‘fake youth’, de onbehaaglijke realiteit van social media

Tessa Bosma laat met deze fotoserie zien dat onze online persona’s vaak zorgvuldig vormgegeven en gemanipuleerd zijn.

door Suze van As
|
20 januari 2017, 11:20am

Na lang en hard werken heeft kunstenaar Tessa Bosma haar fotoserie Fake Youth weten te realiseren. Het is een project waarin we onszelf allemaal kunnen herkennen, want de serie richt zich vooral op onze generatie: de generatie die doorgaans door de telefoon leeft en online persona's creëert. Wij spraken Tessa en vroegen haar naar de link tussen social media en depressie onder millennials, en het vervormde zelfbeeld dat we van de werkelijkheid creëren door in een bubbel te leven.

Om maar even met de deur in huis te vallen: wat betekent fotografie voor jou?
Ik heb aan het AMFI gestudeerd, en daar kwam ik regelmatig in aanraking met fotografie. Ik was destijds vooral bezig met styling en ander werk dat achter de schermen plaatsvond, maar ik kreeg veel mee van hoe alles in z'n werk ging. Ik was altijd al geïnteresseerd in fotografie, dus ik besloot verder te leren binnen het vak van de modefotografie. Ik wilde mezelf naar een hoger niveau tillen en mezelf blijven ontwikkelen. Na een tijdje begon ik me op conceptuele fotografie te richten, omdat ik het verhaal achter een foto enorm interessant vind. Elke foto vertelt namelijk weer een ander verhaal.

De diepgang achter een foto vind je dus belangrijk?
Jazeker, een foto zegt meer dan duizend woorden - en dat terwijl het maar één plaatje is, dat vind ik interessant. Het is tof om iemands aandacht te grijpen met één beeld, en mensen verder hun eigen invulling te laten geven naar het verhaal erachter. Ik probeer de interpretatie zo vrij mogelijk te laten, al zit er vanuit mijn kant natuurlijk wel een boodschap achter. Ook door middel van deze fotoserie, Fake Youth, wil ik een boodschap meegeven: namelijk dat we als generatie onze aandacht vooral richten op wat zich online afspeelt, en ik denk dat het nodig is om onszelf daar los van te koppelen.

Ben je zelf eigenlijk actief op social media?
Ik heb wel Facebook en Instagram: Facebook gebruik ik voor mijn sociale contacten, terwijl Instagram vooral als portfolio en overzichtswerk fungeert. Mensen vinden je vaak via die weg, dus het heeft voor mij vooral een zakelijke functie. Het was een bewuste keuze om niet met Snapchat en Twitter te beginnen, omdat ik vind dat het onnodig is om je hele leven met de rest van de wereld te delen. Ik zeg altijd: leef in het moment en niet via je telefoon. Dat is het idee erachter.

Je zei eerder al dat onze generatie zich vooral lijkt te richten op wat zich online afspeelt. Wat vind je daar zo akelig aan?
Je profielen zetten meteen een beeld van je neer, en dat beeld kun je zelf manipuleren. Je vormt daardoor ook heel snel een mening over anderen, die geheel gebaseerd is op een bewust uitgekozen online persona. Over mij zouden mensen bijvoorbeeld kunnen denken dat ik een feestbeest ben, omdat ik foto's die op feestjes zijn gemaakt getagd word. Ook zou je van mijn aanwezigheid op social media nooit af kunnen leiden dat ik heel zakelijk ingesteld ben, terwijl dat in de realiteit wel zo is. Dat is hoe je een vervormd beeld van iemand krijgt.

Terwijl het leven in de realiteit niet alleen maar rooskleurig is, natuurlijk.
Juist, onze generatie heeft bijzonder veel last van depressie en dat is eigenlijk best wel opmerkelijk. Vooral als je kijkt naar wat er allemaal mogelijk is tegenwoordig: je kunt, deels met dank aan je netwerk en social media, van alles en nog wat bereiken, maar waarom zijn we dan zo ongelukkig? Het leek me interessant om dat te onderzoeken en het werd me al snel duidelijk dat dit veroorzaakt wordt door het alsmaar vergelijken en ontevreden zijn met je online persona. We laten ons door likes definiëren.

En dat is ook waar Fake Youth om draait, toch?
Ja. Ik wilde door middel van dit project belichten waar wij, door toedoen van social media, allemaal een verkeerde interpretatie van hebben. Zo kwam ik op vijf verschillende topics: Identity, Faking It, Suffocation, Opinionated en Isolated. Die topics heb ik gebruikt om te benadrukken dat we altijd rekening moeten houden met het feit dat vrijwel alles op social media aangedikt wordt. Mensen vinden de foto's in deze serie al snel afstotend, omdat ze er nogal een beklemmend gevoel van krijgen. De foto's hebben een afschrikwekkend effect, maar tegelijkertijd wil je als kijker weten wat de achterliggende betekenis is.

Neem nou je foto voor Identity, waarom heb je die zo vormgegeven?
Het is een foto van een persoon met een kous over het hoofd, waardoor het gezicht enigszins vervormd raakt; dat heb ik gedaan, omdat het zo niet zichtbaar is of het om een man of een vrouw gaat. Je kunt niet definiëren wie of wat er op de foto afgebeeld wordt, terwijl je op social media je hele eigen identiteit kunt schetsen en vormen. Je kunt daar als het ware iedereen wie je wilt zijn.

Vertel eens wat meer over de thema's?
Ik heb de vijf thema's gekozen op basis van het onderzoek dat ik van tevoren heb gedaan, en daarna heb ik bepaald hoe ik die thema's weer wilde geven. Neem nou Opinionated, daarin zie je eigenlijk iemand die klakkeloos haar mening uit zonder daar eerst goed over na te hebben gedacht, vandaar de lege bellen op de foto. Faking It laat zien dat mensen geneigd zijn altijd hun beste kant te etaleren, terwijl dat als gevolg heeft dat we een neppig beeld van onszelf neerzetten. Daarom heeft ze ook zulke lege ogen. De foto draait om die dubbelzijdigheid: enerzijds lijkt het heel goed te gaan, anderzijds schuilt de realiteit achter het masker. Suffocation spreekt eigenlijk voor zich en draait om de constante druk die wij voelen om het beter te doen dan de rest. Als je geen social media hebt, tel je eigenlijk niet mee.

En dan heb je nog Isolated.
Ja, daarmee wilde ik laten zien dat we van jongs af aan niet meer meekrijgen wat er direct om ons heen gebeurt, omdat we meteen een iPad of telefoon in onze de handen gedrukt krijgen. Onze ogen zijn altijd op schermpjes gefixeerd, in plaats van op de werkelijkheid om ons heen. Je creëert zo je eigen bubbel, omdat je steeds makkelijker gaat geloven wat je online ziet en leest.

Denk je dat social media ook voor goede dingen kunnen zorgen?
Ja, natuurlijk. Social media kunnen je netwerk enorm bevorderen, je hebt een veel groter bereik. Het is ook niet zo dat ik mezelf als een soort 'social media-guru' zie; ik probeer simpelweg de minder mooie kant ervan te belichten. Ik wil mensen graag aansporen om realistischer en eerlijker te worden ten opzichte van zichzelf, en ik denk dat het goed zou zijn als we onze telefoon als een soort dieet behandelen: alles met mate, in plaats van meteen een hele zak chips. 

Credits


Tekst Suze van As
Fotografie Tessa Bosma

Tagged:
tessa bosma
fake youth