hoe we digitaal ontwerp kunnen gebruiken om het modesysteem te bevragen

Het werk van eindexamenstudent Iris van Wees biedt een glimp van een mogelijke toekomst van modeacademies.

door Lianne Kersten
|
14 februari 2019, 3:04pm

Hoofddocent van AMFI Peter Leferink stelde onlangs een treffende flashforward voor aan zijn vierdejaarsstudenten: “Stel je voor, je bevindt je in de toekomst en komt na je opleiding terecht in een modewereld die compleet anders is dan die van nu. Een wereld waarin het inmiddels ondenkbaar is dat jaren geleden de aarde werd opgeofferd om kleding te produceren. Dat we water verbruikten om kleding te wassen. Dat we met chemicaliën stoffen bewerkten en we mensen uitbuitten om een functioneel product zo goedkoop mogelijk en in zo groot mogelijke aantallen te verkopen. In plaats daarvan zijn ontwerpprocessen volledig regeneratief, en moet ieder kledingstuk een circulaire levensloop garanderen. Garen moet afbreekbaar zijn, stoffen kunnen weer nieuwe vezels worden. Consumenten zijn, eindelijk, bewuster. Er is alleen nog een glimp van de oude wereld te vinden in de vorm van zwarte markten voor tweedehands kleding, of de duurdere legale refurbishshops, waar opgelapte merkkleding te koop is.”

Is het beeld dat hij schetste eenen inspirerende en hoopvolle schets van de toekomstige modewereld, of een complete utopie?

Talloze jonge modeontwerpers op de academies proberen dagelijks met dit toekomstbeeld in hun achterhoofd te experimenteren met nieuwe vormen van ontwerpen – gemotiveerd door de noodzaak dat de mode-industrie, voor het welzijn van onze planeet, ingrijpend moet veranderen. Om dat voor elkaar te krijgen moet “de manier waarop we creëren, produceren, presenteren, dragen en zorg dragen fundamenteel worden herzien”, aldus Peter.

Dat kun je als ontwerper doen door minder te produceren, of duurzamer. Een andere manier om kritiek te uiten op de manier waarop mode wordt gemaakt is door digitaal te ontwerpen, zonder fysiek eindproduct. Ontwerpers als Amber Jae Slooten en het collectief PMS werken bijvoorbeeld al volledig virtueel, en zijn overtuigd van een digitale revolutie in de mode. Maar er is ook een middenweg. Een illustratie daarvan vinden we in AMFI-student Iris van Wees en haar project SCREENCATCHER. Iris volgde de minor 3D Hypercraft – een minor waarin studenten leren om digitaal te ontwerpen, een innovatieve manier van schetsen waardoor dingen als reststoffen en mislukte patronen niet meer voorkomen, en het ontwerpproces dus aanzienlijk duurzamer wordt.

Deze omschakeling van traditioneel naar virtueel ontwerp bracht voor Iris wel wat verwarring met zich mee: “Het proces verandert compleet. Het is ineens niet meer nodig om wekenlang te worstelen om tot een product te komen. Als je wil, kan je binnen een dag een volledig virtuele look creëren, vanachter de computer met slechts de beweging van je muis. Maar de emotionele band tussen maker en het product verandert hierdoor wel, de tastbaarheid van het product ontbreekt.”

Tijdens een shoot met fotograaf Darren Smith maakte ze dan ook de vertaalslag van deze virtuele wereld naar tastbare producten, waarin fysieke modellen samensmelten met de digitale wereld. Om de duurzaamheid te behouden maakte ze gebruik van weggegooide plastic banners. De stap om de virtuele designs om te zetten in tastbare kleding was voor Iris nodig om het designproces af te sluiten: "Ik heb dit nieuwe virtuele ontwerpproces duidelijk nog niet compleet geaccepteerd."

Haar project illustreert op die manier de uitdagingen van digitaal ontwerp, en onderzoekt tegelijkertijd de vraag waar de noodzaak van het maken van kleding vandaan komt. Voor deze nieuwe generatie digitale ontwerpers wordt steeds duidelijker dat het voor een modeontwerper niet meer voorwaarde nummer één is om daadwerkelijk kleding te maken, maar dat je ook mode kan gebruiken als middel om op zoek te gaan naar vernieuwing en verbetering. Zo worden sommige studenten opgeleid tot de nieuwe developers van de mode. En met een modewereld die snakt naar hervorming, is dat alleen maar positief.

1550147020601-vanWees20190113_0479-copy
1550146947970-vanWees20190113_0248-copy
1550146976784-vanWees201901130107-copy
1550147048481-vanWees201901130348-copy

Credits


Fotografie: Darren Smith
Haar en Make-up: Sanne Schoofs
Modellen: Anna Asero, Alina Voskuil, Rick Puik
Designs: Iris van Wees

Tagged:
Amfi
modeontwerper
digitaal ontwerp
3d hypercraft