waarom je een diploma nodig hebt als je het wilt maken in de mode

Wat wil je worden als je later groot bent? Hoe ga je daar komen? Welke opleiding ga je volgen? Voor iedereen die een carrière in de mode ambieert, hierbij een wijze les.

|
apr. 16 2015, 9:10am

Dus je wilt de mode in en bent van mening dat je zonder opleiding ook best een geweldige ontwerper kunt worden? Zo'n portie zelfvertrouwen is een goed begin. Maar bedenk wel dat een modeontwerper een vakman is. Mode is zoveel meer dan de catwalk en de glamour die erbij hoort. En dat zeg ik niet alleen omdat ik zelf weleens voor de klas sta, op het Amsterdam Fashion Institute (AMFI); daar geef ik tijdens de minor Editorial Branding les in journalistiek en tekstredactie.

Nu denk ik dat de meeste studenten met schrijfambities best een heel eind kunnen komen zonder dat ze een complete opleiding journalistiek volgen. Op de redactie van de Volkskrant, waar ik ook een paar dagen per week zit omdat ik verantwoordelijk ben voor de modeportefeuille, werken een heleboel redacteuren die niet aan de School voor Journalistiek hebben gestudeerd; zij kozen voor een studie politicologie, kunstgeschiedenis of zelfs Russisch en konden uiteindelijk alsnog als journalist aan de slag omdat ze toevallig ook een heel goede pen hebben.

Maar een artikel schrijven is iets heel anders dan een modemerk opzetten of een jurk maken. Om een artikel te schrijven moet je naast goed kunnen schrijven ook verbanden kunnen leggen en een beetje makkelijk in de omgang zijn, zodat je op zijn minst een gesprek gaande kunt houden. Dat is een licht versimpelde voorstelling van zaken, maar het gaat even om het verschil. Want om een modemerk op te zetten of zelfs alleen maar een jurk te maken, moet je veel meer kunnen.

De jurk moet allereerst een goede pasvorm hebben en onderdeel zijn van een samenhangende collectie. Die collectie moet ergens gepresenteerd worden, tijdens een modeshow of in een showroom. Dan moet die collectie in een grote oplage geproduceerd kunnen worden, bij een fabrikant die 'm op tijd kan leveren zodat-ie net voor het begin van het nieuwe seizoen in de winkel hangt. En die collectie komt niet zomaar in een winkel - enter de zakelijke rompslomp die bij het opzetten van een modemerk komt kijken.

Ik wil maar zeggen: een modemerk opzetten behelst meer dan je denkt. En dat geldt ook voor het maken van een jurk. Die moet passen. En om dat te bereiken heb je allerlei technische kennis nodig. Met alleen maar het mouleren van een paar lappen op een pop, kom je niet zo ver. Als ontwerper moet je ook een goed patroon kunnen tekenen en handig zijn met de naaimachine. Daarnaast moet je weten hoe je een samenhangende collectie maakt en een eigen stijl hebben.

Bij de meeste modeopleidingen ligt veel nadruk op het ontwikkelen van een eigen handschrift. En dat is maar goed ook. Er zijn momenteel immers genoeg ontwerpers in de mode, dus je moet een duidelijke niche kiezen om naam te kunnen maken. Kijk maar naar de paar Nederlandse ontwerpers die het de afgelopen jaren ver geschopt hebben. Jan Taminiau staat bekend om zijn mooie jurken, Iris van Herpen doet mee in Parijs omdat ze een van de weinige modeontwerpers is die mode en technologie op een aantrekkelijke manier weet te combineren, Michael van der Ham is geliefd vanwege zijn collageachtige werk en het bekende duo Viktor & Rolf is zo ver gekomen omdat ze begonnen met extravagante jurken in het museale circuit.

Zowel Taminiau als Van Herpen als Viktor & Rolf hebben aan de kunstacademie ArtEZ in Arnhem gestudeerd. Die opleiding staat bekend als een van de meest prestigieuze van Nederland; ook Alexander van Slobbe, Lidewij Edelkoort, Jan Schrijver van Gsus, Marian Wigger van Zenggi en fotograaf Wendelien Daan studeerden er. Maar ArtEZ is een van de vele modeopleidingen in Nederland. Je kunt ook een opleiding volgen aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam, Kunstacademie Zuyd in Maastricht, de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam, de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht en het Amsterdam Fashion Institute. Allemaal gerenommeerde opleidingen op HBO-niveau.

Ook in het buitenland geldt: opleidingen en rolmodellen genoeg. Central Saint Martins in Londen voorop. Die geldt als de moeder aller modeopleidingen omdat zowel Alexander McQueen, John Galliano, Hussein Chalayan, Phoebe Philo en Stella McCartney er gestudeerd hebben. En dat is nog maar een greep: Sarah Burton, die tegenwoordig aan het hoofd staat van Alexander McQueen, en Christopher Kane, de Britse ontwerper die twee jaar geleden werd ingelijfd door luxegroep Kering, behoren ook tot de alumni van Saint Martins.

Nog een succesnummer: de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen. Daar studeerden onder meer Dries Van Noten, Ann Demeulemeester, Martin Margiela, Dirk Bikkembergs, Walter Van Beirendonck, Kris Van Assche, Haider Ackermann, A.F.Vandevorst en Christian Wijnants. Al die grote namen zijn wat mij betreft genoeg bewijs voor het nut van een opleiding. Want tegenover alle ontwerpers mét staan maar heel weinig ontwerpers zonder opleiding.

Maar er is momenteel wel kritiek op het modeonderwijs. En die komt niet van de minste: de bekende trendwatcher Lidewij Edelkoort, die jarenlang aan het hoofd stond van de Design Academy in Eindhoven, hield onlangs een tirade waarin ze flink afgaf op de modeopleidingen van nu. Die zouden studenten maar opleiden tot catwalkdesigners en diva's ('kleine Karls'), te veel aandacht schenken aan het bijbrengen van marketing en 'het circus' om de mode heen, en ondertussen veel te weinig oog hebben voor stoffen- en textielkennis en de manier waarop vezels reageren.

Ik vind het commentaar van Edelkoort wat overdreven. Maar ze heeft een punt als het om de tanende aandacht voor het ambacht gaat: iedereen wil tegenwoordig een plaats op de catwalk, terwijl de backstageruimte net zo belangrijk is. Ook een diploma van de meest prestigieuze modeschool ter wereld geeft geen garantie op succes. Daarvoor zijn er simpelweg te veel ontwerpers.

Dus als je écht succesvol wilt worden als modeontwerper, moet je allereerst zorgen dat je het vakmanschap beheerst. Die kennis gaat de komende tien jaar alleen maar belangrijker worden; neem dat maar van Edelkoort aan. En kijk ook even naar het succes van twee redelijk nieuwe opleidingen in Amsterdam die inspelen op de behoefte aan gespecialiseerde vakmensen: de Jean School en de Meesteropleiding Coupeur. Die zitten allebei vol, en alle studenten die er vanaf komen kunnen zo aan het werk. 

Lees hier waarom je volgens Aynouk Tan geen diploma nodig hebt om het te maken in de mode

Credits


Tekst Bregje Lampe
Fotografie Barnaby Roper
Styling David Lamb