foto’s van clubkids in het madrid van de jaren tachtig

Een duik in een fotoarchief laat de roerige tijd zien na het bewind van dictator Franco, en de tegencultuurbeweging die ontstond.

door Sarah Moroz
|
01 augustus 2019, 9:33am

Na decennialang geregeerd te zijn door de dictator Franco, maakte Spanje in de jaren tachtig een periode door waarin mensen zich weer vrij konden uiten. Er bloeide een tegencultuurbeweging op die ‘La Movida’ werd genoemd. In de tentoonstelling La Movida: A Chronicle Of Turmoil, 1978 -1988 – tot 22 september te zien op het Franse fotografiefestival Rencontres d’Arles – wordt het werk van vier Spaanse fotografen getoond die deze roerige tijden hebben vastgelegd. Die vier fotografen zijn Alberto García-Alix (1956), Ouka Leele (1957), Pablo Pérez-Minguez (1946-2012) en Miguel Trillo (1953). i-D sprak met laatstgenoemde over zijn werk.

i-D: Je maakt je foto’s altijd op locatie: op straat, in clubs en in concertzalen. Hoe ging dat eraan toe?
Miguel Trillo: Op locatie improviseerde ik alles, maar ik dacht er wel over na. Soms koos ik eerst een muur als achtergrond, en dan hoopte ik dat er iemand langs zou lopen. Ik had het geduld van een visser die wacht tot-ie beet heeft.

Vind je het belangrijk om een verstandhouding te creëren met wie je vastlegt?
Ik heb nooit van gestolen foto’s gehouden. Ik praatte met mensen en liet ze op natuurlijke wijze poseren, maar ik zette hen wel bewust tegen de muur of ik vroeg of ze konden zitten. Soms gebeurden er dan wat onverwachte dingen. Alles moest heel snel: ik kon meestal een of twee foto’s maken. Ik probeerde ervoor te zorgen dat ze niet lachten zoals in modebladen of advertenties.

1564408329345-2019-MOVI-cat08
Miguel Trillo, Madrid, 1982.

Op de expo heb je het over de ongelijkheid tussen jouw manier van fotograferen en de manier waarop er naar fotografie werd gekeken vanuit de schone kunsten en de media. Wat bedoel je daar precies mee?
Op dat moment wilde mijn generatie in Europa dat fotografie gezien werd als kunst, niet als ambacht. We wilden in een kunstgalerie hangen, niet in het café. In de vroege jaren tachtig lukte het me om mijn werk tentoon te stellen in twee belangrijke galeries in Madrid. Ik wilde breken met het beeld van zwart-witfoto’s achter glas, vertoond alsof het tekeningen waren. Ik hield niet van ingelijste foto’s. Het enige traditionele wat ik deed was de foto’s signeren, nummeren en ze in gelimiteerde oplage uitbrengen, zodat ze verkocht en verzameld konden worden, ook al waren het vaak fotokopietjes of kleurenfoto’s. Ik projecteerde kleurendia’s. En inderdaad, ook de manier waarop er door de pers naar fotografie werd gekeken sprak me niet zo aan, dus besloot ik om mijn zwart-witfoto’s in fanzines te publiceren die ik zelf samenstelde. In de jaren negentig was fotografie erg aanwezig en genormaliseerd op hedendaagse kunstbeurzen. Daarna, met de komst van het internet, openden er veel nieuwe wegen.

1564651570643-clubkids2019-2
Pablo Pérez-Mínguez, Camerinos Rock-ola, 1979-1985.

Je hebt ook foto’s gemaakt in Londen, met een soortgelijke stijl als in Madrid. Wat waren de verschillen tussen die twee steden?
Madrid was uniek in het feit dat we de eerste golf waren. Alles was nieuw. We waren een soort avant-garde. In Londen had je al een enorme industrie qua muziek, mode, clubs, festivals en tijdschriften. Het verschil was enorm, al deelden we hetzelfde enthousiasme. Ik keerde terug naar Madrid na mijn vakantie in Londen met foto’s, maar ook met tijdschriften, zoals de eerste edities van i-D en The Face. In Madrid had niemand geverfd haar of tatoeages, maar er waren wel al veel overeenkomsten met Londen en New York, met een levensstijl die zich vooral kenmerkte door seks en drugs.

