generatie z doet social media in de ban

Steeds meer jongeren trekken de stekker uit hun socialmedia-accounts. Waarom?

door Jane Helpern
|
14 oktober 2015, 8:15am

Lena Dunham is niet de eerste die haar socialmediagebruik op een laag pitje zet. Vorige week verklaarde de uitgesproken feminist aan podcasthost Kara Swisher dat ze klaar was met het platform. Ze ontving zoveel nare berichten dat ze het twitteren voor gezien houdt. Er zullen nog wel tweets verschijnen op haar account, maar die worden niet door Lena zelf geplaatst. Steeds meer sterren geven hun socialmedia-accounts op deze manier uit handen. De laatste tijd lijkt de afkeer van social media toe te nemen, vooral onder jonge mensen; steeds meer van hen verwijderen hun profielen. De vraag is: waarom keren ze deze platforms na tien jaar van obsessie nu de rug toe?

Terwijl de één social media met mate en voor zijn plezier kan gebruiken, kan socialmediagebruik voor de ander ongemerkt veranderen in een overdreven obsessie. De haat-liefdeverhouding die mensen met social media kunnen ontwikkelen blijkt niet zo zeer te wijten aan het fenomeen zelf, maar aan de manier waarop ze gebruikt of misbruikt kunnen worden. Ons socialmediagebruik neemt toe, maar hetzelfde geldt mogelijk voor verslavingsgedrag, FOMO, jaloezie en het constante vergelijken van jezelf met anderen.

Neem Ali Segel, ook bekend als Online Alison. De 29-jarige schrijfster verwijderde haar facebookaccount, maar kon de verleiding om terug te keren telkens niet weerstaan. "Ik verwijderde mijn Facebook omdat ik te veel stalkte," zegt Ali, "en toch geef ik steeds weer toe". Waarom is het zo lastig? Ali gebruikt - net als veel andere jonge, werkende mensen - Facebook ook als een hulpmiddel voor promotie. "Uit oogpunt van mijn carrière is Facebook een middel om zichtbaar en relevant te blijven. Ik heb mijn manager bijvoorbeeld gevonden omdat hij enthousiast reageerde op mijn post." De schrijfster gebruikt Facebook echter niet alleen voor professionele doeleinden. "Ik weet dat ik een internetverslaving heb. Zodra ik iets voel of denk, moét ik er iets over posten op Facebook, Instagram of Twitter. Op zo'n moment is de interactie met vreemdelingen interessanter dan het gevoel dat ik heb. Het is de perfecte manier om mijn ego te stimuleren, maar misschien ook wel een vorm van masochisme."

Op Reddit delen jongeren hun ervaringen met het sluiten van hun socialmedia-accounts in het topic 'Mensen die hun socialmedia-account verwijderden, hoe gaat dat?' Iemand schrijft, "Ik ben blij om van de internetdiscussies, clickbait-artikelen, sensatiezoekers en het politiek en religieus geruzie af te zijn. Je kunt geen fatsoenlijk gesprek met iemand voeren zonder dat er memes gebruikt worden om je belachelijk te maken. Gedraag je eens als een volwassene en respecteer elkaars mening."

Een andere persoon gebruikt Facebook alleen om evenementen te regelen, en probeert dat zo te houden. "Ik ben een stuk gelukkiger als ik niet steeds lees wat mijn vrienden uitspoken." Hij onderzocht waarom deze netwerkplatforms jaloezie en ontevredenheid kunnen stimuleren. "Social media waren er in eerste instantie om met elkaar in contact te blijven, maar ze lijken inmiddels meer op een manier om de wereld te laten hoe fantastisch onze levens wel niet zijn," schrijft DividedBy_Zero. "Mijn wall stond vol met foto's van verlovingsringen, pasgeboren baby's, verre reizen, avondjes uit en hardloopwedstrijden. Langzaam maar zeker begin je jezelf te vergelijken met je facebookvrienden; waar ging het fout met je, waarom is jouw leven niet net zo geweldig? Facebook is onbedoeld een plek vol wanhoop en zelfkritiek geworden, en hoe meer ik me ermee bezig hield, hoe slechter ik me voelde."

Uit een snelle rondvraag op Twitter bleek dat veel mensen klaar zijn met social media. Designer Liz vertelde me dat ze vier jaar geleden Facebook verwijderde, en ze denkt dat haar instagramaccount binnenkort aan de beurt is. Voormalig blogger Jazzi is al zeventig weken niet meer actief op Instagram - dat liet ze aan me weten in haar eerste tweet sinds 2014. Ze verwijdert haar accounts niet, maar heeft haar activiteit geminimaliseerd tot observatie. Accountant Stacey uit Londen verwijderde Facebook drie jaar geleden omdat de sfeer haar niet aanstond, en mensen persoonlijke berichten openbaar op haar wall postten. Ook schrijfster Kate sloot haar twitteraccount, toen ze merkte dat ze alleen maar tweette over hoe erg haar kater nu weer was.

Toen Jaden Smith [die ooit erg actief was op Twitter] zijn account in mei verwijderde, opende hij de ogen van veel van zijn volgers. Hij zette mensen aan het denken: hoe zou de wereld eruitzien zonder de eeuwige, afgezaagde internetquotes en andere onzinnigheid? Inmiddels is de jonge ster weer actief op Twitter, maar hij volgt slechts vijf mensen. Socialmediagebruikers werden opnieuw verrast toen it-girl Lily-Rose Depp 'social media suicide' pleegde en al haar foto's op Instagram verwijderde. Het bleek vals alarm te zijn, haar account was gehackt.

Waarom geven steeds meer jongeren de brui aan social media? Onder generatie Z [de generatie jongeren tot 19 jaar oud] is de behoefte aan privacy een veelvoorkomende reden. Uit onderzoek door The New York Times blijkt dat mensen van deze generatie zich bewuster worden van de digitale sporen die ze achterlaten. Maar ze zijn niet de enigen die verlangen naar meer anonimiteit in een maatschappij waarin iedereen een online identiteit bezit. Zoals Céline-ontwerpster Phoebe Philo al zei: "Het is een luxe als het Googelen van je naam geen resultaat oplevert. Oh, wat zou ik die persoon graag zijn."

Voor velen weegt het plezier van social media niet meer op tegen de overdaad aan foto's en aandachttrekkerij. We willen steeds meer aandacht en steeds meer informatie, maar we hebben niet in de gaten wat dat met ons gedrag kan doen. Gedachteloos pakken we 's ochtends onze telefoon, alsof het de krant is, en lezen we al likend de laatste updates. Maar over het algemeen zijn er steeds meer mensen die behoefte hebben aan rust in hun hoofd. Afstand van social media is daarvoor wellicht een goede eerste stap. Wordt het niet tijd voor meer sociale interactie in het echte leven? Je kunt op meer plekken waardering en aandacht krijgen dan op social media. Weg met "pics or it didn't happen."

Credits


Tekst Jane Helpern
Fotografie Harry Carr

Tagged:
Instagram
Facebook
Twitter
Social Media
Think Pieces
lena dunham
Cultuur
Generatie Z