deze fotograaf maakte dromerige portretten met behulp van een radioactieve stof

De bijzondere serie van fotograaf en filosoof SMITH zal dit weekend te zien als onderdeel van Unseen Amsterdam.

door Claudia Galgau
|
20 september 2018, 10:53am

Kunstenaars flirten al zo vroeg als Leonardo Da Vinci met de wetenschap: beiden hebben een passie voor het documenteren van de vreemde en fascinerende dingen die deze wereld te bieden heeft. Geheel in lijn met het Franse beeld van kunstenaars en denkers die samen in cafés zitten om inspiratie op te doen, is de Parijse SMITH zowel filosoof als fotograaf. Hun dromerige portretten van androgyne vrienden zijn gecreëerd met behulp van een ontdekking uit de natuurkunde die honderd jaar verborgen is gehouden.

Zelf is SMITH transgender – hen identificeert zich als non-binair – en komen de meeste mensen die hen fotografeert uit de transgemeenschap. Zowel hun onderzoek als hun fotografisch werk heeft dan ook veelal te maken met transities: of die nu over gender, leeftijd, of gemoedstoestand gaan, altijd zit het mysterieuze en onbekende van ergens tussen-in zitten er doorheen verweven.

In het kader van hun expositie bij Unseen Amsterdam vroegen wij naar het curieuze verhaal achter de serie.

i-D: Waarom is het voor jou belangrijk dat je subjecten queer zijn?
Ik hecht grote waarde aan de zichtbaarheid van mijn gemeenschap. Ik fotografeer mijn vrienden en geliefden – “bodies that matter”, zoals Judith Butler zou zeggen – omdat hun lichamen van oudsher als marginaal werden beschouwd, en niet vertegenwoordigd werden in kunst, geschiedenis of cinema. Dat zat me niet lekker. Ik besloot daarom foto’s te maken die toeschouwers bloot zouden stellen aan ‘abnormale’ lichamen – ofwel transgender en geopereerde lichamen, of lichamen die in transitie zijn. Voor mij zijn deze personen, die voorheen als 'freaks' zouden worden gezien, aantrekkelijk om te fotograferen en filmen.

Je werk heeft een sterk filosofisch-theoretische inslag. Hoe ben je als filosoof bij fotografie terechtgekomen?
Toen ik op de middelbare school zat had ik interesse voor zowel filosofie als fotografie. Op dat moment zag ik alleen meer kansen in de filosofie, dus besloot ik dat eerst te gaan studeren. Maar later ben ik toch naar de fotografieschool gegaan. Ik denk dat zowel kunstenaars als filosofen proberen om een nieuw perspectief op de wereld te bieden.

Kun je wat meer vertellen over je serie Saturnium, die op Unseen tentoongesteld wordt?
Dit project is bedacht door twee vrienden van me: componist Antonin-Tri Haong en de astrofysicus Jean-Philippe Uzan. We waren nieuwsgierig naar de mystiek en geheimen achter bepaalde wetenschappelijke onderzoeken en kwamen uit op het verhaal van Marie Curie, de eerste vrouw die een Nobelprijs heeft gewonnen. Zij had in de kelder van haar Parijse universiteit een radioactief chemisch element ontdekt, maar hield het voor het publiek verborgen. Bijna honderd jaar lang wist niemand er van af, en pas recent werd deze stof opnieuw ontdekt. Marie dacht namelijk dat de stof dodelijk kon zijn voor mensen, dus dekte het af in een put. Het lukte ons er tien milligram van te krijgen, samen met wat uitgescheurde bladzijden uit haar dagboek. Vervolgens heb ik toen in die kelder filmrolletjes eraan blootgesteld. Daar heb ik deze portretten mee geschoten, die ik vervolgens weer afdrukte op aluminium platen. Deze techniek ontleende ik aan de natuurkundige Becquerel die op een zelfde manier radioactiviteit ontdekte. Op die manier werden mijn vrienden ‘Saturnians’, de eerste mensen die in contact zijn gekomen met het mysterieuze stofje. Nu is het de vraag wat het langetermijneffect van de bestraling zal zijn. Zullen de portretten evolueren?

Muziek lijkt een belangrijke rol te spelen in je projecten. Hoe zit dat precies?
Als tiener bracht ik altijd veel tijd door in mediabibliotheken, concertzalen, muziekfestivals en nachtclubs en schreef ik voor muziekpublicaties. Ik was met name geïnteresseerd in muzikanten die een sterk visueel universum om zich heen hadden gebouwd: Björk, Sonic Youth en Aphex Twin. Het inspireerde me om zelf aan de slag te gaan. Helaas bleek al gauw dat ik geen talent had voor compositie en het dus op een andere manier onderdeel moest maken van mijn werk. Nu werk ik veel samen met componisten zoals de Franse muzikant Vitoria Lukas, die de muziek schreef van mijn meest recente projecten.

Het is voor mij essentieel om met verschillende kunstenaars samen te werken: muzikanten, muzen, technici, engineers, schrijvers. Op die manier kan ik het soort werk creëren dat mijn eigen vaardigheden overstijgt. ‘SMITH’ moet je dan ook eigenlijk als een collectief zien.

De serie ‘Saturnium’ is van 21 t/m 23 september te zien op Unseen Amsterdam. Kijk hier voor het volledige programma.

Credits


Alle foto's eigendom van SMITH.