de beste neurotische personages volgens i-d

Met het laaiende succes van Birdman kijken wij nog eens terug op onze favoriete personages die op het witte doek compleet de weg kwijtraken.

door Sophia Satchell Baeza
|
30 januari 2015, 2:15pm

Volgens Marlon Brando is acteren "de expressie van een neurotische impuls. Het is een zwerversbestaan… Het voornaamste voordeel dat acteren mij heeft gebracht is het geld waarvan ik mijn psychoanalyse kan betalen." Deze acteur en gediplomeerde hunk wist duidelijk waar hij het over had.

De nieuwe film Birdman, van de Mexicaanse director Alejandro González Iñárrity, draait om zulke neurosen van een team van acteurs op de openingsavond van een Broadway-stuk. Eigenlijk balanceert iedereen in de film op het randje van waanzin, maar niemand doet dat zo erg als de hoofdrolspeler Riggan Thomsom, een opgedroogde acteur die ooit bekend was dankzij zijn superheldrollen (en gespeeld door Michael Keaton die ook… nou ja, je begrijpt het wel). Om zijn acteercarrière te injecteren met een beetje geloofwaardigheid, besluit hij een ambitieuze Broadway-versie van een verzameling van korte verhalen van Raymond Carver te maken, hoewel hij eigenlijk niet echt lijkt te weten wat hij doet. Wanneer een acteur vlak voor de openingsavond uitvalt, moet Riggan zijn rol overnemen, waardoor hij tegenover een acteur komt te staan die bekendstaat om zijn moeilijke karakter (briljant gespeeld door Edward Norton, die ook een beetje… nou ja, je begrijpt het wel). Nortons personage is het soort dat een stijve op het podium probeert te krijgen om in zijn rol te komen, ook al moet hij zich daarvoor voor de ogen van een publiek opdringen aan een medespeler. Birdman voelt bijna hallucinerend aan, alsof de film gevormd werd door de ego's en complexen van de toneelspelers. Wij zetten nog een paar van onze favoriete neurotische acteurs op een rijtje.

Opening Night
In John Cassavettes' negende speelfilm, heeft hij zijn vrouw Gene Rowlands gecast in de rol van de dronken, verschrikkelijk depressieve actrice van middelbare leeftijd, Myrtle. Om te beginnen haat Myrtle het feit dat ze is gecast voor het toneelstuk The Second Woman, waarin ze de rol van een vrouw in de menopauze krijgt aangeboden. Hoewel ze dat personage stiekem wel begrijpt, wijst ze de rol af omdat ze niet kan omgaan met het ouder worden en de dood. Dan sterft er voor haar ogen een tienerfan die haar achtervolgde voor een handtekening, wijst een tegenspeler haar seksuele avances af, terwijl ze steeds heftiger aan de drank raakt en er alles aan doet om het leven van de andere acteurs en de regisseur zuur te maken. Geconfronteerd met haar ouder wordende uiterlijk en de onzekere aard van haar 'ster-kwaliteiten' stort Myrtle in. "Het lijkt alsof ik de realiteit ben verloren van de… realiteit", mompelt ze op een gegeven moment. Een vrouw op het randje van een psychische inzinking. Myrtle kan haar geesten niet meer aan als de druk wordt opgevoerd en de openingsavond begint te naderen.

Sunset Boulevard
In dit meesterwerk van Billy Wilder speelt Gloria Swanson de aan waanideeën lijdende en teruggetrokken filmster Norma Desmond. Norma's carrière kwam tot een einde door de opkomst van de gesproken film, maar ze geeft niet zo makkelijk op. Gehuld in bonten stola's, vloerlengte baljurken en tulbanden komt Norma keer op keer met gouden uitspraken: "Zie je, dit is mijn leven! Zo zal het altijd zijn! Niets anders! Gewoon wij, de camera's en die geweldige mensen in het donker! Oké Mr. DeMille, ik ben klaar voor mijn close-up!" Eén van mijn favoriete uitspraken is het antwoord dat ze geeft op "je speelde ooit in de stomme films. Je was ooit groot", namelijk: "Ik ben groots. Het zijn de films die klein zijn geworden."

Theatre of Blood
Niemand houdt van professionele kunstcritici, zo lijkt het. Dat wordt in Birdman wel duidelijk wanneer de formidabele theatercriticus Tabitha (Lindsay Duncan) wordt verteld dat haar gezicht eruitziet alsof ze "zojuist de reet van een zwerver heeft gelikt". In de klassieke, zwarte, komediehorror Theatre of Blood, van Douglas Hickox, krijgen critici het pas echt te verduren. De legendarische horroracteur Vincent Price speelt een ouderwetse acteursmanager die samen met zijn dochter (gespeeld door Diana Rigg) besluit om iedereen van de London Critics's Circle te vermoorden. (Ik weet zeker dat velen deze fantasieën voor en na de film ook hadden.) Ze vermoorden een reeks van critici op verschillende Shakespeare-achtige manieren. Dat is ook een manier om met kritiek om te gaan.

Whatever Happened to Baby Jane?
In een gotisch herenhuis leven Baby Jane en haar half verlamde zus Blanche een claustrofobisch bestaan dat draait om macht en misbruik. Baby Jane (een snauwende en verwilderde Bette Davis) was ooit een kindsterretje, beroemd vanwege haar suikerzoete rollen in I've written a letter to Daddy. Maar de faam was niet eeuwig en al snel kreeg Blanche (gespeeld door Joan Crawford) alle aandacht. Dan krijgt Blanche een mysterieus ongeluk waardoor ze voor altijd in een rolstoel zit… 

Withnail & I
Deze film werd min of meer de blauwdruk voor werkloze acteurs wereldwijd (vooral degenen die in krappe eenkamerappartementen woonden en wijn uit mokken dronken). "Ik zal nooit de Dane spelen!", treurt Withnail - en volgens het script verdwijnt op dat moment alle ambitie.

Credits


Tekst Sophia Satchell Baeza
Filmstill uit Birdman 

Tagged:
Birdman
Sunset Boulevard
Edward Norton
Withnail and I
Michael Keaton
opening night
theatre of blood
baby jane
neurotische acteurs