sanja marušić schoot een intieme serie over geliefden, vrienden en vijanden

De serie speelt nog altijd met abstracte vormen en desolate landschappen, maar is menselijker en herkenbaarder dan ooit tevoren.

|
jun. 13 2018, 11:39am

In de nieuwste serie Friends or Enemies van fotograaf Sanja Marušić zien we haarzelf innig verstrengeld en in strijd met een tweede karakter, die anoniem blijft in een van de zelf ontworpen eigenzinnige kostuums. Het blijkt de vriend van de fotograaf te zijn, met wie ze deze serie over twee geliefden maakte die het ingewikkelde pad van de liefde bewandelen. Hoewel de serie in lijn ligt met de abstracte, artistieke stijl van Sanja, hebben de beelden iets heel herkenbaars en menselijks: binnen een relatie wisselen momenten van innige tederheid zich nu eenmaal vaak af met momenten dat je elkaar in de haren wil vliegen – en dat heeft de fotograaf goed weten te vertalen. Momenten van eenheid zijn bijvoorbeeld terug te zien in het gebruik van cirkelvormige elementen, die als een soort motief door de foto’s heen zijn geweven. Om spanning te vertolken heeft ze gebruik gemaakt van een elastische stof die de twee figuren verbindt, maar ook gevangen houdt.

Nieuwsgierig geworden door het bijzondere werk vroegen we Sanja wat ze zelf uit deze serie geleerd heeft, en of dit een definitief nieuw hoofdstuk van haar carrière betekent.

i-D: Hi Sanja. Wat heb je door dit project over vriendschappen en relaties geleerd?
Sanja: Het maken van de serie zelf, van het proces van erover nadenken en het fotograferen, heb ik samen met mijn vriend gedaan. Hij heeft mij vaker geholpen met het maken van series, maar we zijn nooit eerder samen op de foto geweest. Tijdens het fotograferen kwam de titel Friends or Enemies terug – ik probeerde alles heel vredelievend te laten verlopen, maar in mijn werk en mezelf zit zoveel passie en temperament dat ik me ook als vijand kon gedragen. We hadden een week die fysiek vrij zwaar was en waarin we de hele dag samen aan het werk waren. Soms begon ik toch te twijfelen, waarom doe ik dit? Voor wat, voor wie? Kunnen we niet gewoon op het strand liggen? Toch gingen we elke keer door. Als ik dan zie dat we zo een uitgebreide serie hebben kunnen maken in zo een korte tijd, met z’n tweeën, dan vind ik dat iets heel bijzonders.

Wat zijn voor jou belangrijke waarden binnen een vriendschap?
Dat er plezier is en dat het leven even leuker is als je samen bent. Maar dat je je ook vertrouwd genoeg voelt om te kunnen vertellen wat je onzekerheden zijn. En dat je elkaar aanvoelt, dat je voordat je hebt verteld dat je je de laatste tijd verdrietig voelt, je aan de ander al kan merken dat degene de laatste tijd al wat vaker aan je denkt. Dat je dus helder blijft en dingen voor elkaar doet zonder dat je er om hoeft te vragen, om elkaar zo naar boven te halen.

En binnen een relatie?
Dat je je door elkaar een beter mens voelt. Als ik twee mensen samen zie die samen gelukkiger, leuker of even leuk en gelukkig zijn dan alleen dan voelt het voor mij goed. Dan is er een soort speciale magie tussen twee mensen die ook voelbaar is voor mensen om hun heen.

De foto die ervoor mij echt uitspringt is die met die paarse, panty-achtige stof over hun hoofden. De foto heeft wel iets weg van een Marina Abramović-performance; het voelt haast verstikkend. Klopt die referentie een beetje?
Ik vind het heel interessant dat je dit zegt; ik sprak gisteren met mijn vriend over een nieuwe serie en daar noemde ik Marina Abramović als een inspiratie voor het idee dat ik wil gaan uitvoeren. Bij het maken van deze serie heb ik eerlijk gezegd niet over haar werk nagedacht, maar misschien ergens in mijn onderbewustzijn wel. In deze foto ging ik inderdaad op zoek naar een bepaalde spanning. De lap stof die ons verbindt is elastisch en staat ook letterlijk onder spanning, zodat het ons samen in evenwicht houdt. Ik geloof dat die spanning ook essentieel is voor een vriendschap of relatie; alleen door totale overgave kun je elkaar in balans houden en een evenwichtige relatie onderhouden.

De serie is opnieuw in desolate landschappen geschoten. Zijn lege en abstracte achtergronden een absolute vereiste voor je fotografie, of zie je jezelf daar ook nog wel van wegbewegen?
Ik zie mezelf daar nog wel van wegbewegen. Het is een landschap dat me de laatste jaren heeft geïnspireerd maar ik heb ook het gevoel alsof er iets nieuws aan gaat komen, alsof ik de laatste tijd nog meer opensta voor een nieuwe experiment.

Door welke andere fotografen of kunstenaars word je momenteel geïnspireerd?
Niet perse heel specifiek iemand. Ik heb wel de laatste tijd gekeken naar collages en schilderen van De Stijl en naar performancekunstenaars zoals Marina Abramović en al wat ouder werk van Bas Jan Ader, Klaus Rinke, Helena Almeida.

Onlangs schoot je een vrij modische editorial voor King Kong. Zie je jezelf wel weer wat meer ‘terugkeren’ naar de modefotografie?
Niet per se. Als het met iemand is – hier stylist Pieter Eliens – die ik interessant vind, dat kan ook een designer zijn. Dan vind ik het ook een uitdaging voor mezelf om een serie te maken, omdat het zo anders is qua werkwijze en omstandigheden – je hebt te maken met een model, kleding, en meerdere mensen op de set – dan het maken van mijn vrije werk.

En tot slotte, wat staat er momenteel op de planning qua projecten?
Ik ben op dit moment bezig met nieuw vrij werk, een experimentele korte video met een danstheater, waarbij ik de kostuums zelf heb bedacht en ik de soundscape ook samen met mijn vriend [muzikant, red] wil maken. Verder wil ik in oktober een nieuwe serie met hem maken. Ik heb dus al een tipje van de sluier opgelicht, maar wat dat precies zal worden zien jullie aan het einde van dit jaar!