Advertentie

wat de lhbtq-gemeenschap bereikte in 2016

Wie denkt dat dit jaar enkel uit tegenslagen bestond, heeft het mis. 2016 bracht ook veel goeds. We blikken terug op waar we trots op mogen zijn.

door Robin Alper
|
27 december 2016, 9:45am

Homo- en vrouwenrechten waren dit jaar wederom veelbesproken onderwerpen. Regelmatig behaalden ze de krantenkoppen, maar lang niet altijd met goed nieuws. Dat betekent echter niet dat er dit jaar niks bereikt werd. Integendeel zelfs: wereldwijd kwamen mensen nog steeds in actie om voor gelijkheid en acceptatie te strijden, en op te komen voor hun rechten.

Hier in Nederland begonnen we het jaar door nieuwkomers in ons land te leren over de rechten en acceptatie van vrouwen en lhbt'ers. Vluchtelingen in Amsterdamse opvangcentra kregen sinds maart een uitgebreid voorlichtingsprogramma waarin aandacht werd besteed aan de manier waarop wij hier idealiter omgaan met vrouwen en de lhbt-gemeenschap. Daarnaast werd Utrecht in de zomer van 2016 de eerste Nederlandse gemeente met genderneutrale toiletten, om zo transgenders niet langer voor een dilemma te stellen bij een toiletbezoek. En ondanks dat Nederland behoorlijk achterliep in deze kwestie, is ook hier dit jaar PrEP - een preventief hiv-medicijn - beschikbaar gemaakt. Hoewel PrEP nog niet vergoed wordt, kunnen Nederlandse artsen de pil nu eindelijk voorschrijven.

Ook buiten ons eigen land gebeurde er dit jaar veel voor de rechten van lhbt'ers en vrouwen. Met 2017 in zicht blikken we terug op de momenten van dit jaar die ons hoop gaven, waar we voor streden, en dingen die we bereikten.

Malta verbood conversietherapie
Malta werd dit jaar het eerste land in Europa dat conversietherapie verbiedt. Conversietherapie is bedoeld om homoseksuelen, lesbiennes en biseksuelen geestelijk te veranderen in heteroseksuelen. Op deze manier hopen voorstanders van deze therapie homoseksuelen te 'genezen' van hun geaardheid. Malta zal instituties en personen die deze therapieën uitvoeren vanaf nu bestraffen met een boete of een gevangenisstraf. De wet stelt dat "geen enkele seksuele geaardheid, genderidentiteit of genderuiting een aandoening, ziekte of tekortkoming" is.

Diversiteit in de media
Het aantal lhbt-personages dat dit jaar in televisieprogramma's te zien was, ligt hoger dan ooit tevoren, zo laat een onderzoek van Glaad zien. Glaad bekeek hiervoor alle primetimeprogramma's op de Amerikaanse televisie en de series die in première gingen op online streamingplatformen als Netflix, Hulu en Amazon. Hieruit bleek dat 4,8 procent van alle personages onderdeel zijn van de lhbt-gemeenschap. In de 21 jaar dat deze cijfers worden bijgehouden scoort 2016 daarmee het hoogst. Hoewel het goed is dat de representatie van lhbt'ers groeit, is het volgens Glaads CEO Sarah Kate Ellis wel van belang dat deze representaties in de toekomst diverser en minder stigmatiserend worden. In 2016 overleden er namelijk 25 vrouwelijke queerpersonages om het verhaal van de heteroseksuele hoofdpersoon ten goede te komen.

Homoseksualiteit in de kerk
Afgelopen zomer kwam paus Franciscus op voor de rechten van homo's toen hij zei dat christenen en de Rooms-Katholieke Kerk hun excuses aan hen moeten aanbieden en om vergiffenis moeten vragen. "Homoseksuelen moeten niet gediscrimineerd worden," zei de paus. "Ze moeten worden gerespecteerd en pastoraal begeleid worden." Ook de Methodistische Kerk liet zien open te staan voor lhbt'ers, toen deze in de Amerikaanse staat Arizona een openlijk homoseksuele bisschop verkoos.

