het vroege queer internet was een magische plek die we nooit moeten vergeten

Voor de opkomst van social media was er een wereld vol DIY-websites waarop mensen hun identiteit en seksualiteit samen onderzochten.

|
sep. 7 2018, 4:03pm

In 2004 was Sophie Schmieg een van de weinige trans tieners in Duitsland – tenminste zo voelde ze zich. “De meeste trans mensen, en vooral trans vrouwen, waren voor mijn gevoel twee keer zo oud als ik,” zegt ze. De queer gemeenschap stond volgens haar toen ook nog niet zo open tegenover jongere trans mensen. “Het ergste was dat oudere trans mensen ons vertelden dat we te jong waren om aan een transitie te beginnen.”

Sophie wist hoe je moest programmeren, dus vond ze een goedkope server en een domeinnaam waarop ze een simpel forum bouwde, om zo met andere trans tieners in contact te komen. “Het waren donkere tijden,” vertelt ze. In het pre-Tumblr-tijdperk werd non-binair gender niet op dezelfde manier erkend als nu, dus moest ze de forumsoftware die ze gebruikte hacken om het mogelijk te maken om meer dan twee opties voor gender aan te vinken.

Sophie maakte een heleboel nieuwe vrienden via de site en kon eindelijk in contact komen met andere trans tieners die ook op zoek waren naar een gemeenschap. “Ik zat bijna elke dag op dat forum,” zegt ze. Young-t.com, zoals de site heette, raakte uiteindelijk inactief toen Sophie begon met studeren, en zoals veel andere vroege websites ebde de populariteit daarna weg. Toch denkt ze met warme gevoelens terug aan de online gemeenschap, waardoor ze zich een stuk minder eenzaam voelde.

In de vroege jaren 2000, voor de lancering van Tumblr in 2007, waren een heleboel kleinere online forums en messageboards onderdeel van de gloriedagen van het queer internet.

Queer millennials die toegang hadden tot het internet herinneren zich Tumblr als de geboorteplek van de queer internetcultuur. Op deze site is veel van de taal en labels ontstaan die we nu gebruiken om over non-heteronormatief gender te praten. De zogenaamde “gayste generatie ooit” heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het tot stand komen van gesprekken over aseksualiteit en bi-fobie in mainstream cultuur. Voor veel mensen was Tumblr het beginpunt van de zoektocht naar hun seksualiteit en identiteit, het was een ontmoetingsplaats voor jonge queer mensen die nog in de kast zaten, die zich gevangen voelden op het platte land, of gewoon zin hadden om te chatten.

Hoewel Tumblr de zichtbaarste uiting was van een colectieve queer internetcultuur, was het bij lange na niet de enige. In de vroege jaren 2000, voor de lancering van Tumblr in 2007, waren een heleboel kleinere online forums en messageboards onderdeel van de gloriedagen van het queer internet. Voor iedereen die uit de kast kwam of twijfelde aan zijn geaardheid waren er plekken als LiveJournal, Open Diary, Gaydar Girls, Kitten Board of gUrl.com.

“Ik heb er veel vrienden gemaakt die ik nog steeds spreek,” zegt de 33-jarige New Yorker Marie. “Ik had bijna mijn eerste date dankzij idategirls.livejournal.com.” B uit Minneapolis herinnert zich hoe ze een groep “baby queers” op Open Diary ontmoette dat haar uiteindelijk hielp om uit de kast te komen. “Voor Open Diary zat ik in een MSN-groep voor tieners die het gevoel hadden dat ze nergens thuishoorden.” B vertelt dat haar online vrienden veel opener stonden dan de mensen in haar kleine dorp: “Ze lieten me zien dat het mogelijk was om queer te zijn in deze wereld.”

