l'Ouverture II

deze fotograaf brengt afrikaanse volksverhalen naar de toekomst

Er ligt een rooskleurige carrière in het verschiet voor de 23-jarige Nigeriaanse fotograaf en kunstenaar Kadara Enyeasi, wiens werk nu te bewonderen is in het Tropenmuseum.

door Debbie van der Wouw
|
09 mei 2018, 12:42pm

l'Ouverture II

In de nieuwste expositie Afrofuturism in het Tropenmuseum nemen vier hedendaagse kunstenaars je mee in hun gedroomde toekomst van de diaspora. Een daarvan is Kadara Enyeasi, een autodidactische artiest die met zijn futuristische, geometrische collages een nieuwe visie geeft op traditionele Afrikaanse volksverhalen.

Er zijn al eerdere momenten geweest waarop je Kadara’s werk kon bewonderen in Amsterdam: zo stelde hij afgelopen jaar zijn werk tentoon tijdens Unseen en was hij onderdeel van de gezamenlijke tentoonstelling Foam x African Artists’ Foundation in Foam 3h. Zijn achtergrond in architectuur is regelmatig terug te herleiden in zijn werk door zijn gebruik van geometrische vormen en grids. Verder vormt het lichaam, waaronder dat van hemzelf, een terugkerend motief in zijn zelfportretten.

Naar aanleiding van zijn werk in het Tropenmuseum spraken we Kadara over zijn carrière, zijn visie op afrofuturisme en de toekomst van zijn thuisland Nigeria.

i-D: Hoi Kadara, hoe ben je eigenlijk in aanraking gekomen met fotografie?
Kadara: Dat begon op de middelbare school; op mijn dertiende kregen ik en mijn zus met Kerstmis een 2 megapixel Nikon Camera. Mijn zus wilde graag model worden, dus schoot ik haar vaak. Daarnaast maakte ik foto’s tijdens bruiloften of andere familiefeesten, soms kwamen mijn nichtjes langs en dan maakte ik foto’s van hen. Op een gegeven moment ben ik ermee gestopt, maar kwam fotografie weer terug toen ik architectuur studeerde aan de Universiteit van Lagos. Daar begon ik weer fulltime met het maken van beelden.

En wanneer nam je carrière als fotograaf een vlucht?
Dat moet in 2013 zijn geweest, in het derde jaar van mijn studie. Ik werd benaderd door mijn huidige agentschap ACWA, we spraken af en ik had snel daarna mijn eerste show. Toen realiseerde ik me dat wat ik doe als kunst gezien kan worden. Mijn agentschap moedigt me aan om vol te houden, en dat doe ik nog steeds.

Een groot gedeelte van je werk bestaat uit zelfportretten. Wanneer besloot je om de camera op jezelf te richten?
Dat was tijdens een kerstvakantie; ik voelde me gevangen op mijn kamer en voelde me heel neerslachtig. Ik besloot de camera op mezelf te richten omdat ik vast wilde leggen wat er gebeurde. Zo wilde ik vrienden worden met mijn camera en mezelf zien zoals ik echt ben. Ik probeerde mijn seksualiteit te plaatsen in Lagos, waar verschillende wetten zijn tegen homoseksualiteit. Ik probeerde te begrijpen hoe ik mezelf kon plaatsen in deze vijandige samenleving. Voor de camera was ik mezelf, terwijl ik me in de realiteit zo heteroseksueel mogelijk voordoe. Daarmee creëerde ik een dialoog tussen mijn echte ik, en de ik die in de maatschappij te zien is.

Kun je me wat meer vertellen over de serie die te zien is in het Tropenmuseum?
De serie bestaat uit een zelfportret en een aantal beelden waarvoor ik heb gewerkt met modellen. Ik ben op zoek gegaan naar mensen die hetzelfde doormaakten, en heb ik ze op datzelfde moment vastgelegd zodat ik kon zien in hoeverre die ervaring hetzelfde was of verschilde met die van mij. Nummer drie is degene waar ik zelf opsta.

