de lhbt-scene is kleurrijker dan je denkt

Het stressvolle dubbelleven van lhbt’ers met een migratieachtergrond.

door Bo Hanna
|
08 december 2016, 1:40pm

Als het om de mondiale situatie van de lhbt-gemeenschap gaat, prijst Nederland zich vaak als koploper. Dat is relatief terecht. Zo vond het eerste homohuwelijk plaats in Amsterdam, een stad die jarenlang bekend stond als homohoofdstad van Europa. En onlangs ging koning Willem-Alexander nog op werkbezoek bij homo-emancipatiebeweging COC. Hij ging onder andere in gesprek met lhbt-jongeren met een biculturele achtergrond - een groep waar nog heel wat voor te winnen is, als je het mij vraagt.

Sinds woensdag 7 december vindt het International Queer and Migrant Film Festival plaats in Amsterdam. Dit festival staat volledig in het teken van lhbt'ers met een migratieachtergrond. Er zijn diverse activiteiten, zoals debatten, exposities en filmvoorstellingen, over de problematiek rondom deze groep. Er er onder meer aandacht voor islamofobie en homofobie, er is een panelgesprek over lhbt-sekswerkers met een migratieachtergrond, en er wordt een diner met lhbt-vluchtelingen gehouden.

Homorechten worden, tegen de achtergrond van toenemende islamofobie en afwijzing van migranten, steeds meer benadrukt als ultieme westerse waarden. Vaak wordt in Nederland de suggestie gewekt dat alleen moslims en migranten de oorzaak zijn van homohaat en homofobie. Zo was er eind vorig jaar commotie over asielzoekers die homoseksualiteit niet accepteren, en recent is er een regenboogzebrapad in Amsterdam Nieuw-West geplaatst - een stadsdeel met een grote populatie moslims en migranten - om de acceptatie van lhbt-ers te vergroten. Ook buiten de Randstad wordt homoseksualiteit nog lang niet altijd geaccepteerd.

Als homoseksueel met een migratieachtergrond had ik met dubbele discriminatie te maken in Limburg, waar ik opgroeide. Later vond ik in de gayscene ook niet altijd aansluiting, simpelweg omdat het een grotendeels witte groep is. Hierdoor kwam ik vaak in gênante en pijnlijke situaties terecht. Het voelde alsof mijn huidskleur en mijn afkomst altijd minpunten waren.

Tijdens mijn pubertijd woonde ik in een dorp in Limburg. Mijn vader komt uit Egypte en was strenggelovig, wat inhield dat we bijna elke zondag naar de kerk gingen en dat op homoseksualiteit een taboe rustte. Homoseksualiteit was volgens mijn vader en mijn omgeving iets van het seculiere Westen, dat sowieso al van God los was. Graag beschermde hij ons van alles wat volgens zijn cultuur zondig was.

Mijn vader groeide op in een cultuur waar homoseksualiteit zogenaamd niet bestaat. Zo lopen jongens in het Midden-Oosten hand in hand zonder met homoseksualiteit geassocieerd te worden, en gaan ze veel intiemer met elkaar om dan vrienden hier.

Toen ik in mijn tienerjaren naar Egypte op vakantie ging snapte ik het allemaal niet zo goed. Jongens noemden elkaar constant 'habibi' (Arabisch voor lieverd) en kusten elkaar. Later begreep ik dat het niet met homoseksualiteit geassocieerd werd omdat het daar niet bestond. Dat betekent niet dat ze er niet zijn, maar dat deze groep verborgen blijft. Deze mentaliteit werkt door in veel lhbt'ers met een migratieachtergrond. Zij komen vaak niet uit de kast en leiden een stressvol dubbelleven.

De pubertijd is voor iedereen een periode van verwarring, maar doordat ik tussen twee compleet verschillende culturen opgroeide leefde ik al vrij snel een dubbelleven. Uit onderzoek naar lhbt'ers met een migratieachtergrond in Nederland blijkt dat veel jongeren uit deze groep een dubbelleven leiden. Westerse waarden als vrijheid van seksuele oriëntatie staan vaak haaks op de traditionele en religieuze waarden van de ouders. Voor mijn vader stond bijvoorbeeld al vast dat ik met een vrouw zou trouwen en een gezin zou stichten.

Toen ik vijftien was kreeg ik mijn eerste relatie met een jongen, dit hield ik destijds voor mijn eigen veiligheid geheim. Zo loog ik vaak over wat ik deed en kon ik niet openlijk communiceren wat ik dacht. Een enorme bewustwording was het toen ik bij mijn vriendje thuis kwam en zijn ouders doodnormaal deden over onze relatie. Op school was het minder rooskleurig: mijn middelbare school in Horst aan de Maas telde tweeduizend leerlingen waarvan drie leerlingen openlijk homoseksueel waren. Ook in het dorp waar ik woonde verspreidden de roddels over mijn relatie zich, en al snel stond ik in het dorp bekend als 'de homo'. Jongens bleven bij me uit de buurt omdat ze bang waren dat ik aan ze zou zitten en meisjes wilden alleen maar vrienden met me worden omdat ze dan met me konden winkelen, alsof ik een accessoire was.

Om gelukkig te worden had ik geen andere optie dan het huis uit te gaan en naar de stad te verhuizen. Daarom besloot ik op mijn zestiende op kamers te gaan. Ik begon mezelf te ontwikkelen en ging weleens naar homofeestjes. Hier heb ik positieve en negatieve herinneringen aan. Natuurlijk was het fijn om jongens te ontmoeten, maar ook hier voelde ik me niet helemaal geaccepteerd. Ik kreeg vaak opmerkingen over mijn afkomst, alsof ik daardoor niet homo kon zijn. Soms kwamen jongens of mannen alleen naar me toe met de mededeling dat ze altijd al seks wilden hebben met iemand van mijn uiterlijk. Ik ben exotisch hapje, islamietje en knuffelmarokkaan genoemd. Hierdoor voelde ik me al snel een soort van experiment. Ook werd me soms verteld dat ik best knap was voor iemand uit het Midden-Oosten, of iemand vertelde me dat hij simpelweg niet op buitenlanders viel, maar me wel heel aardig vond. Deze vorm van uitsluiting of het seksualiseren van een bepaalde etniciteit is vooral op datingapps als Grindr zichtbaar.

Aan de ene kant werd ik door mijn eigen religieuze omgeving gediscrimineerd, en aan de andere kant had ik te maken met racisme vanuit mijn dorp en de witte gayscene zelf. Hierdoor heb ik vaak het gevoel gehad alsof ik nergens bij hoorde. En ik ben niet de enige. In het Amsterdamse nachtleven ontmoette ik lotgenoten die met dezelfde problematiek te maken hadden. De meeste van hen kwamen ook van buiten de Randstad en voelden zich niet geaccepteerd op het platteland, noch in de reguliere gayscene.

Het recente gebaar van de koning was heus een goede zet, maar er is meer hulp nodig voor de vaak verborgen groep van lhbt'ers met een migratieachtergrond. Je kunt namelijk ook homo zijn als je niet westers bent. De lhbt-scene is kleurrijker dan je denkt. Dat het International Queer and Migrant Film Festival dit punt op de agenda zet is een goede zaak.

Het IQMF vindt plaats tot en met 16 december in De Balie en het Bijlmer Parktheater in Amsterdam. Zie http://www.iqmf.nl/.

Credits


Tekst Bo Hanna
Beeld via IQMF

Tagged:
Lhbt+
Cultuur
international queer and migrant festival
iqmf