Advertentie

vecht tegen de stilte rond hiv/aids

In Nederland raken per week negentien mensen besmet met HIV. Waarom zwijgen we erover?

door Tom Rasmussen
|
17 november 2015, 8:35am

Sinds de uitbraak van HIV/AIDS zijn er wereldwijd 39 miljoen mensen aan gestorven. Er leven nu bijna 37 miljoen mensen met het virus. Het aantal infecties schiet met recordsnelheid omhoog en die besmettingen vinden niet alleen plaats op het zuidelijk halfrond. In Groot-Brittannië stijgt het aantal nieuwe diagnoses de afgelopen drie jaar meer dan ooit en ook in Nederland raken elke week 19 mensen besmet. Dus waarom de oorverdovende stilte?

De AIDS Coalition to Unleash Power, beter bekend als ACT UP, werd in 1987 gevormd in New York. De organisatie had als doel om deze vraag te beantwoorden en is volgens activist Sarah Schulman "de laatste succesvolle sociale beweging in Amerika". Ze slaagden erin om nationale overheden gezondheidszorg te laten aanbieden aan mensen die leden aan AIDS-gerelateerde ziekten. ACT UP is alleen niet iets van het verleden: overal ter wereld hervormt het zich.

Leden van ACT UP hielpen in het verleden - en nu nog steeds - met hun stem een beeld te schetsen van ontmoetingen toen en nu, de internationale situatie en de diverse groepen die ACT UP samenbracht.

Jeremy Goldstein, secretaris van ACT UP Melbourne, herinnert zich de sfeer van crisisontmoetingen. "Ik herinner me woede, angst, onzekerheid en de bevrijding die we vonden op de dansvloer. In die dagen waren onze feesten een daad van weerstand terwijl we de dood in de ogen keken. Dansen was een politieke daad. We zouden het overleven."

Trinidad en Tobago had de op één na meeste doden door HIV in de jaren tachtig. Jason Jones, stichter van het I Am One-project, vertelt hoe zijn gemeenschap werd uitgeroeid. "Ik verloor meer dan driehonderd vrienden. Er was geen onderwijs en het was een klein dorp - het was doodeng. ACT UP in New York was de eerste organisatie die ons mobiliseerde en een stem gaf. In Trinidad is het illegaal om homofiel te zijn. Er is een correlatie tussen HIV-infecties en de criminalisering van homoseksuelen."

Andria Efthimiou-Mordaunt was vroeger drugsverslaafd en ze verloor haar man in de vroege jaren van de crisis. Ze zegt dat ze veel geleerd heeft, maar ze betaalde een hoge prijs. "Ik kwam net uit de afkickkliniek voor het injecteren van drugs. Dertien procent van de vijftig mensen daar had al een positieve HIV-diagnose. Ik wist dat het duidelijk niet alleen een homoziekte was. Toen ik in de kliniek zat werden mensen heel slecht behandeld en ik zei: "Hallo, je kan niet zo doorgaan, deze mensen zijn ziek."

"Ik werd door een onderzoeker naar een ACT UP bijeenkomst in New York gebracht. Er was een man die naar voren liep, Alan. "Ik ben een herstellend verslaafde," zei hij. "Alcoholist extraordinaire." Het gaf me een goed gevoel. Even. Wow, ik ben geen vieze slechte drugsverslaafde. Ik ben een extraordinaire, dacht ik. Dat is wat ik uiteindelijk van ACT UP meekreeg. HIV dwingt je verder te kijken dan de stigma's, dus ook naar het individu."

Het doel van ACT UP is niet veranderd. Faith Taylor, huidig organisator van ACT UP, noemt de redenen om ook nu actief te blijven. "HIV/AIDS is een kruispunt waar zo veel verschillende gevechten samenkomen. Het omvat ras, geaardheid en geslachten: allemaal stigma's die aan HIV/AIDS vastzitten. Nu is er een enorme kans voor gekleineerde groepen om zich te verenigen en hun woede met een krachtige stem te uiten tegen de gevestigde orde."

"Tijdens bijeenkomsten is er altijd een expliciete nadruk op openheid en gevoeligheid ten opzichte van lichamen. Dat is bij veel andere groepen niet zo."

Dan Glass besloot ACT UP Londen te hervormen. Hij wilde zich uitspreken vanwege het moeilijke erfgoed van de groep. "Toen ik bijna tien jaar geleden de diagnose kreeg, wist ik er niets van. Uiteindelijk werd ik er opener over. Het politieke werd persoonlijk. Sinds ik ACT UP ontdekte, is niets hetzelfde."

"We hebben zo veel te danken aan de originele ACT UP-activisten. We kunnen zo veel van ze leren. Dankzij hun ben ik er nog. ACT UP zet verdriet om in liefde. Krachtige liefde is de ultieme macht."

Nu bevinden we ons in een cruciale tijd. In het westen is HIV geen doodstraf meer. Stigma's over de mensen die geïnfecteerd zijn, zorgen ervoor dat ze niet gewoon behandeling zoeken, hun status uitzoeken of veilig leven. De wereldwijde situatie is dringender. 34 jaar na de eerste uitbraak van HIV in de Verenigde Staten staat stilte nog steeds gelijk aan de dood. Het gesprek en actie staan gelijk aan vooruitgang. Zoek uit waar je staat en voeg je in het gesprek.

Test jezelf

Credits


Tekst Tom Rasmussen
Beeld via Keith Haring

Tagged:
HIV
AIDS
Keith Haring
ACT UP