cheerleader die je ooit hebt gezien. En Taylor, de nerderige fotograaf die een engerd blijkt te zijn. 13 Reasons Why maakt korte metten met ouderwetse tienerstereotypen en het is een genot om naar te kijken.

6. Hoe de show zich richt op de mannelijke blik, zonder zich eraan over te geven
Ik ben niet de eerste die dit zegt, maar het is wel belangrijk. Wanneer Hannah wordt uitgeroepen tot "beste kont", staat de camera niet gericht op haar achterkant. Evenmin toont het de foto die Justin maakte van onder Hannah's rokje. In plaats daarvan bewaart de camera wat afstand en richt het zich vaak op Hannah, het slachtoffer. Neem bijvoorbeeld de Tyler-aflevering. Als ze wordt gestalkt door deze engerd die altijd een camera bij zich heeft, kijken we vooral vanuit Hannah's oogpunt, niet dat van hem. Je zou het een 'geslachtloze' blik kunnen noemen, een blik die empathie oproept. Het is opnieuw iets waar de makers een scherp oog voor hebben en wat zich goed heeft laten vertalen in de serie. 

7. Hoe het de mannelijke reacties op Hannah's trauma's afbeeldt
Wanneer Clay niet inziet dat het uitroepen van Hannah als "beste kont" een big deal is, antwoordt Hannah: "En weer begrijp jij het niet," en later, meer kort en bondig: "Je weet niet hoe het is om een meisje te zijn." Wanneer ook Hannah's vader niet inziet dat het om pesten gaat, bemoeit de moeder zich ermee en noemt ze het beestje bij de naam. De reacties in de show, opmerkingen die een gebrek aan respect voor het vrouwenlichaam tonen, blijven niet onbeantwoord.

8. Gregg Araki heeft een paar afleveringen geregisseerd en dat zou je niet moeten verbazen
Fans van Gregg Araki, de indie-filmmaker die gespecialiseerd is in verhalen over jongeren in buitenwijken, hebben zijn naam misschien al gespot in een aantal afleveringen. Misschien waren sommige verrast om de de naam van de regisseur van The Doom Generation en Mysterious Skin te zien bij een gelikte Netflix-serie, maar dat zou niet zo moeten zijn. 13 Reasons Why dompelt je onder in een wereld vol eenzame tieners, types die aan automutilatie doen en achterbakse jongeren; een wereld die we eerder al zagen door de lens van Araki. De casting van de jonge acteurs is geweldig, dat zeker, maar de serie heeft zijn succes net zoveel te danken aan de regisseur.

9. Clay is niet de onschuldige jongen die je verwacht dat hij zou zijn
Ik was niet helemaal eerlijk toen ik zei dat de show zijn succes dankt aan het casten van Hannah Baker. De casting van Clay Jensen is net zo belangrijk. Dylan Minette (bekend door Goosebumps) past perfect in het plaatje van een sociaal onbeholpen, maar aardige jongen. Eerst denk je dat het een aardige knul is, een soort moreel kompas die alle klasgenoten die Hannah onrecht hebben aangedaan aanwijst. Maar daarna verliest hij al snel zijn maagdelijke onschuld tijdens de gebeurtenissen die leiden tot haar dood. Vertrouw nooit een jongen die beweert dat hij graag naar "obscure indie-bands" luistert, terwijl er posters van Arcade Fire en The Shins boven zijn bed hangen. 

10. De waarheid is onvatbaar en je weet nooit wie je moet geloven
13 Reasons Why leidt je graag om de tuin. Denk niet dat Hannah de waarheid zelve is; ze liegt. Ze is een onbetrouwbare verteller. Of misschien heeft ze gewoon een slecht geheugen? Het feit is dat Hannah, net als iedereen, haar eigen waarheid hanteert. Het ontrafelen van de 'juiste' waarheid voelt voor de kijker als het uit de knoop halen van kerstverlichting. Maar dan honderd keer leuker.

11. Hannah is het slachtoffer, maar de show zwelgt niet in haar ellende
De meeste series maken de grote fout door teveel te focussen op depressiviteit en dit dan vervolgens door je strot te duwen. Dit soort series gaan dan ook vaak over snotterige zakdoekjes, in de spiegel staren en luisteren naar Everbody Hurts van R.E.M. in bed terwijl je naar het plafond staart. Een karikatuur. En ik weet ook zeker dat sommige mensen bij Hannah op zoek zijn naar de zichtbare tekenen van een neerwaartse spiraal bij het zien van Hannah's flashbacks. Maar voor de mensen om haar heen lijkt Hannah op ieder ander meisje van haar leeftijd. Ze glimlacht graag en lacht zelfs nu en dan. Het punt is: het kan prima lijken te gaan voor de buitenwereld, ook al is dat niet zo. 13 Reasons Why verkent die nuances terwijl het zich onttrekt aan clichés.

12. "Is er een KFC in de buurt, want ik ruik kip"
Laten we een even stilstaan bij de schoonheid van deze regel, gezegd door Jessica in haar het-maakt-me-allemaal-niet-meer-uit-modus. Op het moment dat je het hoort realiseer je de briljantheid ervan. Je weet op dat moment dat de volgende keer dat je uit bent met vrienden en één van hen zegt dat ze niet over het hek van het verlaten winkelcentrum willen klimmen, deze woorden alles zijn wat je nodig hebt. Slechts deze zin. 

13. Tony is gewoon heel vreemdTony is een vreemd personage, toch? Als hij zijn rode Mustang niet aan het polijsten is, is hij wel Clay aan het stalken. En toch heeft Tony - die door Clay een "nutteloze Yoda" wordt genoemd - een duistere kant. Wanneer iemand zijn zus pest, slaat hij die persoon tot moes, want zo gaat dat aan zijn kant van de stad. Op school lijkt Tony nog mysterieuzer. Hij lijkt niet op zijn plek te zijn, alsof hij een aantal jaren weg is geweest. Dan is er zijn Lego-achtige haar dat helemaal achterover is gekamd en inktzwart is geverfd. Ik zal hem nooit helemaal begrijpen. Hij is gewoon een raar personage, maar toch hou ik van hem. 

Credits


Tekst Oliver Lunn

Tagged:
Netflix
mentale gezondheid
13 reasons why