Voor Jessi Norman (28) waren vooral herhaling van The L Word en de queer nieuwsupdates van AfterEllen erg belangrijk. AfterEllen was een van de eerste en grootste websites voor lesbische en bi vrouwen. En het was ook de plek waar Jessi haar eerste vriendinnetje ontmoette. “Ik kom uit Alabama, dus ik wist niks over queer cultuur,” zegt ze. “Door de site heb ik zoveel mensen leren kennen die ik anders nooit had ontmoet.” AfterEllen heeft sindsdien een grote en hartverscheurende rebranding ondergaan. Hoewel Jessi het niet eens is met de schaamteloze transfobische dingen die er zijn verschenen, toch heeft de site veel voor haar betekend. “Het hielp me heel erg met het uit de kast komen.”

Fanfiction- en gaming-groepen waren ook populaire plekken voor queer mensen en jongeren die op zoek waren naar een veilige, positieve plek om anoniem hun fantasieën en verbeelding te onderzoeken. De 28-jarige Al uit Chicago maakte deel uit van een “gay Neopets-groep” in de vroege jaren nul.

“Ik weet nog dat we in ‘code’ naar elkaar moesten schrijven. We deelden onze instant-messagingaccounts met elkaar. Maar je kon die naam niet uittypen, dus moesten we ze op allemaal rare manieren met elkaar delen, zoals met allemaal x'en tussen de letters, enzovoorts. Toen de regenboogkleur op Neopets uitkwam weet ik nog dat ik heel enthousiast was,” zegt Al. “Ik weet ook nog heel goed hoe ik iemand vertelde dat mijn vrouwelijke huisdieren aan het daten waren en dat ik een crush had op een meisje uit mijn klas.”

Teresa Navarro schrijft over haar eigen ervaringen met Neopets in de vroege jaren 2000, dat deel van de aantrekkingskracht van de game en andere online communities de anonimiteit en de vergankelijkheid ervan was. Het vroege queer internet was een safe space voordat de term ‘safe space’ een politieke lading kreeg. “Het was voor mij altijd makkelijker om dingen online te vertellen dan in het echt. Het is veilig als je eerst kunt nadenken voordat je iets post of verstuurt. Het geeft rust als je iets heel moeilijks wilt vertellen,” schrijft Teresa. “Door deel uit te maken van deze online gemeenschappen gaf ons het gevoel dat we een soort macht hadden, waarvan we tot dan toe niet wisten dat we die hadden.”

Voor jonge mensen die opgroeien op het platteland, in armoede, of zonder een veilige familie die ze steunt, kan het ontzettend eenzaam zijn. Online gemeenschappen kunnen daarom ook echt levens redden.

De sites uit de vroege jaren 2000 verdwenen toen queer internetcultuur zijn thuis vond op Tumblr. Op dit moment identificeren zich meer jonge mensen als queer dan ooit. Door hun gebruik van mainstream online websites zoals Twitter, Instagram en Snapchat krijgen ze ook een grotere zichtbaarheid. Toch zijn er nog steeds websites die de cultuur en esthetiek van het vroege queer internet levend houden, zoals Wattpad, ontstaan uit de nogal queer traditie van fanfiction; Autostraddle en TrevorSpace, kleinere gemeenschappen met forums, messageboards en nichecontent die nog steeds beïnvloed wordt door vroege queer content.

Hoewel je op Twitter en Instagram veel queer Instagram-beroemdheden te zien krijgt die aan het standaardideaal voldoen van wat knap is, kunnen intieme en veilige online gemeenschappen nog steeds heel belangrijk zijn voor jonge mensen en ze veel steun geven. Ook al is queer-zijn nu veel meer geaccepteerd door de mainstream, is het niet altijd makkelijk om queer te zijn. Voor jonge mensen die bijvoorbeeld opgroeien op het platteland, in armoede, of zonder een veilige familie die ze steunt, kan het ontzettend eenzaam zijn. Online gemeenschappen kunnen daarom ook echt levens redden.

In het pre-social-mediatijdperk waren er geen screenshots. En hoewel het onmogelijk is om iets voorgoed van het internet te verwijderen, was een deel van de magie van de vroege online cultuur dat het niet gemaakt was om voor altijd te bestaan. Het gaf jonge queer mensen de mogelijkheid om te experimenteren en hun eigen identiteit te definiëren. En, misschien belangrijker nog: om elkaar te vinden.