carol is hét lesbische liefdesverhaal van het jaar

Filmaker Todd Haynes vertelt over het regisseren van Cate Blanchett en Rooney Mara voor de mooiste en meest hartverscheurende film van 2015.

door Colin Crummy
|
30 november 2015, 8:55am

Carol is Todd Haynes' zevende en beste film. Met het verhaal over twee vrouwen en hun ontluikende liefde in de setting van een warenhuis in de jaren vijftig is Carol ook zijn meest mainstreamfilm. Maar tegelijkertijd is een het project dat op geen moment zijn queersentiment kwijtraakt.

Cate Blanchett speelt Carol, een rijke vrouw in een liefdeloos huwelijk. Behangen met roofdierbont koopt ze een treinset voor haar dochter bij de negentienjarige verkoopster Therese (Rooney Mara). Na een korte ontmoeting en wat blikken heen en weer, trekt Carol de stoute schoenen aan en vergeet ze expres haar handschoenen en contactgegevens. Zo begint een gevoelige en gevaarlijke dans, die de vrouwen langs de liefde en alle consequenties leidt.

De film is gebaseerd op de roman The Price of Salt, van Patricia Highsmith, dat de intensiteit van ontluikende liefde beschrijft vanuit Therese's perspectief. Het filmscript van Phyllis Nagy gaat verder, en laat ook zien hoe de uitdagende, kwetsbare Carol in de situatie staat. Gedurende de hele film verleidt Hayne met zijn sensuele stijl die de onscreen-chemie tussen de vrouwen verder belicht. Carol is een bijzondere film om verliefd op te worden. De regisseur vertelt hoe hij dat voor elkaar kreeg. 

Hoe heb je de acteurs voorbereid voor deze film?
Het was voor Cate en Rooney heel nuttig mijn image book te zien. Daarin wordt samengevat hoe ik de stijl en de sfeer voor me zie. Ik maak het boek normaal voor de director of photography, maar ik onderschat nooit hoeveel waarde het kan hebben voor de acteurs.

Wat vond je mooi aan de roman?
Dat je het af en toe echt even niet meer weet. Net als de eerste keer dat je verliefd wordt. Ineens gaan dan alle liefdesliedjes helemaal over jou. Alles om je heen heeft ineens een betekenis, en tegelijkertijd ben je overgeleverd aan de genade van al die betekenissen. Je weet het even niet meer, je bent verdwaald.

Is dat waarom het perspectief zo belangrijk is voor Carol?
Het boek is geschreven vanuit het perspectief van Therese. Met het oog op de film heb ik goed nagedacht hoe we daarin meegaan en van afwijken.
Als je verliefd wordt, probeer je er constant achter te komen hoe de ander zich voelt. In Carol duurt het best lang voor je daar een antwoord op hebt. Als je dan seks neemt als graadmeter voor wederzijdse liefde, kom je het pas laat in de film tegen. Therese is dus vrij lang in een staat van onzekerheid en ik denk dat we ons in de film langer in Therese's schoenen bevinden dan in die van Carol.

Droeg de seksualiteit van haar karakter bij aan die complexiteit, aangezien er in die periode geen woorden waren om haar ervaring te omschrijven?
Dat maakt het juist gedenkwaardig. Zelfs als je wél de woorden hebt voor de liefde die je voelt, snap je het niet helemaal.
In 1952 was er nauwelijks een voorbeeld van lesbische liefde te vinden, maar dat maakt niet uit. Als je jezelf verliest in liefde, voelt het sowieso alsof je het allemaal ter plekke uitvindt.

Het duurde vijftien jaar om de film te maken. Denk je dat Carol nu een andere film is dan vijftien jaar geleden, gezien hoe ver de LHBT-gemeenschap nu is?
Ik heb mijn bedenkingen bij het idee dat we als maatschappij vooruit gaan, dat we steeds toleranter worden. Ik denk dat er een flinke meerderheid de mensenrechten voor homo's en lesbiennes erkent in de Verenigde Staten en het Westen. Dus misschien bereikt het nu inderdaad het grote publiek makkelijker. Het is een teken aan de wand.

Onlangs kreeg de homofilm Stonewall kritiek omdat het zich te veel aanpaste aan het publiek. Hielden jullie daar rekening mee bij het maken van Carol?
We hadden [aan Patricia Highsmith] een geweldige schrijfster die menselijk verlangen begreep en het bracht zonder sentimentalisme. Het gaf ons echt iets om aan vast te grijpen. Dus we dachten niet echt na bij wie of welke groep het zou kwetsen of pleasen. Patricia Highsmith bracht veel kennis en ervaring mee als 40-jarige vrouw die van andere vrouwen houdt. Misschien als Stonewall een boek was, geschreven door iemand die daar was, dan zou de film minder last hebben van geschreeuw over wie nou het echte verhaal vertelt en wie de boel mooier verpakt.

Wat denk je dat er van Therese en Carol geworden is?
O, ik heb geen idee. Het zijn geen echte mensen, maar ze gaan over echte gebeurtenissen van echte mensen. Ze krijgen het flink te verduren door de wereld om ze heen, maar ook door elkaar, en tegen het einde van de film zijn ze niet meer dezelfde personen. Wij willen dat ze tenminste een kans samen hebben.


Carol is vanaf 17 december in de bioscoop te zien. 

Credits


Tekst Colin Crummy
Fotografie  Cameron Wittig

Tagged:
Todd Haynes
Cate Blanchett
Rooney Mara
Cultuur
Carol