oculus rifts en virtuele identiteiten, dit is de toekomst van de mode

Maandag 1 juni neem je in het Amsterdamse Pakhuis de Zwijger een kijkje in de toekomst van de mode. Een toekomst die volgens kunstenaar en ontwerper Jacob Kok gevuld is met oculus rift en virtuele identiteiten.

door Channa Brunt
|
31 mei 2015, 6:55am

Stel je eens voor dat we in de toekomst allemaal met een soort Google Glass op onze neus door het leven gaan, die een tweede realiteit over jouw wereld legt. Stel je ook eens voor dat we ons in die toekomst niet meer bezighouden met hoe we er in de 'echte' wereld uitzien, maar des te meer met hoe we er in de online wereld bijlopen - onze virtuele identiteit. Je wilt een roze eenhoorn bedekt met glitters zijn? Dat kan. Een superheld met vleugels? Waarom niet.

Het is een mogelijk toekomstscenario dat de Nederlandse kunstenaar en ontwerper Jacob Kok onderzoekt met het evenement Shaping Virtual Identities, dat je maandagavond 1 juni kunt bezoeken in Pakhuis de Zwijger. We besloten de ontwerper op te zoeken om iets meer voorkennis te vergaren.

Wat gaan we maandag precies zien?
Allereerst mijn film See The Light waarvoor ik interviews heb gehouden met onder meer wetenschappers, ontwerpers en filosofen. Ik vraag hen wat virtual reality volgens hen betekent voor de menselijke identiteit. Of dat daar invloed op heeft, wat voor vrijheid dat met zich meebrengt… Als we onze virtuele identiteit helemaal zelf kunnen vormen, wat betekent dat dan voor de manier waarop we naar onszelf kijken? Willen we die vrijheid wel? Kunnen we dat aan?

Wat versta jij onder virtual reality?
De term wordt meestal gebruikt als we het hebben over een 3D-gesimuleerde wereld. Ik denk zelf alleen dat het iets verder gaat - we doen het bijvoorbeeld ook met Facebook, het virtueel vormgeven aan onszelf. Virtual reality wordt door mensen meteen gekoppeld aan een oculus rift, maar het vormgeven aan je digitale identiteit is al de orde van de dag - het is de online identiteit die je voor jezelf vormt, je facebook-, instagram- en tumblr-account bij elkaar.

Durven mensen online meer dan offline?
Ik denk wel dat dat heel erg verandert. Ik denk dat het cliché van vroeger - dat je alleen je mooiste foto's online zet - niet meer zo sterk aanwezig is. Ik denk dat mensen een creatievere kant laten zien, een met meer humor.

Als ontwerper onderzoek je de relatie tussen mode en technologie, hoe heeft dit onderwerp jouw interesse getrokken?
Ik heb aan de Gerrit Rietveld Academie Animatie gestudeerd en vervolgens mode aan de KABK. Ik ben die twee dingen uiteindelijk gaan combineren. Vanwege mijn animatie-achtergrond is het voor mij heel logisch om op een scherm mode te maken. Het voordeel daarvan is dat je daar niet gebonden bent aan het feit dat iets op een lijf moet hangen - er is geen zwaartekracht en het hoeft niet lekker te zitten, het gaat puur om het beeld. Doordat ik daarmee bezig was ben ik gaan nadenken over wat het betekent als we op die manier vorm kunnen geven aan hoe we eruitzien. Dan kunnen we dus veel verder gaan dan we nu gaan met kleding. Ik ben snel verveeld en zit niet op de zoveelste seventies revival te wachten. Ik kijk liever naar onontgonnen terrein.

Hoe dichtbij is die toekomst waar jij het dan over hebt?
Ik denk dat die toekomst al begonnen is als je weer naar dat voorbeeld van Facebook kijkt. Ook heb je inmiddels al de holo-lens, wat een beetje op Google Glass lijkt. Daarmee kan je een tweede laag over de realiteit leggen. Als wij dan naar elkaar kijken hebben we bepaalde dingen geprogrammeerd waardoor we elkaar zien zoals we willen dat we gezien worden. Dat hoeft niet per se ver in de toekomst te liggen - kijk op een willekeurig treinplatform: tachtig procent van de mensen zit al naar een beeldscherm te staren. Op het moment dat dat meer geïntegreerd wordt in je fysieke wereld, bijvoorbeeld in de vorm van een bril, is alles mogelijk.

Hoe is de menselijke identiteit op dit moment verbonden met kleding?
Kleding zegt natuurlijk alles over wie je bent - dat is het meest zichtbare deel van hoe je jezelf presenteert. Op straat zie je meteen of iemand zich daarmee bezighoudt of niet.

Maar een groot deel houdt zich daar niet mee bezig. Wat is dan hun plek in de modetoekomst zoals jij die omschrijft?
Het is grappig dat je dat zegt, want waarschijnlijk is het juist andersom: mensen die niet met mode bezig zijn, maar met games, hebben misschien wel heel erg de wens om een superheld te zijn, of een ander fictief wezen. In de mode ligt daar een taboe op - je moet niet te koddig willen doen, het moet allemaal wel een beetje classy blijven. Ik las laatst een quote: "Having tattoos is not unprofessional. What's unprofessional is turning down an aspiring employee due to superficial reasons and not their skill level or experience." Tattoos zijn misschien inmiddels wel geaccepteerd, maar op het moment dat je vleugeltjes opzet vindt men dat je in de speeltuin thuishoort. Ik ben in die documentaire ook gaan onderzoeken of er behoefte is aan dingen als vleugeltjes dragen. Ik weet namelijk niet of dat voor iedereen geldt - ik kan nauwelijks zeggen of ik er zelf behoefte aan heb. Ik ben niet heel extreem gekleed - maar is dat omdat ik op straat niet wil worden uitgelachen of omdat ik er geen behoefte aan heb?

Wie is voor jou de opwindendste internationale ontwerper als het aankomt op het integreren van technologie in de mode?
Ik vind dat een moeilijke vraag, omdat ik me veel breder oriënteer dan mode. Merken als Burberry omarmen het bijvoorbeeld in hun presentaties wel, wat ik een spannende ontwikkeling vind. Ik ben nog veel meer onder de indruk van muzikanten die een bizarre show geven. Kijk naar het Eurovisie Songfestival bijvoorbeeld - mijn god, wat een podium. Dat vind ik echt te gek.

Hoe zou je het vak van modeontwerper op dit moment omschrijven?
Dat vak zie ik al heel erg veranderen. Ik denk dat modeontwerpers vooral inspirators zijn - wat ze doen krijgt steeds minder een voorschrijvende rol. Je ziet al meer mogelijkheden voor mensen om delen van hun kleding te costumizen, Nike is daar bijvoorbeeld heel ver mee. Een ontwerper wordt meer een soort dienstverlener die een aantal opties aanbiedt, maar de consument krijgt wat meer invloed. Dat is een goede zaak omdat je op die manier meer verbondenheid creëert met het product, waardoor we misschien eindelijk eens van het idee afkomen dat kleding een wegwerpartikel is.

Maandag 1 juni wordt vanaf 21.00 uur op dezwijger.nl de paneldiscussie gestreamd die deel uitmaakt van het event Shaping Virtual Identities.

Credits


Tekst Channa Brunt
Beeldrechten Jacob Kok

Tagged:
Kunst
jacob kok