Wat typeert deze specifieke generatie en het tijdperk waarin deze foto’s zijn gemaakt?
Als een stad en een jonge generatie vrijheden heeft die hun ouders of oudere broers en zussen niet hebben gehad, krijg je een frisse energie. Dat was La Movida: een tijd die, naast erg leuk, ook veel artistieke activiteit heeft voortgebracht.

1564408406073-Miguel-Trillo-Madrid-1982
Miguel Trillo, Madrid, 1982.

Hoe drukten mensen in die tijd hun gender uit?
Er waren veel sterke vrouwelijke figuren en ook veel homoseksuele mannen die deel uitmaakten van La Movida, maar er was geen feministisch of gay pride-discours. Alles zat op het zichtbare niveau, niks was georganiseerd. We kwamen uit een tijd die gedefinieerd werd door politiek discours en regels.

1564408441226-2019-MOVI-cat04
Alberto García-Alix, Gabriel, 1980.

Er zitten duidelijk referenties aan drugs in sommige foto’s van La Movida. Is dat ook in jouw werk terug te zien?
In veel foto’s van La Movida zie je sporen van alcohol, amfetamine, hasj, acid en heroïne. In mijn foto’s zie je ze niet, maar je gaat er wel van uit dat ze er zijn. Sommige geportretteerden stierven in de maanden daarna. Door ongelukken, aids, overdosissen. Het was allemaal het resultaat van een drang naar het ervaren van risico’s, om gekte mee te maken. De middelen hadden iets prestigieus. En in de wereld van muziek en kunst, is er geen toezicht op drugsgebruik wanneer iemand in de studio bezig is.

Hoe was je relatie met de andere drie fotografen in de show? Waren jullie vrienden? Concurrenten? Was er een gevoel van gemeenschap?
Er was zeker een gevoel van gemeenschap, omdat het een kleine wereld was. Op zondag, in de kleine uurtjes van de nacht, ging iedereen naar El Rastro. Ik was de enige van de vier die niet in Madrid geboren is. Ik ging ernaar toe voor mijn opleiding. We kenden elkaar van gezicht, maar we namen erg verschillende foto’s. We waren geen vrienden, maar ook geen concurrenten. Alberto García-Alix en Ouka Leele gingen nooit naar concerten of feesten met hun camera. Pérez-Mínguez maakte het merendeel van zijn foto’s in de studio. Ze wilden leven van professionele fotografie. Ik deed niks op commissie en wilde ook niet professioneel zijn. Ik werkte als literatuurdocent op een middelbare school en fotografeerde in mijn vrije tijd.

Hoe werk je tegenwoordig?
Er is niks veranderd. Het verschil is dat ik, na 35 jaar lesgeven, met pensioen ben gegaan. Ik ben geen literatuurdocent meer. Nu ik ouder ben maak ik meer foto’s overdag dan ‘s nachts. Wat me interesseert zijn mangafestivals, fashion weeks en winkelstraten. Dat zijn de plekken waar ik op jacht ga. Zoals ik zei: ik heb het geduld een visser, maar dan met een camera in plaats van een hengel.

1564408505824-2019-MOVI-cat16
Pablo Pérez-Mínguez, Alaska, Pedro en Fabio, 1979-1985. Collectie Adolfo Autric.
1564408528356-2019-MOVI-cat01
Alberto García-Alix, Ana Curra esperando mis besos [Ana Curra wacht op mijn kus] , 1984.
1564408517686-2019-MOVI-cat18
Pablo Pérez-Mínguez, Divina May, 1979-1985.
Tagged:
cinema
punk
Madrid
New Romantics