Strijd voor het recht op abortus
In Nederland kunnen vrouwen in 16 klinieken en 99 ziekenhuizen een abortus ondergaan. Dit lijkt voor ons vanzelfsprekend, maar 2016 bewees dat dit voor veel vrouwen wereldwijd nog niet het geval is. Twee maanden geleden kwamen vrouwen in Polen in opstand tijdens de zogenoemde 'Black Monday'-protesten, als reactie op een plan van de regering om een nieuwe anti-abortuswet in te voeren. Maar niet alleen in Polen werd gestreden voor het recht op abortus. Ook in Ierland protesteerden duizenden mensen tegen het abortusverbod in het land, en in Amerika werd Planned Parenthood massaal gesteund na de verkiezing van Trump tot president. In 2016 kwamen we op voor onze rechten.

De president van Mexico strijdt voor het homohuwelijk
Op de Internationale Dag tegen Homofobie en Transfobie veranderde president Enrique Peña Nieto zijn twitteraccount in regenboogkleuren, om duidelijk te maken dat hij het homohuwelijk in het land wil legaliseren. Het homohuwelijk is sinds 2015 al in een aantal Mexicaanse staten legaal, maar volgens Peña Nieto moet dat aantal omhoog. Het protest vanuit de bevolking is helaas groot. Als de wetgeving toch goedgekeurd wordt, is Mexico het vijfde Latijns-Amerikaanse land waar homo's in het huwelijksbootje mogen treden.

Les over de lhbt-geschiedenis op scholen
Californië kondigde deze zomer aan om als eerste staat in Amerika lessen over de lhbt-geschiedenis te gaan verplichten op scholen. Zo zal er aandacht worden besteed aan bepaalde lhbt-hoogtepunten, genderkwesties en belangrijke personen uit de lhbt-gemeenschap. Ook de Britse politicus Jeremy Corbyn stelde dit jaar voor om lhbt-rechten toe te voegen aan de geschiedenislessen in Engeland, om zo homofobie tegen te gaan. "Bespreek deze figuren en helden," zei Corbyn over zijn voorstel, "en creëer een atmosfeer waarin mensen elkaars seksualiteit respecteren."

Genderneutraal naar Canada reizen
Bij het invullen van persoonsdocumenten is het aantal geslachtsopties waaruit te kiezen valt bijna nooit meer dan twee. Maar niet iedereen voelt zich even prettig binnen de hokjes 'man' en 'vrouw'. Om deze reden besloot Canada vorige maand om mensen die het land bezoeken de keuze te geven om zichzelf op hun reisdocumenten als genderneutraal te omschrijven. Het woord 'other' moet ervoor zorgen dat lhbt'ers niet langer gedwongen worden om henzelf te plaatsen onder een gender waar zij zich niet mee identificeren. Canada sluit zich hiermee aan bij Nieuw-Zeeland, Australië, Nepal en de weinige andere landen die ook een derde, neutrale optie bieden.

Gay prides strijden wereldwijd voor homorechten
In Taiwan kwamen dit jaar duizenden mensen samen om de grootste gayprideparade van Azië te vieren. Gekleed in extravagante outfits te midden van honderden regenboogvlaggen verzochten ze de regering om het homohuwelijk te legaliseren. Het belang van deze vieringen werd ook zichtbaar in Polen. Tijdens de gelijkheidsparade in Warschau trokken ruim 35 duizend mensen de straat op als tegenreactie op de groeiende vijandigheid tegen minderheden in het land. Hoewel Polen een van de laagst scorende Europese landen is op het gebied van lhbt-rechten, liet de grote opkomst zien dat het tijd is voor verbetering. 

Credits


Tekst Robin Alper 
Fotografie Wolfgang Tillmans. Stephen en Carl. [The Paradise Issue, No. 108, september 1992]