Hoe heb je de traditionele volksverhalen erin verweven?
Er is een populair gebruik in Lagos, wanneer ouders de aandacht van hun kinderen willen, om ze op zoek te laten gaan naar iets wat niet bestaat. Een tijdschrift bijvoorbeeld. Vervolgens zijn ze uren op zoek, waardoor ze op een gegeven moment uitgeput zijn. Daarna hebben de ouders de volledige aandacht van hun kinderen, omdat zij willen weten wat het nou precies was. Ik gebruik deze tactiek om aandacht te vragen voor de verhalen waarover nooit wordt gepraat in Nigeria.

De collage met de oranje achtergrond (nummer vier), heet ‘big toe’, maar door de manier waarop het model zijn vingers houdt zie je die helemaal niet. Dat noem ik een individuele afleiding. Ik heb de personages in de toekomst geplaatst door te werken met principes uit de architectuur, zoals de geometrische vormen, grids en ribbels op hun vingers. Dit heb ik gecombineerd met de oude principes uit de Afrikaanse folklore, waardoor ik het naar mijn idee in de toekomst plaats. Een toekomst waarin Afrikanen technologie kunnen gebruiken om hun leven te verbeteren.

l'Ouverture I

De expositie gaat over afrofuturisme. Hoe definieer jij dat begrip?
Het is een term die compleet aan mij voorbij gaat. Afrikanen zijn altijd al gericht geweest op vernieuwen en denken aan de toekomst, dus dat het nu als een nieuwe beweging wordt bestempeld begrijp ik niet. Het is er altijd geweest, alleen is dat andere mensen nooit opgevallen. We doen het al zo lang en het wordt nu pas erkend. Het is geen beweging die nu pas plaatsvindt.

Hoe zie jij je toekomst als fotograaf?
Ik weet niet zeker hoe ik mijn toekomst zie, maar op dit moment ben ik ook geïnteresseerd in industrieel ontwerp, en heb ik weleens iets met mode gedaan hier in Lagos. Maar misschien ga ik ook wel weer terug naar mijn eerste liefde: architectuur. Er is in mijn toekomst nog steeds plek voor fotografie, maar dan misschien om ideeën te presenteren.

En wat is je toekomstbeeld van de stad die jij je thuis noemt?
Lagos is op weg om een creatieve hoofdstad te worden; er gebeurt veel op het gebied van mode en kunst. We zetten een tandje bij. Internationaal is er aandacht voor ons, en er wordt gekeken naar de mogelijkheden om te investeren in wat we hier doen. Ik denk dat we in de toekomst een grote speler gaan worden omdat de brute kracht hier voelbaar is; de creatieve mensen met grote ideeën zijn er. Iedereen is aan het wachten op een knal, de impact waardoor alles op zijn grondvesten gaat schudden, waarna alles op zijn plek valt.

l'Ouverture II

Wat zie je graag dat toekomstige generaties meenemen uit je werk?
Ze moeten weten dat ik het probeerde, en dat ik in de tijd dat ik in mijn leven veel moeite heb gedaan en mijn aandeel heb gehad in het veranderen van het verhaal.

Hoe zie je dat verhaal graag veranderen?
Ik denk dat Nigeria een plek zou kunnen zijn waar iedereen geaccepteerd wordt, waar iedereen vrij kan creëren en iedereen kan zeggen wat diegene wil zeggen, zolang niemand anders pijn wordt gedaan. Ik geloof dat dingen echt beter kunnen worden, vooral op politiek gebied. Wanneer dat gaat gebeuren kunnen we afrekenen met dagelijkse beproevingen die we doormaken en zou iedereen gelukkiger zijn.

Afrofuturism is tot 26 augustus te zien in het Tropenmuseum Amsterdam. Kijk hier voor meer informatie.

Tagged:
museum
Fotografie
Afrofuturisme
Kadara Enyeasi​
tropenmuseum